Поиск

ot 1. Rasmiy qabul va boshqa tantanali marosimlarda shoh, xon va amir oʻtirishi uchun saroy toʻriga oʻrnatilgan, maxsus bezatib ishlangan joy, hashamatli oʻrindiq.

Xon taxtda edi. Ung taraf kursida Abdurahmon oftoba-chi va soʻlda shoir mulla Niyoz domla qoʻl bogʻlab oʻtirar edilar. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Shayboniyxon u bilan taxt ustidan tushmasdan soʻrashdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Abusaid toʻppa-toʻgʻri Arkka koʻtarilib, katta hovlidagi qadimiy taxtga oʻtirdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Podshoh, xon, amir lavozimi; podshoh-lik, xonlik, amirlik.

Agar kushoyishi koringizni berib, taxt Jahongir mirzoga oʻtsa, siz uning eng ishongan rahnamosi boʻlursiz. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Zulm, taxtga qarshi isyon Sharq koʻksida toʻlib toshdi. — Gʻayratiy

3. koʻchma Mansab, lavozim (oʻrni).

Taxtda yolgʻiz boʻlishni, barcha ogʻziga tikilib oʻtirishini istardi Qayumxon. — F. Musajonov, Himmat

ot 1. Sharq mamlakatlari va Janubiy Amerikada: maʼlum bir safar chogʻida oliy martabali shaxslar oʻtqazilib, sopi yelkaga qoʻyib koʻtariladigan yoki fil ustiga oʻrnatiladigan, usti berk hashamdor zambar.

Bizlar Shohrux janoblarini suyab, xachirdan tushirdik va avaylab, taxtiravonga soldik. Toʻrt mulozim ul taxtiravonni yelkalab, lashkargohdagi bir chodirga eltib, oʻsha yerga janoblarini yotqizdilar. — M. Osim, Zulmat ichra nur

2. koʻchma Ravon, tekis (yoʻl haqida).

Fabrikaning yoʻlini taxtiravon desang-chi, Fabrikaning qizini qandak oʻrik desang-chi. — Folklor

ot 1. Xodadan uzunasiga tilib olingan yassi yogʻoch boʻlagi.

Qaragʻay taxta. Taxtani randalamoq.

Birinchi xonaga kiraverishda uzun enli taxta qoʻyilibdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Gʻulomjon daladagi terakzorlaridan toʻrtta baqaterakni kestirib, taxta tildirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Boʻr bilan xat yozish uchun maxsus yasalgan maktab-oʻquv quroli.

Xonada oʻntacha eski, chang bosgan parta, kiraverishdagi devorga kattakon qora taxta qoqilgan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bolalarda daftar-u qalam, sinfda taxta-yu boʻr boʻlsa ham, oʻqish kitoblarining yoʻqligi Gʻulomjonni yomon dilxun qilar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. tar. Abjad yozilgan dastali taxtacha (eski maktabda oʻquv quroli sifatida ishlatilgan).

Ikki hafta harflar yozilgan taxta oʻqiganimdan keyin domla: — Shanba kuni haftiyakka tushasan — dedi. — A. Qahhor, Oʻtmishdan ertaklar

4. Turli maqsadda foydalanish uchun taxta, faner va shu kabilardan ishlangan narsa.

Shaxmat taxtasi. Eʼlonlar taxtasi. Yodgorlik taxtasi. Osh taxta,

Men uni tennis taxtasiga boshlab, oʻzimcha oʻyin qoidasini tushuntirgan boʻldim. — H. Nazir, Yonar daryo

Turli voqelik va yangiliklarni yoyishda shior va plakatlar, tematik stend va koʻrsatkich taxtalari alohida oʻrin tutadi. — Gazetadan

5. Turli oʻlchamdagi toʻrt burchak yaxlit qogʻoz, varaq.

Qoching! Oʻzim yozaman, dedim. Oʻtirib, yetti taxta qogʻozni toʻldirdim, eshitganlarimning hammasini yozdim. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir

Anavi qutida yaxshi, koʻk chiziqli taxta qogʻoz bor, oʻshandan ikki varagʻini olib, mana bu yerga oʻtir, qizim [dedi Onaxon]. — A. Muxtor, Opa-singillar

6. Shu taxlitdagi, oʻlchamdagi oyna, tosh, metall va shu kabilar; plita.

Marmar taxta. Bir taxta tunuka. Bir taxta oyna. Taxta choy.

Maydonning bir chekkasidagi keksa majnuntol ostida bir-biriga suyab qoʻyilgan ikkita qora tosh taxta sagʻana shaklini olib turar edi. — A. Qahhor, Xotinlar

Chetroqqa chiqib, beton taxtaga oʻtirdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

7. q. x. Marza bilan ajratilgan yer boʻlagi; karta.

Ikki taxta poliz. Tuyaning hazili bir taxta gʻoʻzani yeydi. — Maqol

Soyga tushguncha koʻndalang egatli alohida taxta boshlanadi. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Ochilgan yerni katta-katta taxta Qilib, ish boshladi ekmakka paxta. — Habibiy

1. taxta qaǵılǵan, taxta menen qorshalǵan

2. q. taxtakach

ot 1. maxs. Yangi tayyorlanib buklangan doʻppini siqib (presslab), taxini chiqarish uchun ishlatiladigan, ustma-ust qoʻyilgan ikki taxtachadan iborat moslama; iskanja.

[Mehrixon] Yangi bitkazgan doʻppini taxtakachga bostirdi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Telpagini qoziqqa ilib, hozirgina taxtakachdan chiqqanday yangi chust doʻppisini choʻzgʻilab kiydi-da, soʻradi. — A. Muxtor, Tugʻilish

2. tib. Singan aʼzo suyagini qimirlamaydigan qilib bogʻlab qoʻyish uchun ishlatiladigan taxtacha.

Oyoqqa taxtakach bogʻlamoq.

Axir u salkam bir yildan buyon taxtakachda shipga tikilgancha yotibdi. — E. Oxunova, Koʻz koʻzga tushganda

3. tar. Aybdorning boʻyniga solib, bogʻlab qoʻyiladigan jazolash quroli.

Xirojni toʻlamagan dehqonlarning boʻyniga taxtakach osib qoʻyar edilar. — Uqish kitobi

4. Yongʻoq oʻyinida: soqqani qoʻyib otish uchun moslangan taxta asbob.

Soqqani taxtakachga qoʻyib otmoq.