ot 1. Obyektiv voqelikning tasavvur, tushuncha va muhokamadagi faol inʼikos jarayoni, insonning fikrlash qobiliyati; fikrlash.
Til tafakkur bilan bevosita bogʻliqdir.
Insoniyat yuksak xayolot va tafakkur kuchi bilan yaratgan barcha maʼnaviy-badiiy boyliklar orasida ogʻzaki ijod namunalari alohida ajralib turadi. — Fan va turmush
2. Oʻylash, fikr yuritish, muhokama; oʻy.
Bir soatlik tafakkur bir yillik toatdan afzal. — Oybek, Navoiy
Ki har ishniki qildi odamizot, Tafakkur birla bildi odamizot. — Alisher Navoiy
Oraga uzoq, vazmin xomushlik tushdi. Malika bir nuqtaga tikilib, tafakkurga choʻkdi. — T. Jalolov, Oltin qafas