Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«taʼbi» boʻyicha 139 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

96 ta
tab
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Taft, harorat.

  • Tab bosdi qilmoq Taftidan, hovuridan tushirmoq, taskin, tasalli berib yoki biror narsa bilan ovutib, taftini, hovurini bosmoq. Oʻzimning gapimga oʻzim pushaymon yeb, oʻlganimning kunidan tab bosdi qilib, shartnomaga qoʻl qoʻydim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda
  • Tab tortmaslik Biror narsa qilish yoki aytishdan qaytmaslik. Qizlar — balo Kechalari ham dalaga chiqishdan tab tortmaydi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarZuhra ham tab tortmay: — Turtmasdan gapirsangiz boʻlmaydimi, urgandan turtgan yomon, — dedi. — Oydin, Hikoyalar
Toʻliq maqola →
tabib
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Bemorlarni davolovchi mutaxassis; vrach.

Kasalning tuzalgisi kelsa, tabib oʻz oyogʻi bilan keladi. — Maqol

Tabib — tabib emas, boshidan oʻtgan — tabib. — Maqol

Buxoroyi sharifda Abu Ali ibn Sino degan bagʻoyat ulugʻ tabib oʻtgan! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Tibbiyot ilmidan muayyan mutaxassis tayyorlovchi oʻquv yurtida taʼlim olmagan, oʻz harakati, hayotiy tajribasi orqali bemorlarni davolash bilan shugʻullanuvchi shaxs.

Tabib, qoʻy jigarini xom kabob qilib, bujgʻun sepib yeng, degan edi dardi shifo topmabdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →
taʼbir
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Biror jihatdan taʼriflovchi yoki tugal maʼno anglatuvchi qisqa ifoda, ibora.

Dehqonlarning taʼbiricha, ekin kun sanaydi.

Uning soʻzlarida qishloq kambagʻallari tushunmaydigan istiloh, taʼbir jumla yoʻq. — A. Qodiriy, Obid ketmon

Fozil Shoislomovich ayrimlarning taʼbiri bilan aytganda, bir qop yongʻoq edi. — D. Nuriy, Osmon ustuni

2. Maʼnosini tushuntirish; izoh, sharh.

Tushning taʼbirini aytib bermoq.

Kamalak koʻribsan, buning taʼbiri: Yetti rang quyosh-u qutlugʻ peshona. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi

  • Taʼbir joiz boʻlsa Agar shunday deyish mumkin yoki oʻrinli boʻlsa. Shovvozlarimiz, taʼbir joiz boʻlsa, choʻlga dastlab hujum boshlagan tankchilarimiz shular. — I. Shamsharov, Qahramonlik yoʻliTaʼbir joiz boʻlsa, tomir urishini sezib turish kerak. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
tabiat
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

ot 1. Butun mavjudotni oʻz ichiga olgan olam, borliq.

Tabiat zap qiziq narsa-da. Unda hamma narsa mavjud, hamma narsaning oʻz oʻrni, oʻz mavqeyi bor. — N. Fozilov, Diydor

Tabiatning hech kimga boʻysunmaydigan, birovdan ruxsat ham soʻrab oʻtirmaydigan qonunlari bor. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Kuzda tabiatning jonli va faol vakili — odam organizmi ham tiniqadi. — Gazetadan

2. Insoniyat va hayvonotdan oʻzga olam.

Tabiat bilan odam bolasi qiyoslansa, bir-biriga oʻxshashi aqlni hayratga soladi. — Gazetadan

Ketdi qirdan turna ham, Boʻshab qoldi tabiat — A. Oripov, Yurtim shamoli

Tabiatda uchraydigan minerallarning baʼzilari sanoat ahamiyatiga ega. — Gazetadan

3. Oʻt-oʻlan, oʻsimlik va boshqalar narsalar band etgan tevarak-atrof, qir-adir, oʻrmon va shu kabilar.

Otabek tabiatning shu koʻrkam va latif koʻrinishiga maftun boʻlib, bir oz yotgandan keyin, Ul ham boʻlsa edi, deb oʻyladi va uzoq tin olib qoʻydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Tabiat sokin, ufq jimirlaydi — A. Muxtor, Chinor

Tabiat oʻz tilida roz aytib shivirlar ekan, yigit bundan oʻz quvonchining madhini oʻqirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Kechagi changbosti yomgʻir tabiatga husn berib ketganidek, odamlarning ham bahridilini ochib yubordi. — N. Fozilov, Diydor

4. Yer sathining maʼlum bir jihatini aks ettiruvchi belgi, xususiyat yoki holati.

Bu yerning goʻzal tabiati va zilol suv manbalari odamlarga orom bagʻishlaydi. — Gazetadan

Boburnomani varaqlar ekansiz tabiat manzaralari chizilgan lavhalarga duch kelasiz. — Fan va turmush

5. Inson ruhiyatiga xos asosiy, turgʻun xususiyatlar majmui; xarakter, feʼl.

— Oʻzi juda ogʻir va aqlli yigit, buning ustiga qiziq tabiati ham bor, — dedi Usta Olim. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

U [Vali aka] tabiatining ogʻirligiga qaramay, oʻrnidan sapchib turib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Mirzakarimboyning qizi Nurinisoning tabiatida yengillik bilan makr ustun turar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Doim zaxda oʻtirib ishlaganimdanmi yoki oʻzimning tabiatimda zaiflik bormi — ishqilib, koʻp vaqtdan beri bedarmon tortib yuribman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. Narsaga xos biror belgi, xususiyat.

Planetalarning fizik tabiati.

Turkiy tillarda choʻziq unlilarning tabiati koʻpdan mutaxassislarning diqqatini jalb qilib keladi. — OʻTA

7. Kayfiyat, ruhiy holat.

Tojiboyning Gulsumga jazmanligi toʻgʻrisidagi gaplar esiga tushib, tabiati bir oz xira boʻldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ahmad oʻz xonasiga kirsa, Tolib aka yoʻq ekan. Uning tabiati ravshan edi. — F. Musajonov, Himmat

8. Did, farosat.

Tabiati nozik odam. U odamning tabiatini qarangki

9. Yaratuvchi, ato etuvchi, boshqaruvchi ilohiy kuch-qudrat timsoli.

Tabiat bu diyorga shunday sehrli kuch ato etganki, uning tup-rogʻida har qanday oʻsimlik bahra oladi. — Gazetadan

Aslida tuproqni odil tabiat Taqsim aylagan-ku yer yuziga teng. — A. Oripov, Yillar armoni

  • Past tabiat Ziqna, qizgʻanchiq, xasis. [Qodirqul:] Bu boyning tabiati shunaqa pastmi? — Hamza, Boy ila xizmatchi
  • Soʻfi tabiat 1. Xarakteri, qiligʻi soʻfilarnikiga oʻxshash; Tomma-tom qochib ketayotganimni baʼzi uyqusi ziyrak, soʻfi tabiat qari-qartanglar ham koʻrib qolgan edilar. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
  • Tabiati koʻtarmaydi (yoki tortmaydi) Mijoziga toʻgʻri kelmaydi, koʻngli tortmaydi.
  • Toʻqim tabiat
Toʻliq maqola →
tabiiy
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

sft. 1. Tabiatning oʻzida mavjud boʻlgan, inson taʼsiri boʻlmagan; sunʼiy.

Tabiiy boyliklar. Tabiiy sharoit. Tabiiy gaz.

Tuz tabiiy konlardan va shoʻr suvlardan olinishi maʼlum. — Fan va turmush

Uning fikricha, sunʼiy shoxlatilgan gʻoʻzaning yuzta sunʼiy koʻsagidan koʻra shoxlatilmagan gʻoʻzaning oʻnta tabiiy koʻsagi afzalroq — ogʻir va paxtasining tolasi uzun boʻlishi kerak edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Issiqkoʻl sohillarini tabiiy shifobaxsh maskan, deya bejiz aytishmaydi. — Gazetadan

2. Tabiatning oʻz asl holati, qonun-qoidalari bilan bogʻliq boʻlgan, bogʻliq holda yuz beradigan.

Tabiiy tanlanish. Tabiiy oʻzgarishlar.

Boburnoma ni varaqlar ekansiz, oʻrni-oʻrni bilan tabiat manzaralari chizilgan lavhalarga, tabiiy hodisalar tasviriga duch kelasiz. — Fan va turmush

Bu tabiiy ofat [er qimirlashi) kishilarning irodasi mustahkam, bir-biriga madadkor ekanligini yana bir bor isbotladi. — Gazetadan

3. Aslida (yaratilishida) bor boʻlgan, tugʻma.

Labidagi tabiiy xoli oʻziga yarashgan.

Tabiiy holati buzilmagan tuproqning unumdorligi tuproqning tabiiy unumdorligi deb ataladi. — Fan va turmush

4. Odatga, mantiqqa toʻgʻri (keladigan), boʻladigan hol.

Yangi yil arafasi-da har bir qalbda eng dilbar orzular oshib-toshadi, bu — tabiiy. — Saodat

Katta ish bajarayotganda, odam mayda-chuyda kamchiliklarga yoʻl qoʻyishi tabiiy. — F. Musajonov, Himmat

Kishi ogʻir damlarda qadrdon doʻstlarini yodga olar ekan, yurtini qoʻmsashi tabiiy. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi

5. Albatta, oʻz-oʻzidan, shubhasiz, aniq.

Tabiiy, Xushroʻyning feʼlini yaxshi bilgan ota-ona uning raʼyini olmasdan turib, bir ish qilmoqdan qoʻrqardilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Soʻzamol, badavlat qari togʻaning birdan koʻz yumib, sukutga botishining sababini, tabiiy, Yoʻlchi tushunmadi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Kech. Tabiiy, bu chogʻ kishilar orom ogʻushida. — N. Safarov, Olovli izlar

  • Tabiiy fanlar Nega oʻrta asrlarda tabiiy fanlar jahonni hayratga solarli darajada taraqqiy etib, Beruniy, Xorazmiy, Ibn Sino kabi allomalar yetishib chiqdi? — S. Karomatov, Oltin qum
Toʻliq maqola →
tabiatan
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

Tabiatiga koʻra, tabiatiga, mijoziga mos oʻlaroq.

U kishi tabiatan xushfeʼl odam boʻlsalar ham birdan tutaqib ketardilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Botir yigirma uch yoshlarda boʻlib, tabiatan shoʻx, ichida gap saqlamaydigan yigit edi. — I. Rahim, Ixlos

Qiz bolalar tabiatan nozik, nafis, latofatlidirlar. — Saodat

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 96 →

Taʼriflar ichida

31 ta
individ

individ ayn. Individuum. Lutfdan maroqlanish, lazzat olishda individning xarakteri, taʼbi, fahm-farosati katta ahamiyatga ega. OʻTA

gulbadan

gulbadan Mening shaydoligim bu nozparvar dilrabodandir, Yarashgan qaddi-qomat, xulqi xush, nozik adodandir, Muloyim, gulbadan, shirin suxan, taʼbi rasodandir. Habibiy

abyot

abyot Bayt, baytlar. Abyotigʻa nazmi otash olur. A. Navoiy Umuman, sheʼr, sheʼrlar. Kim bilsin, ehtimol, Mavlono uning taʼbi nazmini, mashq yoʻsin abyotini muborakbod eta

kayfsizlanmoq

kayfsizlan Koʻngli gʻash boʻlmoq, taʼbi xira boʻlmoq; xafa boʻlmoq; avzoyi buzilmoq. Domla Saidiyning shunday kayfsizlanganini bilmay, jerkiganimga xafa boʻldi deb, koʻng

amiri

amiri Poʻchogʻi va eti koʻkish, xipcha, uzunchoq, ertapishar qovun navi. Yana bir fikrga koʻra, xalq Navoiyning taʼbi nozikligiga ishora qilib, poʻsti yupqa qovunga amiri

hanuz

hanuz Shu vaqtgacha, hozirgacha, hamon. Qahramon bilan turmush qurganlariga oʻn yil boʻlyapti. Hanuz befarzand. S. Karomatov, Soʻnggi barxan Sidiqjon garchi hanuz ogʻzi b

Hammasini koʻrish · 31 →

Ertaklar

10 ta
Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Bektemir botir
Xalq ogʻzaki ijodi

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boy bilan novcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda boyning novchasi qoziga arz qilib keladi, lekin boyning ayyorligi tufayli qozi hech narsa undira olmaydi. Ertakda boylarning ayyorligi va qozining oc

Doro va Iskandarbek
Xalq ogʻzaki ijodi

Doro podsho tuhmat tufayli homilador xotinini haydab yuboradi. Ayol oʻgʻil tugʻib, uni Iskandarbek deb ataydi va taqdirga tashlab ketadi. Iskandarbek turli qiyi

Ilm afzal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir ota sakkiz oʻgʻli va bir qizini sinovdan oʻtkazib, ilm va davlat oʻrtasidagi farqni anglashga harakat qiladi. Dono qizining javoblari orqali oila

Hammasini koʻrish · 10 →

Sheva materiallari

2 ta
jorımaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · taʼbir etmoq
uygʻarmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · taʼbir qilmoq

tush taʼbirini aytmoq