Қидирув

сфт. 1. Яхши, тузук, дуруст, қулай.

Оз сўз — соз сўз. — Мақол

Иш қуролинг соз бўлса, машаққатинг оз бўлар. — Мақол

Наманган бораман, создир ҳавоси, Мевалари ширин, дарднинг давоси. — С. Абдулла

Бу гулшан соз эди, соз устига соз этгали келдик. Қадрдонларни шод айлаб, сарафроз этгали келдик. — Ҳабибий, Танланган асарлар

2. Ўзаро яхши муносабат, муомала; ҳамжиҳатлик, иноқлик, иттифоқлик.

Қариндошлар билан созингиз чиқмас эмиш. — Н Норқобилов, Бекатдаги оқ уйча

3. мус. Созланган, сози тўғриланган.

Дутор ҳали соз эмас.

4. Мусиқа асбоби торларининг ёки мусиқа асбобларининг ўзаро мос товуш уйғунлиги.

Роялнинг сози бузилибди. Созини тўғриламоқ.

посл. у кого мысль ясная, у того и речь ясная

сулҳ таклиф қила бошламоқ

Уч-тўрт кундин сўнг бизинг мухолиф бекларким, Али Дўст ва Қанбар Али саллох тавобиъ ва лавоҳиқи била бўлғайлар, яраш сўзини ораға сола кириштилар [74]. In the course of three or four days, several Begs, who were by no means friendly to my interests, such as Ali Dost and Kamber Ali the skinner, with their dependants and adherents, began to talk of peace and an accommodation [77].

Уч-тўрт кундан сўнг бизнинг мухолиф беклар: Али Дўст ва Қанбар Али саллох ўз яқинлари ва қўшилганлари билан бирга бўлганлар яраш сўзини ораға сола бошладилар [72]. Three or four days later, begs unfriendly to us, that is to say, ‘All-dost and Qambar-’all, the Skinner, with their followers and dependants, began to interpose with talk of peace [118].

Дня через три-четыре враждебные нам беки Али Дуст и Камбар Али Саллах со своими приверженцами и приспешниками завели разговоры о мире [50]. Three or four days later the begs who disagreed with us, Ali-Dost and Qambar-Ali Sallakh’s followers, began to propose a truce [88].

сўзи эътиборли ва ҳал қилувчи бўлмоқ

Судур: бири Мир Сарбараҳни эди, Андижоннинг кентларидиндур. Ғолибо мутасаййиддур, бисёр хушсуҳбат ва хуштабъ ва ширинкалом киши эди. Хуросон фузалоси ва шуароси қошида анинг дахли ва сўзи муътабар ва санад эди [136]. As for the heads of the Sedder, one was Mir Sir-Berehneh (the bare-headed Mlr). He was from a village in Andejan. He affected to be a Syed. He was of an amiable disposition, an agreeable companion, and elegant in his conversation. Among the man of letters and poets of Khorasan, his judgement and opinion were reckoned of the greatest weight and law. [190].

Садрлари. Бири Мир Сарбараҳна эди. Андижон кентларидан. Чамаси омадли, кўп хушсуҳбат, сўзи мўтабар ва ширинсўз киши эди. Хуросоннинг фозил ва шоирлари даврасида унинг дахли ва сўзи мўтабар, асосли эди [136]. One was Mir Sar-i-barahna (Bare-head); he was from a village in Andijan and appears to have made claim to be a sayyid (mutasayyid). He was a very agreeable companion, pleasant of temper and speech. His were the judgement and rulings that carried weight amongst men of letters and poets of Khurasan. [280].

Одним из садров мирзы был Мир Сарбарахна. Он уроженец одной из деревень Андиджана и, говорят, выдавал себя за сейида. Это был очень приятный собеседник, даровитый и красноречивый человек. Среди людей науки и поэтов Хорасана его суждение и слово имели значение и считались основательными [105]. Mir Sarbarahna. He is from a village in Andizhan and pretends to be a sayyid. He is an able conversationalist and speaker and has poetic talent. Among the learned men and poets of Khurasan his word carries great weight [210].

Если слово будешь произносить обдуманно, то не выпадут жемчуга из твоих уст., Где слова редки, там они имеют вес., Доброе слово в жемчугах ходит.

Маъдани инсон гавҳари сўз дурур, Гулшани одам самари сўз дурур. Слово — жемчуг из людского рудника. Слово — роза из мирского цветника. — А. Навоий.

Заковат кўрки сўздир, бу тилнинг кўрки сўздир. Кишининг кўрки юздир, бу юзнинг кўрки кўздир. Сиянье глаз — краса лица любого, Речь — цвет ума, а сила речи — слово. — Юсуф Хос Ҳожиб.

Короткая речь — отборное золото.