Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«сўйдиртирмоқ» бўйича 30 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

30 та
сўймоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Бўғзига тиғ тортиб ўлдирмоқ, бўғизламоқ.

Қўй сўймоқ.

Товуқ сўймоқ. Чумчуқ сўйса ҳам, қассоб сўйсин. — Мақол

Латифжон: Хўп бўлади, додхоҳ Бўрдоқини сўйишга қассобни чақирайми? — Ҳамза, Танланган асарлар

[Ҳожи:] Қудаларингни нима билан кутишни бўлса, ўзинг биласан: туя сўйиб чарлаганингда ҳам, келмайдирган кишилар! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Кесмоқ, бўлакламоқ, кесиб-кесиб қўймоқ. (асосан, қовун, тарвуз, анор ва шу кабилар ҳақида).

Қовун сўймоқ.

Камолиддин махдум нонни ушатиб, патнусдаги анорни олди-ю, авайлаб сўя бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Рўзи полвон ҳандалакни эпчиллик билан сўйиб, меҳмонларнинг олдига қўйди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

  • Пичоқсиз (ёки тиғсиз) сўймоқ Қаттиқ алам етказмоқ, азоб бермоқ. Инсофсизлар, мени тиғсиз сўйдиларинг. — Шарқ юлдузи
  • Ўтмас пичоқ билан сўймоқ
Тўлиқ мақола →
сой
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Икки адир ёки тоғ оралиғидаги, кўпинча оқар сувлар ҳаракати ва бошқалар натижасида ҳосил бўлган пастлик жой, сув ёʻли, водий.

Бой бойга боқар, сув сойга оқар. — Мақол

Ҳозир кўклам кунлари: қирлар, сойлар кўк-қизил пушти, гўлос ва тағин аллақанча рангли чечаклар билан устларини бежаб, ошиқларга янги ҳаёт, янги умид бердилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Шундай водийда, пастликда доимий ёки мавсумий оқадиган кичик дарё, ариқ, ирмоқ.

Сой суви. Сойда чўмилмоқ. Сойдан кечиб ўтмоқ.

Чой тўкилиб, сой бўлмас, юлдуз йиғилиб, ой бўлмас. — Мақол

У бомдодни адо этгач, харсанг тошлар оралаб шарқираб оқаётган сой бўйига тушиб, табиатнинг мислсиз жамолини томоша қилди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Милтиқ стволи ичидаги бурама ариқча.

Тўлиқ мақола →
соя
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Дуккаклилар оиласига мансуб, ловияга ўхшаш бир йиллик ўсимлик ва унинг озиқ-овқат саноатида кенг қўлланадиган дони.

Соя унидан сут, творог, қандолат маҳсулотлари тайёрлашда фойдаланилади. — Ўзме

  • Соя солмоқ (ёки ташламоқ) 1. Соя бермоқ, соя ҳосил қилмоқ, соя қилиб турмоқ. Шипга осиғлиқ қирқинчи чироқнинг қалпоғи уй деворларининг тепа ёғига чўзиқ соя солган. — Ҳ. Ғулом, МашъалУ [Азиза] қуюқ соя таш-лаган дарахт остига ўтириб, хаёлга толди. — Ёшлик— Кумуш менга тик қаролмас, юзларига хижолат соя солган эди, — деди Камолиддин. — Т. Жалолов, Олтин қафас
  • Соя қайтди Кун ярмидан оғди, кечга қараб кетди. Кечки пайт, соя қайтганда, Анзират хола унга [Сидиқжонга] даричанинг олдидаги супага жой қилиб берди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Офтобни сояга етказмай (ёки келтирмай) Бир зум ҳам кечиктирмай, дарҳол. [Холмат:] Тасаддуғингиз кетай. Дўпписини олиб кел, десангиз, ахир биз жаллод кимнинг ажази еца, пойқадамингизда офтобни сояга етказмай, бошини кесиб келтирамиз-да! — Ҳамза, Бой ила хизматчи
  • Сояда қолдирмоқ Ўз устунлиги билан кимсани панада, орқада қолдирмоқ. Йиллар ўтган сари Исломхоннинг таърифи кўп усталарни сояда қолдириб кетди. — М. Исмоилий, Одамийлик қиссаси
  • Сояда қолмоқ Панада қолмоқ, кўзга кўринмай, четда қолиб кетмоқ. Жўра полвон бригадасига андижонлик полвонларни танлаб олган эди, аммо биронтаси Азизхонга етолмас, унинг соясида қолиб кетарди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Сояси юпқа 1. Нозик, нимжон, заиф; [Гулчеҳра:] Келин-пошшанинг сояси жуда юпқа, тил теккизманглар унга. — Ойбек, Улуғ ёʻл
  • Соясига кўрпача солмоқ (ёки салом бермоқ) 1. Жуда ҳам ҳурмат қилмоқ, ҳурматини жойига келтирмоқ. — Қўрқдингизми? — дейди Абдужалил тегирмончи ўз даъвосига асос солиб, — қишлоқ халқи бизнинг соямизга салом беради. — А. Қодирий, Обид кетмонУ [Яхшибоев] келди нима-ю келмади нима, боғ қилмоқчи бўлса, ана, мендан бошқа мингта боғбон бор, соясига кўрпача соладиган шогирдлари кўп, майли, ўшалар экиб, ўшалар кўкартириб бера қолсин. — М. М. Дўст, Лолазор
  • Ўз соясидан қўрқмоқ (ёки чўчимоқ, ҳадиксирамоқ, ҳуркмоқ) Ҳар нарсадан қўрқмоқ, жуда ҳам қўрқоқ бўлмоқ. Қўрқоқ от соясидан ҳуркар. — МақолЯхши эмас, Фармонқул ака, нега қуёнга ўхшаб ўз соянгиздан ҳадиксирайдиган бўлиб қолдингиз? — С. Маҳкамов, Шогирд
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 30 →