Изоҳли луғат
· яна 4 та луғатда
от шв. Ёввойи ўрдакнинг эркаги.
Қидирув
«сўна» бўйича 54 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
35 та
Изоҳли луғат
· яна 4 та луғатда
фл. 1. Ёнмай, ёруғ бермай қўймоқ; ўчмоқ.
Учқун йилт этиб сўнди. — Шарқ юлдузи
Мушакнинг кўк, сариқ, қизил шуълалари тупроқ уюмларини, чойхона томларини узоқ ёритиб турди-да, кейин аста сўнди. — С. Аҳмад, Уфқ
Домла сўна бошлаган гулханга ўтин ташлай туриб, унга синовчан қараб қўйди-ю, атай елка учирди. — М. Мансуров, Ёмби
2. Ёруғлик кучи, даражаси пасайиб, нурсизланиб бормоқ, хира тортмоқ, хиралашмоқ.
Чекина олмайди деворда тасвир, Секин сўна бошлар деворда қуёш. — Х. Даврон, Қақнус
Деразадан тушиб турган ёруғлик аста-аста сўниб, уй ичи қоронғилашаверди. — С. Аҳмад, Ҳукм
3. кўчма Дастлабки кучи, даражаси, шиддати пасаймоқ, сусаймоқ; ўчмоқ.
Юракдаги исёнкор туйғулар аста-секин сўниб, хаёлини аллақандай маъюс ўйлар банд этди. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса
Илгаригидек ёнишлар, талпинишлар, эркалашлар, ҳаяжонлар сўнгандек — Мирмуҳсин, Умид
4. кўчма Пасаймоқ, кучсизланмоқ (овоз, товуш ҳақида).
Олам сукунатини анча йироқлашиб кетган поезднинг сўниб борувчи тарақа-туруғидан бўлак ҳеч нарса бузмасди. — М. Муҳамедов, Қаҳрамон изидан
Сўниб қолган кулги яна оловлана бошлади. — П. Қодиров, Уч илдиз
- Ҳаёти (ёки умри) сўнмоқ Ўлмоқ, вафот қилмоқ.
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
от 1. мат. Нарсаларнинг қанчалигини, саноғини, ададини ҳисоблаш учун хизмат қиладиган восита; математик тушунча.
Бутун сонлар. Каср сонлар. Сонлар нисбати. Сонлар назарияси.
Сон тушунчасининг ривожланишига ўрта аср математиклари ҳам катта ҳисса қўшдилар. — Ўзме
2. с. т. Рақам.
Бир сони. Йигирма беш сони.
3. Миқдор, саноқ; адад.
Келаётган аёлларнинг сони ёʻқ. — Ойбек, Танланган асарлар
Сўнгги сирк, йил мобайнида республикамизда илмий ходимларнинг умумий сони 103 марта., кўпайди. — Фан ва турмуш
4. Номер; тартиб номери.
Иккинчи сон ўрта мактаб.
Мулла Насриддиннинг у сонини очиқ эслай олмасам ҳам, кўрганлигим хотирамда равшан бор. — А. Қодирий, Кичик асарлар
5. тлш. Предметларнинг миқдорини, сон-саноғини ва саноқ жиҳатидан тартибини билдирувчи сўз туркуми.
Саноқ сонлар. Тартиб сонлар. Чама сонлар.
- Сон мингта Жуда ҳам кўп, неча-неча мингта. Ёшуллини, марҳума Қурбоной қизимизни мақтаганлар сон мингта. Уларни сўяйлик, менинг ўзимни мақтаганлар-чи? — М. М. Дўст, Лолазор
- Сони бор, салмоғи ёʻқ
- Сон кирди (ёки тегди) Дуруст бўлиб қолди, тузалди. Унга ҳеч сон тегмайди.[Қўчқорнинг] Қўполликлари ҳам ёʻқолиб боряпти. Кийим-бошига сон кириб солди. — А. Ёқубов, Ш. Шодиев, Топилган қиз
- Сонга қўшилмоқ (ёки кирмоқ) 1. Ҳисобга, қаторга кирмоқ. Кимгаки бўлмаса ақл-у билим ёр, Қўшма уни одам сонига зинҳор. — Фан ва турмушСонсиз хотиннинг уйи сонга кирмас. — Мақол[Ошно:] Бу ерлар ҳам сонга киради, яшилдан либос кияди, боғ-у бўстонга айланади — М. М. Дўст, Лолазор
- Сондан чиқмоқ 1. Ҳисобдан, қатордан, одамгарчиликдан чиқмоқ. — Ҳадеб уйда ўтиравериш ҳам одамни сондан чиқаради, — деди кампир Санамга. — Ш. Холмирзаев, ТўлқинларУруш ҳаммани сондан чиқарди. — Ёшлик
от Умумий бадиий ғоя билан бирлашган, турли мавзу ва характердаги, ўзаро фарқланувчи (секин, вазмин ёки тез) бир неча (одатда 3-4) қисмдан иборат бўлган, икки ёки бир неча чолғу асбоби учун ёзилган мусиқа асари.
Бетховеннинг тўртинчи сонатаси [тингловчиларда] яхши таассурот солдирди. — Газетадан
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
сфт. 1. от. Охир, пировард, ниҳоя.
Асарнинг боши ва сўнги. Зўрликнинг сўнги — хўрлик. — Мақол
[Кумуш] Сўзининг сўнгини айтолмади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Қушбеги мактубнинг сўнгроғига келиб тўхтади-да, чақирди: — Пирмат, Пирмат! — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Дейдилар, фазонинг чегараси ёʻқ, Миллиард юлдузларнинг сўнги ҳам фазо. — А. Орипов, Йиллар армони
2. сфт. Охирги, сўнгги.
Сўнг дафъа. Сўнг бор.
3. рвш. Кейин, сўнгра.
Сўнг дарди енгиллашдими, қадамлари илдамлашди. — Шарқ юлдузи
Сўзимиз тамом бўлсин, сўнг боражакман. — С. Сиёев, Ёруғлик
4. кўм. (чиқиш келишиги билан) Бир нимадан кейин.
Бир оздан сўнг.
Саломдан сўнг Аҳмад тўғри муддаога ўтди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
Устод бир неча сониялик мулоҳазалардан сўнг қатъият ила олдинга юриб, ипни ушлади. — Фан ва турмуш
- Сўнг сўз Асар охиридаги хотима; охирги сўз.
Изоҳли луғат
· яна 2 та луғатда
сфт. 1. Ўчган, сўнган, ўчирилган, ўчиқ.
Сўниқ печ.
2. Хира, нурсиз.
Сўниқ юлдузлар.
Сўниқ кўзлари мўлтираб турган, ҳар бир буйруқни сўзсиз бажарувчи йигит, қадам ташлашидан ёш жувонга ўхшаган жулдур паранжили аёлни сарой томон бошлади. — М. Осим, Карвон ёʻлларида
3. кўчма Синиққан, сўлғин.
Сўниқ чеҳра.
Ҳафиза ноумид уйга келди. У сўниқ, кайфи паст эди. — Мирмуҳсин, Умид
Балки қаршингизга келгандир мунис Бева келинчакнинг сўниқ рухсори. — А. Орипов, Йиллар армони
4. Ҳарорати, қўри кетган; сўнган.
Қалби сўниқ кишилар.
5. кўчма Бўғиқ, ҳазин.
Сўниқ товуш.
— Ҳеч қандай айбим ёʻқ, ҳеч нарса билмайман, оға, — деди сўниқ овоз билан Абдусаломхўжа. — Ж. Шарипов, Хоразм
- Руҳи сўниқ ёки сўниқ руҳ Руҳи тушган, руҳи сўлғин. Руҳи сўниқ кишидан путур кетар ишидан. — МақолПайғамов хотинининг сўниқ руҳи, совуқ қарашларини Нусратбек сезганидан пинҳона изтироб чекди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
Таърифлар ичида
9 таўқалоқ Бўка (сўна) қурти (асосан, сутемизувчи ҳайвонлар танасида бўлади).
ўқалоқла Шундай қурт чиқармоқ. Ҳа, ака, ўқалоқлайдиган сўна қаёқда! Шу қурт терини тешиб чиқаётганида, ирғишлаб, шаталоқ отмоқ. Сигир ўқалоқлади.
сўн Ёнмай, ёруғ бермай қўймоқ; ўчмоқ. Учқун йилт этиб сўнди. Шарқ юлдузи Мушакнинг кўк, сариқ, қизил шуълалари тупроқ уюмларини, чойхона томларини узоқ ё
тана айн. Тан 1 — 4. Эрта кўклам бўлгани учун, баҳор қуёши таналарга ёғдай ёқади. Э. Раимов, Ажаб қишлоқ Бир қилич зарби билан бошини танасидан жудо қилди. П.
тана айн. Тан 1 — 4. Эрта кўклам бўлгани учун, баҳор қуёши таналарга ёғдай ёқади. Э. Раимов, Ажаб қишлоқ Бир қилич зарби билан бошини танасидан жудо қилди. П.
қўр Майда чўғ аралаш иссиқ кул; майда чўғ. Қўрга кўмиб пиширилган жўхори. Ҳовли ўртасидаги бир бузоқ билан икки қўй гўшти солинган дошқозон тагида ҳамон
Эртаклар
1 та
Халқ оғзаки ижоди
Зулмкор Илоншоҳ ва унинг айёр вазири Қашқапашшанинг макр-ҳийлалари, ҳамда Тошбақаполвон бошчилигидаги халқнинг озодлик учун кураши ҳақида ҳикоя қилин