Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«sirib» boʻyicha 111 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

99 ta
sirmoq
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. 1. Ustini mato bilan tarang qilib qoplamoq.

Divanni qizil duxoba bilan sirmoq.

2. Gavdaga yopishib tarang turmoq (kiyim haqida).

[Aʼzam] Bir kelsa, Tamannoning oʻzi yolgʻiz. Xuddi bir mahal koʻrganiday, badanga sirib tikilgan shim va koftada. Shuhrat, — Jannat qidirganlar

3. Mahkam qilib bogʻlamoq.

Usta., chorsi-sini beliga sirib bogʻlab, minbarga chiqdi. — S. Ahmad, Hodivoy

4. Arqonni kalta qilib bogʻlamoq, qantarib qoʻymoq.

Otni ustunga sirib bogʻlamoq.

Toʻliq maqola →
sir
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

SIR 1 buyum betini qoplash uchun surtiladigan yaltiroq boʻyoq'. Uning baland va s i r i koʻchib ketgan eski ustunli ayvonida uch-toʻrtta namozxon buj— mayib oʻtirishibdi (Parda Tursun). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli sïr tarzida talaffuz qilingan (Devon, I, 313; КРС, 682), oʻzbek tilida ï unlisining qatgiqlik belgisi yoʻqolgan: sïr > sir. \a. ush — maxfiy narsa, yashirin ish yoki ran; qalb, koʻngil

1. Oʻzgalardan maxfiy tutilgan yoki oʻzgalarga nomaʼlum boʻlgan biror ish, ran, narsa va b

Harbiy sir. Yurakdagi sir. Sir saqlamoq. Sir tutmoq. Sirni oshkora qilmoq. Dushmanning kulgani — siringni bilgani — Maqol

Oʻz doʻstim deb sir aytma, doʻstingning ham doʻsti bor — Maqol

Otabek nima deb aytishga soʻz topolmay qoldi. Chunki yurak sirini ifoda qilarlik jumla topish mumkin emas edi. A — Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ahmad yuragida yashirib yurgan sir tunu kun, bir daqiqa ham unga tinchlik bermasdi — F. Musajonov, Himmat

2. Hali ochilmagan, anikdanmagan, ilm-fan hali oʻrganib yetmagan, inson uchun hali nomaʼlum narsa

Koinot sirlari

Oyga uchirilgan ikkinchi raketa kosmos sirlarini bilishga doyr qimmatli maʼlumotlar berdi — "Fan va turmush"

Olimlarning ushbu holdan Chimirildi qoshlari. Bu qanaqa sir boʻldi, deb Tomom qotdi boshlari — A. Oripov, Yillar armoni

Odamzod doimo dunyo sirlarini bilishga harakat qilib kelgan — "Fan va turmush"

3. Biror soha yoki faoliyat turining oʻzigagina xos boʻlgan xususiyat; malaka

-Boʻtam, siz koshinpazlik hunaridagi hamma sirlarni diqqat bilan oʻrganganmidingiz?[deb soʻradi Meʼmor] — Mirmuhsin, Meʼmor

Badiiy ijod sirlariga, ijod psixologiyasiga qiziqish ommaviy maʼnaviy ehtiyojga aylanib qolgan ekan, uni oʻrganish foydali — U. Normatov, Talant tarbiyasi

Toʻliq maqola →
sira
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Aslo, asti, mutlaqo, hech.

Buning sira iloji yoʻq.

Ahmad bu gapni sira kutmagan edi, tok urgandek eti jimirlashib ketdi. — F. Musajonov, Himmat

Avji qish vaqti boʻlsa ham, yerda sira qor yoʻq. — S. Zunnunova, Yangi direktor

U oʻtirganlardan sira man tortmasdan sheʼrini baland ovoz bilan yoddan oʻqidi. — K. Yashin, Hamza

2. (Hech qachon, hech vaqt.

Endi bu yerga sira kelmayman.

Bari bir, men Gulnor opani unutmayman sira, uni koʻrgani tez-tez kelib turaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Kanal ochilgan kun esingizda bormi? Kanaldan oqqan chiroqlar koʻz oldimdan sira ketmaydi. Bu oʻyin emas, xalqning orzusi edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Biror marta, hech.

— Shahodat muftingizning aftiga sira qaraysizmi. Shoiringizning pichinglarini payqaysizmi? — dedi Anvar Sultonaliga. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Siz otamisiz, nimasiz axir, oʻgʻlingizni tiyib olish sira esingizga keladimi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Sirasini aytganda Toʻgʻrisini aytganda, gapning toʻgʻrisi. Sirasini aytganda, poytaxtlik konstruktorlar bizga yordamga kelishadi, deb oʻylamagan edik. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
sirk
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Sanʼatning akrobatika, gimnastika, masxarabozlik, illyuzionizm, dorbozlik, jonglyorlik, hayvonlar oʻrgatish, oʻynatish va shu kabilar janrlar (tomoshalarni) oʻz ichiga olgan turi.

[Iskandar[ Olti-yetti yoshlarda otasidan yetim qolib, koʻchmanchi sirk artistlari bilan koʻp shaharlarni kezgan. — Sh. Rizo, Qor yogʻdi, izlar bosildi

2. Sanʼatning shu turini tomoshabinlarga koʻrsatish bilan shugʻullanadigan muassasa va uning binosi.

Toshkent sirki.

Ular sirk oldidan oʻtib, allaqanday ariqchalardan hatlashdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

Toʻliq maqola →
SIRR

[a.]

sir, asrorruschaсекретinglizchasecret

Qalï tutmasa bu bitigči sözüg, begi sirri ačlur bu örtär özüg Kotib tilini tiymasa, begining sirini ochsa, bu esa yonini oʻrtaydi

Qalï tutmasa bu bitigči sözüg, begi sirri ačlur bu örtär özüg Если писарь не будет держать язык за зубами, секрет его бека раскоется, и это будет жечь его самого

Qalï tutmasa bu bitigči sözüg, begi sirri ačlur bu örtär özüg If the clerk does not keep his mouth shut, the secret of his ruler is unraveled, and this will burn himself

Toʻliq maqola →
sirt
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Narsalarning tashqi tomoni, tashqi yuzi.

Yer sirti. Oy sirti. Sirti koʻk idish. Mol olasi sirtida, odam olasi ichida. — Maqol

Bu choynakning sirti ajoyib naqshlar bilan bezatilgan ekan. — Oltin olma

Kun tigʻ tortib, daryoning u tomonidagi adirlarning sirti toʻq yashil, jilgʻalari qora tusga kirdi. A. — Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Narsa yoki kimsaning tashqi qiyofasi, koʻrinishi; zohiriy tomoni.

Sirti yaltiroq, ichi qaltiroq. — Maqol

Siringni sirtingga chiqarma. — Maqol

Demak, u sirtdan husnga qanchalik boy boʻlsa, maʼnaviy jihatdan ham shuncha boy ekan-ku! — K. Yashin, Hamza

Bular sirtdan magʻrurdek koʻrinadilar. Biroq bu magʻrurlikka kirmaydi, buni kibr deyiladi. — Shukrullo, Saylanma

3. Tashqari, chet.

Dushmanning sirtida emas, ichida boʻl. — Maqol

Sinalmagan otning sirtidan oʻtma. — Maqol

Zumrad hanuz sirtda iymanib turardi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Men qoʻl qoʻyib, muhr bosar edim-u, lekin sirtdan turib sizlarga yordam berganim maqbul. — J. Sharipov, Xorazm

Yoʻq, shoir hissini boʻlmaydi aldab, Sirtdan baho berib boʻlmas kishiga. — Shukrullo, Saylanma

4. Geometrik shaklning tashqi yuzi, umumiy qismi.

Shar sirti. Silindrning yon sirti. Botiq sirt. Uyurma sirt.

Fanda sirtning xususiyatlarini oʻrganuvchi butun boshli yoʻnalishlar mavjud. — Fan va turmush

5. Tizma togʻ choʻqqilari.

Agar mana shu Muzloq togʻning choʻkkalagan nor tuyaning oʻrkachiga oʻxshagan sirtiga chiqilsa, kishining koʻzi oldida bir-biriga zid ikki dunyo ochiladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 99 →

Taʼriflar ichida

9 ta
xomut

xomut Ot boʻyniga kiritilib, ikki yonidan arava shotisi uchiga sirib bogʻlanadigan yogʻoch buyum, boʻyincha. Aravakashlar xomutni esdan chiqarishibdi. Starshinaga eltib b

chandimoq

chandi Mahkam sirib bogʻlamoq, sirib qoʻymoq. Buzoqni olmaga qapishtirib, chandib bogʻladim. Yoshlik shv. Chatmoq, chatib ulamoq, biriktirmoq. Ularning ishorasi bilan ikk

qantarmoq

qantar Ovqatga, yem-xashakka yeta olmaydigan qilib, arqonni kalta qilib bogʻlamoq (asosan ot haqida). Otryad., otdan tushdi, har kim oʻz otini u yerdagi daraxtlar shoxiga

qantarmoq

qantar Ovqatga, yem-xashakka yeta olmaydigan qilib, arqonni kalta qilib bogʻlamoq (asosan ot haqida). Otryad., otdan tushdi, har kim oʻz otini u yerdagi daraxtlar shoxiga

sirmoq

sir Ustini mato bilan tarang qilib qoplamoq. Divanni qizil duxoba bilan sirmoq. Gavdaga yopishib tarang turmoq (kiyim haqida). [Aʼzam] Bir kelsa, Tamannoning oʻzi yolgʻiz

sirmoq

sir Ustini mato bilan tarang qilib qoplamoq. Divanni qizil duxoba bilan sirmoq. Gavdaga yopishib tarang turmoq (kiyim haqida). [Aʼzam] Bir kelsa, Tamannoning oʻzi yolgʻiz

Hammasini koʻrish · 9 →

Ertaklar

3 ta
Kulsa – gul, yigʻlasa – dur
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Xizr xudoning inoyati bilan tugʻilgan qizning gʻaroyib xususiyatlari va uning boshidan kechirgan sarguzashtlari hikoya qilinadi. Qizning baxtiga koʻz

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Sichqon qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Farzandsiz er-xotin tasodifan sichqondan qiz farzandli boʻlishadi. Voyaga yetgan qiz oʻziga eng zoʻr kuyov topishni talab qiladi va ota-onasi uning shartini baj