Поиск

sessiz, dawıssız, ses shıg‘armay

ot poet. Ovoz, tovush; nido.

Bogʻ ichra kirdim men tongda, Borliq sokin: na sas, na tovush. — X. Davron, Qaqnus

Tosh yuraging yumshasin, Eshitsin qalblar sasin. — H. Olimjon

Oʻrmon toʻldi qush sasiga, Kuylab oqdi irmoqlar. — E. Vohidov, Nido

n bot. ferula

• sasir bot. ferula

sft. 1. Hidi yomon, yoqimsiz, qoʻlansa.

Sassiq gaz. Sassiq sarimsoq. Burunni sassiq deb kesib tashlanmas. — Maqol

— Sassiq balchiqda yotgan sassiq toʻngʻiz avval oʻzini qutqarsa-chi, birovning gʻamini yeyish oʻrniga! — dedi Zulfizar. — K. Yashin, Hamza

2. Sassiq hid oʻrnashib qolgan; havosi ogʻir; badboʻy.

Sassiq hammom.

Ikki yilgacha mana shu sassiq barakda chirib yotamizmi? — A. Muxtor, Tugʻilish

Zumrad benzin anqib turgan sassiq kabinadan sakrab tushib, shiypondagi xotin-qizlar orasida gʻoyib boʻldi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

3. Aynib, hidlanib, buzilib, chirib qolgan, achigan.

Koʻkarib ketgan bu sassiq suvda bijillab yotgan har xil qurtlar, tushgan yerida bir-ikki qiltanglab, darrov oʻlardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. koʻchma dagʻl. Gap-soʻzi kishiga yoqmaydigan; qoʻlansa (gap, soʻz, muomala haqida).

Sassiq odam. Sassiq soʻz.

Eshon ham, otinoyi ham ikkiyuzlama, yolgʻonchi va sassiq gap odamlar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Meni nima uchun bunday qiynaysiz Koshkiydi, qoracha boʻlib tugʻilgan boʻlsam, koʻrgami, kalgami tegib, sizning taʼnangizni, sassiq soʻzlaringizni eshitmas edim! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. koʻchma Birovni kamsitish, haqoratlashni bildiradi.

Oh bolam, yoshligim qaytib kelsa, bu sassiq cholga oʻlsam ham tegmasdim. — S. Ahmad, Saylanma

— Sen gapirma, sassiq kampir, — dedi Qumri, Qamchining yonini olib, — ering bilan qoʻshmozor boʻl! — H. Gʻulom, Mashʼal

fl. 1. Sassiq hid chiqarmoq, yoqimsiz, qoʻlansa hid taratmoq.

2. Sassiq hid kelmoq; yoqimsiz hid urilmoq (burunga).

Hammom sasib yotibdi.

Yoʻlchi otxonaning bir tomonida uyilib, sasib-bijib yotgan goʻngni aravaga ortdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Aynib, hidlanib, buzilib, chirib qolmoq.

Goʻsht sasib qolibdi. Qopdagi sabzi sasib qolibdi. Asal aynimas, sariyogʻ sasimas. — Maqol

Besh kilogramm keladigan baliqning qulogʻini ochib qarab, [Shokirjon] baliqchiga poʻpisa qildi: — Iy-ya, irib qolibdi-ku, sasiganga oʻxshaydi. — Guliston

4. Oʻt chiqarmasdan tutab, qoʻlansa hid chiqarib yonmoq.

Samovar sasiyapti.

Saroyning toʻrida boshqalarga qaraganda koʻrkamroq bir hujra narigilarida qora chiroq sasiganda, bu hujrada sham yonardi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. koʻchma Dagʻl. Achchiq-tirsiq, kinoyali gap qilmoq.

Achigan ogʻizdan sasigan gap chiqadi. — Maqol

U [notanish kishi] Moʻmin xunobga nafrat bilan qarab olib, uch-toʻrt ogʻiz sasidi. — S. Abdulla, Mavlono Muqimiy

— Usta, askiyani choyxonaga chiqib qilasiz. Bu —majlis. Gapingiz boʻlsa, panada sasimay, manovi yoqqa chiqib gapiring! — dedi rais. — S. Ahmad, Choʻl burguti

fl. Sasimoq feʼlining orttirma nisbati.