Қидирув

шв. Сайҳон, кенг, чексиз

Кийикнинг юраги қула чўлмиди? — "Гўрўғли"

от 1. тар. Эксплуататорлик жамиятининг илк даврларида хусусий мулк, мол қатори олиб-сотилган, бутунлай хўжайинга қарам бўлган, ҳеч қандай ҳақ-ҳуқуқ ва мол-у мулкка эга бўлмаган хизматкор.

— Ойжамол, мана бу ер қул бозори бўлган, — Шерниёз сандиқсозлик дўкони қаршисидаги майдончани кўрсатди. — Ж. Шарипов, Хоразм

Хафа бўлманг, биз ҳақ олмасдан ҳам ишлаймиз. Ахир биз қулмиз-ку, ҳақ талаб қилишга ҳаддимиз борми?! — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Умуман, синфий жамиятда эксплуатация ҳамда сиёсий-иқтисодий қарамлик асоратида ҳар қандай ҳуқуқдан маҳрум бўлган, эзилувчи киши.

Қизлар бунда чўри, тул эди, Йигитлар хўр, гадо, қул эди. — Э. Раҳим

3. кўчма салб. Кимсага кўр-кўрона хизмат қилувчи, бўйсунувчи; итоатгўй, малай, хизматкор.

— Маши, — деди Фазлиддин, — лекин шундай яхши қулни улар бизга беришмас, дейман. — Ойбек, Танланган асарлар

— Бизнинг Қамишкапада кўпчилик аёллар ҳали ҳам тўрт девор ичида эрларига қул бўлиб келмоқдалар, — деди Гулсум. — П. Турсун, Ўқитувчи

4. кўчма Бирор кимсага, нарсага қаттиқ берилган, дарди, хаёли ўшанда бўлган киши, унинг фидойиси.

Яхши гапнинг қулиман. Ўз қарашларининг қули.

Сен ҳам от қулига ўхшайсан. — Ойбек, Танланган асарлар

орамизда Мирҳайдар деган кеча-кундуз фақат овқатни ўйлайдиган, қорнининг қули бўлиб қолган бир йигит бор эди. — О. Ёқубов, Излайман

Мангуга қолай, дея шуҳрат қули Искандар Юксак тоққа ўзининг суратини солибди. — А. Орипов, Юртим шамоли

5. Банда.

Худо хабар олсин жами қулидан — Ҳасанхон

Ё худо, бу гуноҳкор ўғлимга ўзинг тавфиқ бер ва мен қулингни кечир. — Ойбек, Нур қидириб

фл. 1. Зарб билан йиқилмоқ; ағдарилмоқ.

Зилзилада кўпгина эски уйлар, деворлар қулади. Чириган дарахт қулаб тушди.

Мана шу тоғ чўққисида бир чўпон, оёғи тагидаги тош кўчиб, пастга қулаб кетади. — С. Аҳмад, Жимжитлик

Тоғнинг кун-ботар томонига уруш йиллари самолёт қулаган. — А. Нурмуродов, Уруш бевалари

2. кўчма Ёʻқ, маҳв бўлмоқ, ёʻқ, маҳв этилмоқ, ағдарилмоқ; тушмоқ.

Қуламасин Чамбил юрти. — Гулнорпари

Устунлари тезлик билан яксон қилинган бўлса ҳам, эски жамият осонликча қуламади. — ЎТА

Подшоҳ тахти қулайдиган кунлар келар. — Бойчечак

3. кўчма с.т. Оламдан ўтмоқ; ўлмоқ.

Чол қуламай турибди. Қулаган кун уларнинг ёқасини бўғаман, меросимни даъво қиламан! — Ойбек, Танланган асарлар

Икки ўғлим: бири ўн саккизда, бошқаси йигирмада — немис ўқидан қулади. — С. Кароматов, Олтин қум

қулочрусчамера длины в размерах рукинглизчаdiametr of one's arms around smth.

Қулаč ер алïндï ятур ïнčïқïн U o‘ziga yerdan bir quloch olib, qayg‘uda yotibdi - Он получил себя [лишь] сажень земли и лежит в горести -He received himself [only] the ground and lies in grief

қулонкулан, дикий азиатский осел.

Кўр арслан керäк кез қулан тутюқа Qulon tutish uchun arslondek epchil bo‘lish kerak - Смотри, нужно [быть] львом для того, чтобы поймать быстрого кулана -Look, you need [to be] a lion in order to catch a quick kulan

қулоқрусчаухоинглизчаear.

Баят берди қулқа эки кўз қулақ Alloh quliga ikki ko‘z va quloq berdi - Бог дал человеку два глаза и уха-God gave man two eyes and ears