Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«qon» boʻyicha 1180 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

385 ta
qon
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

QON 'tirik vujud aʼzo va hujayralarini oziqlantiruvchi, modda almashuvini taʼminlovchi qizil rangli suyuqlik'. [Yaradan] quyuq q o n hali ham sil— jib turar edi (Oybek). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qan tarzida ta — laffuz qilingan (Devon, III, 172); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: qan > qân

1. Organizmning yurak va qon tomirlardan iborat yopiq sistema ichida toʻxtovsiz harakatlanib turuvchi suyuq toʻqimasi (aʼzo va hujayralarni oziqlantiradigan, modda almashinishini taʼminlaydigan qizil suyukdik)

Arteriya qoni. Vena qoni. Qon aylanishi. Qon bosimi. Qon ketishi (oqishi). Qon tomirlari

Yara koʻkrakda, yurakka yaqin: undan quyuq qon hazi ham siljib turar edi — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Tugʻishganlik, qarindosh-av-lodlik ramzi sifatida. "Yoshlik"

Ota-bobosi sanʼatkor oʻtganda, qonida bor

Ular "Oʻzimning qonim, qoʻynidan toʻkilsa qoʻnjiga, begona boʻlmasin" qabilida ish tu-tadshzar — Gazetadan

3. Narsalarning yashash, harakatlanish ramzi sifatida; "joni", "yuragi"; qon tomiri

Neft motorlarning qonidir, Neft mamlakatning shonidir — Yo. Mirzo

Nutq insoniy madaniyatning qon tomiri, asosi va oʻzagidir — "Saodat"

4. Shaxsga xos hissiyot, his-tuygʻu

Qandaydir bir parivashning olovli jozibasi, husn-malohati uning erkaklik qoniga choʻgʻ tashlab yuborgan edi — K. Yashin, Hamza

Jayronning shamoldek yengil irgʻishlab qochishi beixtiyor koʻzni oʻynatib, odamda ovchilik qonini koʻpirtiradi — M. Mansurov, Yombi

Toʻliq maqola →
qonmoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Talab darajasida yeb, ichib toʻymoq, nafsi orom olar darajada yemoq, ichmoq va shu kabilar

Uyquga qonmoq. Choyga qonmoq.

Salqin buloqlardan qonar yoʻlovchi. Mirtemir.

Sevgan qizi bilan hech boʻlmasa bir tomoshaga borib, bir qonib gaplashish istagi goʻyo uning qorongʻi koʻngliga yogʻdu sochganday boʻldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ota-onasi, oʻrtoqlarini mehri qonib-qonib koʻrsa, diydorlariga toʻysa. — Gʻ. Rasul, Adolat

2. Koʻngli toʻlmoq, mamnun, xursand boʻlmoq, qanoat qilmoq.

Ozga ham qonmoq.

Yaxshi qoling, sevgan yurt-u diyorim! Xizmat qilib qonmay, qonga boʻyaldim. — Hamza

3. Qanoat, ishonch hosil qilmoq ishonmoq.

[Sodiq:] Mutalboy sizni obdan yaxshi biladur, Homid aka! Sizning qanday xizmatingiz borligiga ham qongan Ammo uning sizdan bir iltimosi bor ekan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →
qoʻnj
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Etik, mahsi va shu kabilar oyoq kiyimlarining boldirni, ilikni oʻrab turadigan yuqori qismi.

Qoʻnji uzun etik. Qoʻnji baland botinka,

Tursunboy qizil etigining qoʻnjini boldirga burma qilib tushirib olgan edi. — S. Ahmad, Ufq

Qori etigining qoʻnjidan dandon sopli pichogʻini olib, Oʻrmonjonga berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
qoʻnim
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Qoʻnish yoki turish joyi, manzil.

Yogʻin tinib, moʻydanlar ovuli bilan qirdagi qiyotlar qoʻnimi orasiga soʻqmoq yoʻllar tushdi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

2. Xatti-harakatsiz, tinch holat; tinim, tinchlik.

Kolxoz raisida qoʻnim yoʻq, mashina oling, — Komiljon. Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Koʻnimi yoʻq kapalak guldan gulga qoʻnadi. — T. Yoʻldosh.

  • Qoʻnim topmoq Muqim oʻrnashib, turib qolmoq. Qosim bir idorada ikki-uch oy ishlab, ikkinchi idoraga kirar, u yerda ham qoʻnim topmay, chiqib ketar edi. — H. Nuʼmon, Fasllar
Toʻliq maqola →
qonli
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Qoni boʻlgan, qoni bor.

Issiq qonli hayvonlar.

Unsin akasini quchoq-lab, qonli yarasiga yuzini, koʻzini surib yota berdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Qon yuqli, qon teggan, toʻkilgan.

Qonli qilich.

Qonli koʻylakni Qoratoy ehtiyot bilan tilib, yarani ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Muharram juda shoshib qolgan edi. Uning koʻz oldiga qonli maydon-u erining choʻzilib yotgani keldi. — Shuhrat, Shinelli yillar

3. Qon toʻkish, xunrezlik bilan sodir boʻladigan.

Qonli urushlar. Qonli jang.

Koʻp sirlarning, qonli kunlarning Guvohisan, ulugʻ Dnepr. — Gʻayratiy

Uni joniga teggan bir yoki bir necha qarzdori oʻldirgan, yo boʻlmasa, biror oʻziday axloqsiz raqibi undan qonli oʻch olgan. — S. Ayniy, Esdaliklar

  • Toʻla qonli, toʻlaqonli Har jihatdan mukammal. zamondoshlarining toʻla qonli obrazlarini roman, povest, sheʼrlarda oʻqishni, sahna va ekranlarda koʻrishni istaydilar. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
qoʻnoq
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot Qoʻngʻirboshlar oilasiga mansub, doni tariqdan koʻra maydaroq, boshoqli bir yillik oʻsimlik; gʻalla va yem-xashak ekini.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 385 →

Taʼriflar ichida

430 ta
QAP

qon-qarindosh, yaqinlar – близкий, кровный родственник – relative. Yarašyu keräk qap qadašlar bilä – Qon-qarindoshlar bilan

singimoq

singi Shimilmoq, shimilib yoki sizib, ichki qatlamga, qismiga oʻtmoq. Moy boʻyoq taxtaga yaxshigina singiydi. Ular: Yer toʻymaguncha, el toʻymas, lalmikor qirlarning tupr

dod

dod und. s. Ruhiy yoki jismoniy azobga chiday olmay chiqarilgan qattiq tovush; baqiriq, faryod. Dod! Voydod! Kimsanoy, sen oʻlguncha men oʻlsam boʻlmaydimi, bolam! A. Obi

totemizm

totemizm etn. Ilk urugʻchilik tuzumidagi din, eʼtiqod shakli; maʼlum bir urugʻning urugʻ asoschisi va homiysi deb hisoblangan biron-bir totem bilan gʻayritabiiy aloqasiga

aymoq

aymoq Moʻgʻul va turkiy xalqlar qadimiy urugʻlarining parchalanishidan kelib chiqqan turli tarmoqdagi oʻzaro qon-qardosh oilalar birlashmasi, ittifoqi. esk. kt. Aytmoq, d

aymoq

aymoq Moʻgʻul va turkiy xalqlar qadimiy urugʻlarining parchalanishidan kelib chiqqan turli tarmoqdagi oʻzaro qon-qardosh oilalar birlashmasi, ittifoqi. esk. kt. Aytmoq, d

Hammasini koʻrish · 430 →

Ertaklar

178 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Aldoqchi mushuk
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Arab laqqi
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Hammasini koʻrish · 178 →

Sheva materiallari

184 ta
Chelwegey
Fargʻona viloyati · yelvagay

Qo'qonda gelwagey yoki gelwa tezag', ya'ni yengil aqlli odam

Qonshu
Toshkent viloyati · qo'shni
Suchan
Xorazm viloyati · sichqon
alchaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chaqqon, epchil, uddaburon

chaqqon, epchil, uddaburon

Hammasini koʻrish · 184 →

Tashqi resurslar

3 ta
Lex.uz
Meʼyoriy hujjatlar

Oʻzbekiston qonun hujjatlarining rasmiy milliy bazasi.