Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қирқта» бўйича 88 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

25 та
қирқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сўз асли қïрïқ тарзида талаффуз қилинган (ДС, 446), кейинроқ қïрқ шакли юзага келган (Девон, И, 333); ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïрïқ > қïрқ > қирқ. Бу сўз охиридаги — (ï)қ қисми феълдан от ясовчи қўшимча бўлса керак, лекин манбаларда бу ердаги маънони англатувчи қïр— феъли ўз аксини топмаган

1. 40 рақами ва шу ракам билан ифодаланадиган сон, миқдор. Қирқ кокил - майда ўрилган соч

Қирқ киши

Қирқ метр газмол

Қирқ сўм пул

Қирқ тонна юк

Қирқдан учни айирмоқ

Бир кун туз ичган жойга қирқ кун салом (бер) — Мақол

Қирққа чидаган, қирқ бирга ҳам чида — Мақол

Ўттизида эр атанган қирқида шер атанар — Мақол

Бир оз сабр қилсанг, қирқ кокил қилиб қўярдимки, орқангда толбаргакдай ҳилпирарди — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Киши вафотидан сўнг ўттиз еттинчи ёки ўттиз тўкқизинчи куни ўтказиладиган маросим

Ёʻлдош мотамсаро. Онасининг жанозаси, йигирмаси, қирқи, хатми қуръон деб анча чиқимдор бўлганга ўхшайди — Суннатилла Анорбоев, Меҳр, 1964

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 25 →

Таърифлар ичида

13 та
ўтов

ўтов Марказий ва Ўрта Осиё, шунингдек, Жанубий Сибир кўчманчиларида: енгил материал, кигиз кабилардан конуссимон шаклда ясалган кўчма уй, турар жой. Иккинчи

ҳала-ҳула

ҳала-ҳула шв. Унча-мунча. Аёл кишининг жони қирқта бўлади, ҳала-ҳулага ўлмайди. И. Шомуродов, Мағлубият

серзавқ

серзавқ Кишига катта завқ бағишлайдиган; ғоят завқли. Серзавқ мусиқа. Ишчи хонадонида ноёб танбурнинг серзавқ машқи анчагача жаранглаб турди. Мирмуҳсин, Созанд

жамалак

жамалак Қиз болаларнинг ҳали унча ўсмаган, ёйилиб кетмаслиги учун, пахта пилик қўшиб ўрилган сочлари. У [Раъно] қулоқлари устидаги жамалак сочларини ликиллатиб,

тенгқур

тенгқур Ёш жиҳатдан тенг ёки унча фарқ қилмайдиган кишилар; бирга ўсиб катта бўлган ўртоқлар; тенгдош, тенг-туш. Тенгқурларим — беш йил бир аудиторияда ўқига

Ҳаммасини кўриш · 13 →

Эртаклар

49 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бектемир ботир
Халқ оғзаки ижоди

Бектемир ботир ҳақидаги ушбу эртакда қаҳрамоннинг жасорати, садоқати ва севги ёʻлидаги курашлари тасвирланган. Эртакда йигитнинг қийинчиликларга қарамай, ў

Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Бир хумча олтин
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилга отасидан қолган бир хумча олтин ва уларнинг тақдири ҳақида ҳикоя қилинади. Эртакда мардлик, адолат ва дўстликнинг қадр-қиммати очиб берилади.

Ҳаммасини кўриш · 49 →

Шева материаллари

1 та