Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«қатли» бўйича 154 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Инглизча Қорақалпоқча
Тилга
Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча Форсча

Луғат мақолалари

140 та
қат
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Қават-қават ёки қатлам-қатлам нарсаларнинг хар бир қавати, қатлами.

Тўрт қат букланган кўрпача.

Азмиддин бир варақ қоғоздаги бир неча қат букланган хатни олиб, чироқ шуъласига тутиб, кўздан кечирди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Имонимни асрайман десанг, бу ерлардан бош олиб кетиш керак. Бўлмаса, етти қат ер тагида ёниб турган дўзахда қовуриласан. — С. Анорбоев, Оқсой

2. Тахланган, букланган нарсаларнинг ораси.

Кўрпанинг қати.

Ҳожимат бел-боғининг қатидан қоғоз чиқазиб ташлади. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Меҳри опа биринчи конвертни очди Иккинчисини очди-ю, хатнинг қатидаги расмга кўзи тушиши билан тўхтаб, унга тикилиб қолди. — Р. Файзий, Она.

3. Маълум қалинликдаги ёйиқ нарсалар қатлами, қават.

Бир бечоранинг чеккан хўрлигини ўйлаб, ҳар куни бир қат этдан тушаман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Мана, мен геолог, неча йилдирки, Тинмай ўргана-ман тупроқ қатини. — Зулфия.

4. кам қўлл. Саҳифа, варақ.

Варақланар етимликнинг дафтарин қати. — Ғ, Ғулом

5. кам қўлл. айн. Қатор 1.

6. Марта, карра, қатла.

Бироқ унинг ташвиши икки қат ошди — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Айниқса, кейинги пайтларда иш чалкашиб, ўн қат оғирлашиб кетди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар.

Нега, кўнглим, бўлдинг бетоқат? Тинчман, дедим сенга неча қат. — Миртемир.

  • Қат этмоқ с. т. айн. қатъ этмоқ (ъ).
Тўлиқ мақола →
қатл
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от кт. Буйруқ билан расмий тарзда ўлдириш, ўлдирилиш.

Бечора ўғлининг қатлидан кейин девона бўлиб қолибди. — Мирмуҳсин, Меъмор.

Райимбек додхоҳ Азизбек ҳокимиятининг тираги эди. Унинг қатлидан сўнг сипоҳлардан руҳ тушди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

  • Қатл қилмоқ (ёки этмоқ) Шундай ўлдиришни (ўлимни) бажармоқ, амалга оширмоқ. Ўғлимни қатл қилишдан олиб қолишни сўраган эдим. — Мирмуҳсин, МеъморМўмин мирзосини қатл этди жаллод, Тўлиқ мақсадга Маждиддин етиб шод. — Ҳабибий
  • Қатли бедод Омонсиз ўлдириш. Сен ҳамон раҳм айламас бўлсанг менинг аҳволима, Қатли бедодингдин энди қилақол айлаб кетай. — Ҳамза, Паранжи сирлари
  • Қатли нафс Ўз-ўзини ўлдириш.
  • Қатли ом Ёппасига ўлдириш, қириш; қирғин. Улуғбек мирзо тузган сиёсат-у салтанат вайрон бўлади, содиқ кишилар, уламо-ю фузало қатли ом этилар экан-да! — Мирмуҳсин, МеъморҚатли ом дегани ет-ти ёшдан етмиш ёшгача бўлган барча одамларнинг қиличдан ўтказилишидир. — Шарқ юлдузи
Тўлиқ мақола →
қатим
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Иш тикишда: тикиш асбоби — игна, сўзан ва шу кабиларга бир марта ўтказиладиган ёки ўтказилган ўлчамдаги (ип, ипак ва шу кабилар ҳақида).

Қудажон, бемалол бўлса, оила ҳаворанг ипакдан бир қатим беринг. — А. Қаҳҳор, Янги ер

чўнтагига солиб олган ипакларни чиқариб, калта-култа қатимлардан бошқасини қайтариб олди. — Ойдин, Ҳикоялар

Ип қатимини узиб, игнани кўкрак чўнтаги қопқоғига тўғнади. — С. Аҳмад, Сайланма

2. Тикишда: игна ёки сўзандаги ип ёки ипакни хар бир ўтказиш.

Маҳсининг чоки пишиқ бўлсин учун, мумли ёпишқоқ ипни ҳар бир қатимда бармоқлари билан қир-қир тортиб қўяди. — Ойбек, Танланган асарлар

Мунча ҳам бежирим қўл ҳунарингиз Ҳар қатим, ҳар чокда катта маҳорат. — Ғайратий

3. Тикиш асбобига ўтказиладиган ип, ипак.

Кўпол ип узилади, майин ип чўзилади. Нозик қатим игнадан силлиқ ўтади, оғайни. — Й. Муқимов, Олов ва ниҳоллар

  • Қатим тортмоқ Қатимламоқ ( Онахон бўлса жинчироқда туни билан ўтириб дўппи тикар, энди олти ёшга кирган Башоратни зўр бериб қатим тортишга ўргатар эди. — А. Мухтор, Опа-сингилларУ шартта-шартта қатим тортиб маҳси тикиб ўтирарди. — Ойбек, Болалик
Тўлиқ мақола →
қатиқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от Сутдан томизғи солиб ивитиб тайёрланган парҳез маҳсулот.

Янги ивитилган қатиқ. Қатиқ тўкилса, юқи қолар, айрон тўкилса, неси қолар. — Мақол

Сутдан оғзи куйган қатиқни ҳам пуфлаб ичади. — Мақол

Овқат пишди. Қозоннинг занги чиқиб қорайган гўжага қатиқ ҳам ранг киргизолмади. — А. Қаҳҳор, Анор

  • Миянинг қатиғи Шер яна Шерзоднинг устига ташланишга ўзини чоғлаб кўрди, лекин миясининг қатиғи чиқиб ҳолсизлангани учун мажоли келмади. — Эртаклар
  • Мошхўрдага қатиқ бўлмоқ Орага тушмоқ; аралашмоқ, суқилмоқ. Мошхўрдага қатиқ бўлиб, Очилни аранг суяб қолдим-у, совхознинг бир бўлимига агроном қилиб қўйдим — А. Муҳиддин, Чап чўнтак
  • Офтобда (ёки офтобшувоқда) қатиқ ичишган (ёки ялашган) Доим бирга бўлган; ҳамтовоқ, улфат. Сиз қаерда бўлсангиз, биз ҳам ўша ерда бўламиз. Офтобда шерикчиликка қатиқ ичган одамлар охиригача бирга бўлиши керак. — Б. Раҳмонов, Хўжайин кўчдиДиректор Салимов билан офтобшувоқда қатиқ ялашганмиз. Наҳотки, игна ўз тешигини тикса. — Муштум
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 140 →

Таърифлар ичида

6 та
муайян

муайян эск. кт. Тайин этилган, белгиланган, аниқланган. Бул тақдирни ўшал муайян қатли ом соати етмагунча пўшида тутилмоғи маъқулдир. А. Қодирий, Ўтган кунлар А

қонамоқ

қона Кесилиш, тилиниш, ситилиш, ёрилиш натижасида қони чиқмоқ, қони оқмоқ. Тикан кириб, қўли қонади. Ўз ёнида ғумай юлаётган Адолатнинг қўли қийилиб қонагани

ёввош

ёввош шв. Ювош; оҳиста, итоаткорона. Айби нимадалигини англамаган от жонивор, чиройли сариқ бошини ёввошгина чўзиб, чол кетидан эргашди. Ҳ. Назир, Сўнмас ч

қатл

қатл кт. Буйруқ билан расмий тарзда ўлдириш, ўлдирилиш. Бечора ўғлининг қатлидан кейин девона бўлиб қолибди. Мирмуҳсин, Меъмор. Райимбек додхоҳ Азизбек ҳокимияти

озиқ

озиқ Овқат бўладиган маҳсулот, ов-қатли дон-дун; емиш. Озиқ маҳсулоти. Бир кунлик ёʻлга чиқсанг, бир ҳафталик озиқ ол! Мақол Ёзнинг ёзиғи — қишнинг озиғи. Мақол

Эртаклар

8 та
Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бўз бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай онанинг зулмидан қочиб, ўз бахтини топишга интилган Бўз бола ва унинг садоқатли дўстлари ҳақида ҳикоя қилади. Эртакда муҳаббат, садоқат ва

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Эркажон
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ўгай она зулмидан қочган шаҳзода Эркажоннинг саргузаштлари, унинг жасорати ва садоқатли тойининг ёрдами билан бахтга эришиши ҳикоя қилинад

Қорасоч пари
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз Қорасоч пари ўзининг ақл-заковати ва сеҳрли қобилиятлари билан мамлакатни бошқаради. Унинг донолиги ва адолати туфайли мамлакат обод бўлади, аммо

Сабр таги — сариқ олтин
Халқ оғзаки ижоди

Боқижон ва Гулойимнинг садоқатли муҳаббати ва сабр-тоқати уларни оғир синовлардан олиб ўтиб, бахтли ҳаётга етаклайди. Эртакда қийинчиликларга қарамай, меҳр

Ҳаммасини кўриш · 8 →