Поиск

olm. 1. soʻr. olm. s. t. Qanday?, qanaqa?

Bola qalay ekan? Oyoq-qoʻli chaqqonmi? — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bu yerda hayron boʻlib turgandan koʻra guzarga borsang, qalay boʻlarkin? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Soʻroq gap oldidan kirish soʻz vazifasida ishlatiladi.

Qalay, nonvoylikdan bir nima ortadimi? — Oybek, Tanlangan asarlar

Qalay, mulla, bizning yoqlar sizga maʼqul boʻldimi? — P. Tursun Oʻqituvchi

fl. 1. Ustma-ust, yonma-yon yoki tartibsiz ravishda tiqishtirib, toʻldirib taxlamoq, termoq.

Gazlamalarni aravalarga togʻ-togʻ qalab, olib ketadilar. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Yoqish, yondirish uchun oʻchoq va shu kabilarga joylamoq, tiqib tashlamoq.

Oʻchoqqa oʻtin qalamoq.

[Bektemir] Oʻtinni maydalab, rosa diqqat bilan chayla oʻrtasiga qaladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Nonvoy chol peshonasini boylab, tandirga oʻt qalayapti. — S. Ahmad, Ufq

ot 1. tar. Dushman hujumiga qarshi mustahkam devor va xandaq bilan oʻralgan, mudofaa vositalari, istehkomlar bilan taʼminlangan shahar.

Andijon qalʼasi mustahkam. Bobur mirzo u yerda boʻlsa, qalʼa yanada mustahkam boʻlur. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Katta boy, yer egalarining saroy qoʻrgʻoni; qasr, ark.

Turobbiyning qalʼasida toʻqqiz ot choptirim yerdan koʻrinadigan bitta terak boʻlardi. — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi

3. shv. Shahar.

Kanizlarning koʻpi turli qalʼalardan olib kelingan yosh goʻzallar edi. — J. Sharipov, Xorazm

Mingta qalʼadan dalam yaxshi, Oxun. Bizning qizlarimiz ham juda shoʻx boʻladi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Oʻzim qishloqiman, qalʼadan narida turaman — S. Siyoyev, Yorugʻlik

олово, оловянный

sft. Tarkibida qalay boʻlgan.

Qalayli babbit.

fl. 1. ayn. Kavsharlamoq.

Samovarning teshigini qalaylamoq.

2. Qalay yugurtirmoq, qalay bilan qoplab oqartirmoq.

Idishlarni qalaylamoq.