fl. Oʻrtanmoq feʼlining orttirma nisbati.
Поиск
По запросу «oʻrtantirmoq» — результатов: 43: с: Узбекский
Фильтр
Словарные статьи
42fl. 1. Oʻt olmoq; yonmoq, yondirmoq.
Uylarimiz oʻrtab yonardi, Issigʻiga isinardi yov — T. Toʻla
Xaloyiq qizil askarlar xonumonimizni oʻrtab vayron qildi — N. Safarov, Koʻrgan-kechirganlarim
2. koʻchma Nihoyat darajada qizdirmoq; kuydirmoq.
Quyoshdan oqqan olov seli gavjum shahar koʻchalarini oʻrtaydi. — J. Abdullaxonov, Oriyat
3. koʻchma Ruhiy alam-iztirobga solmoq; kuydirmoq.
Yurakni oʻrtamoq. Jonni oʻrtamoq.
Nega indamaysan, yigʻlaysan, Yurak-bagʻrim oʻrtab tigʻlaysan. — E. Rahim
Ostingda yuz alvon oʻynaydi oting, Dushmanni oʻrtaydi shaʼni-shavkating. — Alpomish
Akromning qulogʻiga karnay-surnay sadosi chalinsa, hech qachon ushalmas orzusi alam boʻlib, vujudini oʻrtaydi. — E. Usmonov, Yolqin
OʻRTA ’ikki tomondan teng uzoqlikdagi, markaz — dagi nuqta’. Daryoning oʻrtasigacha suzib bor— dik. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi ’joylan-’ maʼno — sini anglatgan or- feʼlining -(u)t orttirma qoʻshimchasini qoʻshib qosil qilingan shaklidan -u qoʻshimchasi bilan yasalgan (Devon, I, 145; DS, 371); -u qoʻshimchasi qoʻshilganidan keyin ikkinchi boʻgʻindagi tor unli ta — laffuz qilinmay qoʻygan; qadimgi turkiy tildayoq bu soʻz oxiridagi u unlisi a unlisiga almashgan (ДС, 371: og1i, og1a); oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: (or— + ut = orut-) + u = orutu > ortu > orta > ortä
1. Sathning chetlaridan markaziga tomon teng uzoqlikda boʻlgan qismi, nuqtasi; markaz
Nonning oʻrtasi. Gazetaning oʻrtasi. Xonaning oʻrtasi. Hovuzning oʻrtasi. Tarvuzning oʻrtasi
U \Suvonjon\ devordan bir sakrashda oshib tushdi-yu, kuchining boricha oldinga intildi. Bogʻning oʻrtasida Oysuluvga yetdi — S. Anorboyev, Oqsoy
Shaharning oʻrtasida dangʻillama hovlim bor! — O. Yoqubov, Uchrashuv
Toʻxta xola hovli oʻrtasidagi soʻriga kelib, oppoq yostiqqa engashdi — I. Rahim, Chin muhabbat
2. Uzun narsaning ikki uchidan teng uzoqlikda boʻlgan nuqtasi, joyi
Arqonni oʻrtasidan kesmoq
Oʻsh bilan Andijan yoʻlining oʻrtasida shumshayib yotgan Qora-buloq qishlogʻi birvarakasiga uygʻonib ketdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. Ikki yoki undan ortiq narsalarning oraliq qismi; oraliq
Chap tomonda togʻ etaklari, oʻng tomonda yashil paxtazor, oʻrtasida qishloq — I. Rahim, Chin muhabbat
Sharqu gʻarb oʻrtasida katta bir manzsh, Chin-Mochindan toliqib kelgan karvonlar — M. Shayxzoda
4. Kishilar yoki bir joydagi narsalar orasi; qurshov, davra. — jonli, shoʻx, tetik raqs. Oybek, Quyosh qoraymas
Oʻrtada bir necha qizlar raqs tushmoqda
Olomon ichidan Mamajon oʻrtaga chiqdi — A. Muxtor, Opa-singillar
Sanam xola bilan qanday yarashganini aytdi-yu, qaynanasi pishirib bergan varaqi somsalarni oʻrtaga qoʻydi — P. Qodirov, Qora koʻzlar
5. sft. Oraliq (oʻrta)da boʻlgan; oʻrtadagi
Oʻrta barmoq. Oʻrta eshik. Oʻrta hovli
6. Boshlanishidan va oxiridan taxminan teng uzoqlikda boʻlgan vaqt. m — mehrjon [kuzgi hosil bayrami] pallasi edi. S. Siyoyev, Yorugʻlik
Kunningoʻrtasi. Yilning oʻrtasi
Saraton oʻtgan, kuzning oʻrtasi
7. (asosan oʻ.-p. k. shaklida — oʻrtada) Xamma yoki bir necha kishi uchun umumiy, teng, bir xilda tegishli boʻlgan
Oʻrtada mashinalar, Oʻrtada bu garaj ham, Doʻst boʻlamiz chinakam — Q. Muhammadiy
[Nizomiddinov:] Kolxoz emisha, hamma narsa oʻrtada: Butun bir qishloq bir koʻrpada. Yer oʻrtada, mol-jon oʻrtada — S. Ahmad, Hukm
8. Meʼyoriy darajali; oʻrtacha
Oshning tuzi baland ham, past ham emas — oʻrta. Oʻrta boʻyli yigit. Oʻrta yoshli ayol. yash Dehqon
9. Besh balli baho tizimida "yaxshi"dan past, "yomon"dan yuqori darajadagi baho; oʻrtacha, qoniqarli. n A. Qahhor, Ayb kimda?
Oʻquvchining bilimiga "oʻrta" qoʻymoq. Inshodan "oʻrta" olmoq
Xoʻp, hozir koʻramiz.. "Yaxshi!".. "oʻrta".. "oʻrta". "Dani aʼlo?"
10. (makon kelishiklari shaklida — oʻrtaga, oʻrtada, oʻrtadan) koʻm. vazifasida. Makon, payt yoki obʼyekt munosabatini bildiradi
Gavhar shoshilmay oʻtib, Zulayho bilan Abdu-xalilning oʻrtasiga oʻtirdi.. Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol
Otang bilan oʻrtamizda shunday gaplar oʻtgan — M. Hazratqulov, Jurʼat
ikki kundosh oʻrtasidan ancha gaplar oʻtgani bir daraja maʼlum boʻldi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Shirmonjon olomon oʻrtasidan sugʻurilib chiqdi — S. Zunnunova, Olov
sft. Oʻrta darajaga ega boʻlgan, oʻrta darajadagi; yuqori (ortiq) ham, past ham emas.
Oʻrtacha ogʻirlikdagi tarvuz. Oʻrtacha harorat. Oʻrtacha tezlik. Oʻrtacha rivojlanmoq. Oʻrtacha isimoq.
Qashqa jiyron ustida malla charm toʻnli, tulki telpakli, oʻrtacha jussali bir kimsa kalta taqilgan uzangiga oyoqlarini tirab oʻtirardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Oʻrtacha goʻshtli ishchi otlar kelgan-ketganlarga parvosiz, angʻizdan bosh koʻtarmaydilar. — A. Qodiriy, Obid ketmon
Dala bizning bogʻchadan keng, havosi yoqimliroq edi, oʻrtacha esayotgan yoqimli shamol kishining yuzini siypalab, dimoqqa latif xush hidlarni keltirardi. — S. Ayniy, Esdaliklar
ortasha, ebindey, orta, bay emes, biraq kembaģaldan jaqsı turmıs keshiriwshi
ot kam qoʻll. Oʻrta yer, oʻrta joy; oʻrta, oraliq.
Vaqt kechikib bormoqda, oʻrtalik qorongʻilashmoqda edi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
Hamma jim turib quloq soldi. Hech qanday ovoz yoʻq edi. Demak, oʻrtalik hali katta, koʻp kunlar, balki oylar qazishga toʻgʻri keladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Oʻrtalikda joy bormikan? Yoʻq, oʻrtada joy yoʻq. — S. Zunnunova, Goʻdak hidi
В определениях
1qovur Qizigan yoqqa solib pishirmoq. Baliq qovurmoq. Kartoshka qovurmoq. U bir qoshiq yogʻni qozonga solib, piyoz qovurdi. Oydin, Gulsanam Zumrad oshning zirvagini qovuri