Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«nom» boʻyicha 785 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

445 ta
nom
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

ot 1. Shaxs yoki narsa-predmetlarga qoʻyilgan ot; ism.

Shahar nomlari. Nom qoʻymoq. Nom bermoq.

Keksayib qolgan eshonning xotirasi ancha pasayganidan koʻp vaqt oʻz oʻgʻillarining nomlarini ham xotinidan soʻrab olar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Biror sohaga, guruhga oidlikni bildiruvchi atama.

Mansur, Muslim! Senga bir gap boʻldimi? Muallim degan nomimiz bor, shunday vaqtda ish koʻrsatmasak, qachon koʻrsatamiz?! 3. Said, N. — Safarov, Tarix tilga kirdi

3. Faoliyatning biror sohasida erishgan yutuq, malaka darajasini koʻrsatish uchun rasmiy yoʻl bilan beriladigan unvon.

Faxriy nom. Xizmat koʻrsatgan artist degan nom. Klassik kurash boʻyicha mamlakat chempioni degan nom.

4. Koʻpchilik orasida maʼlum-mashhurlik; dong, dovruq, shuhrat.

Nomi chiqqan kurashchi. Nom chiqargan jamoa xoʻjaligi.

Ochil Eshnazar Siyob volostining Qoʻshtamgʻali qishlogʻida nom chiqargan shaxs edi. — M. Oʻrinxoʻjayev, Unutilmas kunlar

  • Nomi bilan Topshirigʻi, vakolati bilan. Oʻzbekiston nomi bilan.
  • Nomiga Shunchaki, xoʻjakoʻrsinga, yoʻli uchun. Nomiga choyxona.Ayrim tumanlarda makkajoʻxori nomigagina ekilayotganga oʻxshaydi, aks holda, yer boʻsh yotmasin deb don sochib, keyin oʻz holiga tashlab qoʻyilmas edi. — GazetadanHuri, oldin nomiga bir oz koʻnmay turar, keyin majburan borayotganday, yuziga qaygʻuli ifoda berib chiqib ketardi. — F. Musajonov, Huri
  • Nomidan Tarafidan, ismidan; topshirigʻi bilan. Jamoa nomidan tashakkur bildirmoq. Oʻz nomidan tabriklamoq.
Toʻliq maqola →
noma
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Rasmiy yozishma, maktub, xat.

[Majdiddin:] Moʻminmirzoni oʻrtaga solib, shahzoda Badiuzzamonga noma yuboring. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy.

2. Adabiy janr: Sharq mumtoz adabiyotida real yoki xayoliy-toʻqima shaxsga qarata sheʼriy maktub tarzida yozilgan badiiy asar turi.

Oʻzbek mumtoz adabiyotida noma janrining paydo boʻlishi Xorazmiy nomi bilan bogʻliq boʻlib, uning Muhabbatnoma asari ana shu janrda yaratilgan. — Gazetadan

3. Shu maʼnoda qoʻshma otlar tarkibiga kiradi, masalan Boburnoma. Akbarnoma, Jangnoma.

  • Nomai aʼmol Azal kotiblari har moʻminning manglayiga nomai aʼmolini yozmishlar. — S. Siyoyev, YorugʻlikNormat bintni protivogaz xaltasining ustki choʻntagiga solib qoʻydi va medalonni koʻrib, nomai aʼmolimning hammasi shunda, dedi. — I. Rahim, Chin muhabbatMana, Ziyodilla uch soatdan beri oʻz nomai aʼmolini yozyapti. — H. Gʻulom, Mashʼal
Toʻliq maqola →
nomer
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Bir turdagi predmetlarning ichida har birining tartib raqami.

Uy nomeri. Telefon nomeri.

Shukur, el qatori eshigimda nomer qoqilgan. Har qayerda bir yuz-u oltmish uchinchi, deb xat tashlasang keladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Hujjat, roʻyxatga olish va shu kabilar belgisi sifatidagi maʼlum raqamlar yozilgan yorliq, taxtacha.

Mashina nomeri. Velosiped nomeri. Pasport nomeri.

3. Kiyim-kechak, poyabzal va shu kabilarning katta-kichikligini, oʻlchamini bildiruvchi raqam.

Men undan ikki nomer katta etik kiyaman.

4. Mehmonxona, hammom va shu kabilarda alohida boʻlma, xona.

— Mehmonni mehmonxonaga olib bordim. Unga ikki xonali juda yaxshi nomer olib qoʻyilgan ekan, — dedi Meliboy aka. — A. Qahhor, Dumli odamlar

Qoʻqonda nomerda bir Oʻris injener bilan tanishdim. — Oybek, Tanlangan asarlar

5. Teatr, sirk, konsert va shu kabilarning har bir alohida ijro etiladigan qismi.

Programma nomerini eʼlon qilmoq.

Konferansye — yoshgina bir mariy yigiti chiqib: — Konsertimizning birinchi nomerida oʻzim mashq qilib beraman, — dedi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Avdeyev navbatdagi masʼuliyatli nomerni bajarishga tayyorgarlik koʻrish uchun qoʻshni xonaga kirib ketdi. — Fan va turmush

6. Toʻpchilar, pulemyotchilar guruhida maʼlum xizmatni bajaruvchi jangchi.

  • Nomeri oʻtmaydi Har qanday yoʻl bilan oʻz ishingizni bitirish payida boʻlasiz. Endi nomeringiz oʻtmaydi, ogʻayni, ha, bilib qoʻying. Men sizning doʻstingiz emasman, — dedi Nuriddin. — O. Husanov, Doʻstlar.
Toʻliq maqola →
nomli
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

sft. Nomi bilan ataluvchi,.nomidagi, deb atalgan,.degan.

Navoiy nomli maktab.

Bu mahallada unga masʼul boʻlgan ikki kishi bor edi. Biri — guzarda taqachilik-temirchilik qiladigan Qoratoy, ikkinchisi — Shokir ota nomli mahsidoʻz chol. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
nomus
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Kishining oʻz obroʻyini ulugʻlash va ardoqlash his-tuygʻusi; oriyat, diyonat, vijdon.

Nomusini yerga bukmoq. Nomus va gʻayrati bor odam mehnatdan qoʻrqmaydi. Nodon bilan yurma, Nomusingni bukma. — Maqol

2. Xijolat tortish his-tuygʻusi; uyat-andisha, sharm, hayo, or.

Nomusga qoʻymoq.

[Jamila:] Hayo benomusda boʻlmaydi! Hayosizda nomus boʻlmaydi. — Hamza, Boy ila xizmatchi

Nomus! Nomus er kishini oʻldiradi-ya! — Shuhrat, Shinelli yillar

[Hayitjon:] Otasi bechora boʻlsa, qancha vaqt el-xalqdan nomus qilganidan, allaqanday shaharlarga badargʻa boʻlib, yaqinda keldi. — Hamza, Paranji sirlari

3. Qiz pokligi, bokiralik, iffat, qizlik.

Baxtsiz onalarning koʻz yoshlari, bolalarning, qizlarning tahqirlangan nomusi uchun soʻnggi nafasgacha kurashing. Oʻlim, tiz choʻkish yoʻq! — Oybek, Quyosh qoraymas

Agar it tegmagan boʻlsa, pokman, nomusim joyida desang, kel, beri kel. — M. Mansurov, Yombi

  • Nomusga tegish Zoʻrlik ishlatib, qoʻrqitib yoki jabrlanuvchining (ayol kishining) ojizligidan foydalanib, jinsiy aloqa qilish.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 445 →

Taʼriflar ichida

134 ta
dom-daraksiz

dom-daraksiz Dom-daragi, nom-nishoni yoʻq; xat-xabarsiz. Katta akasi dom-daraksiz. A. Qahhor, Sarob

izsiz

izsiz Izi yoʻq, beiz. Izsiz transport. Nom-nishonsiz, belgi-asarsiz. Izsiz yoʻqolmoq. Demak, bizning qilgan ishimiz izsiz ketmaydigan, umrimiz oqar suvdek bekorga oqmaydi

dom-darak

dom-darak Xabar, darak; nom-nishon. Ikki oydan buyon u qozizodadan dom-darak yoʻq. Oybek, Navoiy Ertalab kelib koʻrsa, miltiq otilib ketgan-u, lekin oʻljadan dom-darak yo

badar

badar Badar ketmoq Nom-nishonsiz ketmoq, dom-daraksiz ketmoq, gʻoyib boʻlmoq. Oʻsha kelgan boʻyi badar ketgan. Yoshlik — Boqqa bir bordingiz-u, badar ketdingiz, — deb gin

bedarak

bedarak rvsh. Hech qanday xabar (darak) yoʻq, nom-nishonsiz, xat-xa-barsiz; daraksiz. Bedarak ketmoq. Bedarak yoʻqolmoq. Indiniga ertalab ona-bola yoʻlga chiqib, bedarak

Hammasini koʻrish · 134 →

Ertaklar

91 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Arab laqqi
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Hammasini koʻrish · 91 →

Sheva materiallari

113 ta
Poda lov-lov
Jizzax viloyati · poda lov-lov

hayvonlar nomi bilan bog'liq xalq o'yini

Shärxäm
Andijon viloyati · Shahrixon

Shahrixon shahrining mahalliy nomi

Hammasini koʻrish · 113 →

Tashqi resurslar

2 ta