und. s. Tovuq va boshqa qushlarni haydashni ifodalaydi.
Поиск
По запросу «kish» — результатов: 508: с: Узбекский
Фильтр
Словарные статьи
127ot 1. Fikrlash, soʻzlash hamda ijtimoiy mehnat jarayonida qurol yasash va undan foydalanish qobiliyatiga ega boʻlgan jonli mavjudot, zot; odam, inson.
Til kishilarning oʻzaro aloqa qurolidir.
Kishining ruhiy holati va ish qobiliyati muayyan ritmga boʻysunishini odamlar allaqachon payqashgan. — Gazetadan
Uning yuqori qismidagi tugmachani bossangiz, teshikdan maxsus uzunlikdagi elektromagnit toʻlqinlar chiqib, kishi miyasining uxlatuvchi markaziga taʼsir koʻrsatadi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv
Zaytun daraxtining turgan-bitgani kishi organizmi uchun foydali. — Gazetadan
2. Insoniyatga mansub zot, shaxs, odam.
Obroʻli kishi. Xushomadgoʻy kishi. Oilamizda toʻrt kishi bor. Har qanday kishi. Olijanob kishi. Kishilar toʻdasi. Besh kishidan iborat komissiya,
Novcha kishi shofyor uzatgan papkani qoʻltigʻiga qistirdi-yu, katta-katta odim tashlab, tezda sheriklariga yetib oldi. — A. Obidjon, Akant qaragʻay Gulmat
Ey, bu ota Sharif tarroning janozasida Otamurod qorining yonida qurʼonni sharillatib oʻqib oʻtirgan kishi-ku! — S. Siyoyev, Yorugʻlik
Kishi yaxshi koʻrgan odamini, ming oʻrab tashlanmasin, bitta qiligʻidan biladi. — Mirmuhsin, Meʼmor
3. Umuman, balogʻat yoshidan oʻtgan shaxs; katta yoshli odam.
Ayol kishi. Erkak kishi,
— Yoshing yigirma beshga qarab boryapti, — dedi onasi hamon oʻsha titragan tovushda, —
xotin kishi oʻttizga kirsa oʻtin boʻladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
U kamgap, birovga aralashmaydigan kishi edi. — S. Ahmad, Yulduz
Kabinetdan grajdancha kiyimdagi novcha kishi, orqa eshikdan esa uchta militsioner tushib keldi. — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat
4. Oʻzga,- begona shaxs, birov.
Kishi yurtida xon boʻlguncha, oʻz yurtingda gado boʻl.
Jiyan, aqling boʻlsa, kishining bir tiyiniga xiyonat qilma. — Oybek, Tanlangan asarlar
5. s. t. esk. Shariatga binoan, balogʻatga yetgan xotin-qizlar yuzini, oʻzini koʻrsatmasligi kerak boʻlgan begona erkak.
Qoʻrgʻon eshigidan ayol ovozi eshitildi: — Nima kerak? — Munda kel! — chol qoʻli bilan imladi. — Kishi bor-ku — Qarindosh, Xushroʻyning oʻgʻli, — deb tushuntirdi chol. — Oybek, Tanlangan asarlar
6. Taʼkid ifodalaydi.
Afsuski, kundalik turmushimizda baʼzan buning aksini koʻrib, oʻksinasan kishi. — Mushtum
Yomgʻirda yuvilgan trotuarlarda yursang, shunchalik yengil tortasanki, imtihonlarni ham stipendiya tashvishini ham unutib yuborasan kishi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
- Kishidan qochmoq Begona erkakka oʻzini koʻrsatmaslik (xotin-qizlarga nisbatan qoʻllanadi).
- Kishi bilmas Yashirin holda, hech kimga bildirmay; zimdan. Juda hayallab ketishdi-ku. Kishi bilmas borib kelmaysanmi, uka? [dedi Mansur]. Z. Said, N. — Safarov, Tarix tilga kirdiHar bir harakatingni kishi bilmas aygʻoqchi kuzatadi. — K. Yashin, Hamza
Shaxmat oʻyinida: biror dona bilan shohga hujum haqida ogohlantirish.
[Shayxulislom:] Balli! Kisht! [Mynajjim:] E, asp ketdi, taqsir! — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy.
- Kisht bermoq Shohga hujum qilmoq va shu hujumni eʼlon qilmoq.
ot 1. Otning ikki oldingi oyogʻiga (erkin yurishga imkon bermaslik uchun) solinadigan boʻgʻov, zanjir.
2. Oyoq, qoʻl, boʻyinga solib, qulflab, band qilib qoʻyiladigan, temir halqalardan ishlangan maxsus moslama.
Nabi Farhodning qoʻl-oyogʻiga bogʻlangan oddiy kishanni ochdi va boʻgʻovli kishanlardan birini olib, uning buti va boʻyniga urdi. — S. Ayniy, Qullar
Soldat kalitni berdi. Boyagi erkak mahbuslarning qoʻllaridagi kishanlarni ochdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
3. koʻchma Umuman, erkin harakatga yoʻl qoʻymaydigan narsa, toʻsiq, gʻov.
Ammo Sohib qori bilan Bozorovlar unga kishan boʻlmasalar bas edi! — I. Rahim, Chin muhabbat
U vaqtda ot, sigir tushunmaslik oyogʻimga kishan boʻlgan ekan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Zeb-u ziynat, oʻyin-kulgiga oʻrgangan xotin uchun bola oyoqning kishani boʻlib tuyulardi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar
- Kishan(ga) solmoq (yoki urmoq) Kishanli holatga solmoq, kishanband qilmoq; kishanlamoq. Zulmga qarshi soʻzlagani uchun, dehqonlarga yer talab qilgani uchun uni kishanga solishdi. — Oybek, Nur qidiribBir necha soldat kelib, mahbuslarni ushladi. Yasovul hammasining qoʻliga kishan urdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
ot esk. kt. Viloyat, oʻlka, mamlakat.
Yetishdi bu goʻzal kishvarda Bobir, Boʻlib soʻz ustasi, sanʼatli shoir. — Habibiy
Tangri bizga shunday katta kishvarni inoyat qilgani uchun, biz Samarqandday olamshumul dorussaltanaga muyassar boʻlganimiz uchun shukronalar aytmogʻimiz kerak. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
sft. ayn. Kishanband.
Kishanli oyoqlarini bir tarafga osiltirib olgan temirchi Rajab polvonning belidan quchoqladi. — Sh. Toshmatov, Erk qushi
В определениях
7oqargan, ko‘kish – седой – pale. Bü kökčin saqal– bu oqargan soqol – этот с седой бородой – This one with a gray beard (QBH, 69₁₅; QBN, 653; 30a13).
maqtov – похвала – praise. Söküš-mü qolur sen azu kesgümü – So‘kish eshitishni xohlaysanmi yoki maqtovmi? – Брани ты хочешь или похвалы?–Do you want to hear scorn or prai
turna – серый журавль – crane. Kökiš turna kökdä ünün yaŋqular–Ko‘kish turna ko‘kda ovoz chiqarib sayramoqda – И журавли курлыкают в небе–And the bluish cranes strike in
(ko‘k rangdagi) qush nomi – название птицы, журавль – name of bird, crene. Kökis turna kökdä ünün yanqular – Ko‘kish turna ko‘kda ovoz chiqarib sayramoqda – Журавли курлы
ko‘kish, oqargan – дымчатый, седой – bluish, pale. Nelük bardi kökšin qara neŋ bolup– Qoradan qanday qilib soch-soqoli oqargan mo‘ysafid cholga aylandi? – Как он стал сед
qoida, qonun – правило, закон – rule. Bu yanlïγ turur bu ažun öndisi, saranqa söküši aqï ögdisi – Bu dunyo qonuni shunday: yomonga-so‘kish, saxiyga-maqtov – Таков закон э
Сказки
205Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan
Aql va Baxt doʻst boʻlib, bir oʻtinchining hayotiga aralashadi. Baxt oʻtinchiga omad keltirsa, Aql unga qiyin vaziyatlardan chiqishga yordam beradi.
Диалектные материалы
169bo'yinchaning kigizdan bo'lgan qismini tikish uchun po'latdan yasalgan, uzunligi 18 sm., diametri 2 mm., uchi egri juvoldiz
Xotinlarning birgalashib ko'rpa-to'shak tikishi.
chigitni sochmasdan bir-bir tikib ekish
Charm, chipta kabilarni tikish uchun qoʻllanadigan katta, uzun (10-15 sm), uchi ilmoqli juvoldiz
1. bir ko'ziga oq tushgan kishi; 2. gilay
1. Yaxshilik. 2. Qiznikida sovchilarga beriladigan tortiq. 3. Biror kishining o'lganiga yil to'lgach, kiyiladigan oqlik