Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«keng» boʻyicha 696 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

87 ta
keng
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

sft. 1. Ichi, ich hajmi, sigʻimi, sathi katta.

Keng uy. Keng maydon. Keng paykal. Top joyda osh yegandan keng joyda musht yegan yaxshi. — Maqol

Ichkari-tashqari dangʻillama hovli. Ichkari hovlining sahni keng. — Oybek, Tanlangan asarlar

Odamlar sahnga keng davra qurib oʻtirdilar. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Togʻ etagin tutib yotar keng paxtazor. — Guldasta

2. Eni, koʻndalang oʻlchami katta; enli, serbar.

Keng yoʻl. Keng daryo. Keng bargli oʻsimliklar.

Orasidan qoʻqonarava bemalol yuradigan keng, uzun ishkomlar ikki tanobdan ortiqroq yerni ishgʻol etgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Oʻlchami moʻljaldagidan katta; katta keladigan, bemalol sigʻadigan (kiyim va uning qismlari haqida).

Keng toʻn. Keng shim. Keng yeng.

[Mingboshi] Keng, oppoq surp yaktagining barlarini ikki yoqqa yoyib, sekin-sekin lapanglab bordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. Tarqalish, qamrov doirasi katta; koʻp narsani oʻz ichiga olgan.

Keng imkoniyatlar yaratmoq. Keng isteʼmol mollari. Ishning koʻlami nihoyatda keng.

Muhokama qilingan masala yuzasidan keng qaror qabul qilindi. — Gazetadan

Aktrisa oʻz qahramonini keng fikrli, salobatli, ishchan, olijanob iffatli ayol sifatida tasvirlaydi. — Gazetadan

5. Mehr-muruvvatli, yaxshilikni ayamaydigan, koʻpchilikka birdek munosabatli.

Kengga keng dunyo, torga tor dunyo. — Maqol

Xolam koʻli ochiq, keng, Ovqatni ulashar teng. — Q. Muhammadiy.

  • Feʼli (yoki koʻngli) keng Valijon degan vakilimiz feʼli keng odam edi-da. — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz demaKoʻngil keng boʻlsa, hujra ham saroyday. — Gazetadan
  • Yuragi keng 1. Uncha-munchaga gʻam yemaydigan, tashvish tortmaydigan. Yuragingiz muncha ham keng boʻlmasa, koʻzingizga uyqu kelganiga hayronman. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariAhmadjon komandirning mashq qildirishga shoshilmaganidan ham koʻra, dam olishga ijozat berganiga hayron boʻlib, muncha ham yuragi keng odam ekan! deb qoʻydi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Toʻliq maqola →
kengash
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

KEŊASH ' maslahatlashish yigʻini', 1 maslahat'. Kishining boshiga bir ish tushdimi, darrov birovdan k ye n g a sh va yordam soʻraydi (Abdulla Qodiriy). Bu ot qadimgi turkiy tilda kiŋäsh tarzida talaffuz qilingan (ПДП, 394), keyinchalik i unlisi ye unlisiga almashgan (Devon, III, 376; DS, 299). Keŋäsh oti qadimgi turkiy tildagi 'maslahat sol-’ maʼnosini anglatgan keŋä- feʼlidan (ДС, 298) —sh qoʻshimchasi bilan yasalgan: keŋä— + sh = keŋäsh

1. Biror ish, harakat yuzasidan fikr-mulohaza, yoʻl-yoʻriq; maslahat

Kishining boshiga bir ish tushganda, darrov birovdan kengash va yordam soʻraydir — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bolalarning kengashi bilan ikki boʻzni koʻtarib, shom paytida mirzoning uyiga bordim — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. Oʻzaro, birgalikdagi muhokama; shunday muhokama majlisi; yigʻilish

Ishlab chiqarish kengashi. yat Toʻmaris jang koʻrgan dono chollar, ayollarni chaqirib, kengash oʻtkaz- — M. Osim, Karvon yoʻllarida

Ana shu Boyguzardagi bir boyning uyida maxfiy guruhning kengashi boʻldi — S. Siyoyev, Avaz

3. Biror korxona, muassasa, jamiyatning farmoyish yoki maslahat beruvchi organi

Oqsoqollar kengashi. Oʻzaro Iqtisodiy Yordam Kengashi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi

pravleniye Oʻrmonjonni hosilot kengashining raisi qilib tayinladi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Toʻliq maqola →
kenglik
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. En oʻlchami, sathning kattaligi.

Shaharning kengligi. Uyning kengligi. Koʻchaning kengligi.

Maydon ikki tanob kenglikda boʻlib, janubi qutidor va qoʻshnisining imoratlari ham shunga oʻxshash imoratlardan iborat edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Bu joy tepalik oʻrtasida boʻlib, kengligi yarim gektardan ortiq emas edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Ochiq, keng boʻshliq.

Zargarov oʻsha tomonga, olis ufqlarga yastanib yotgan kengliklarga tikilgancha qoldi. — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat

Yigirmadan ortiq yosh chavandozlar togʻ bagʻridagi kenglikda u yoqdan-bu yoqqa quvlashar edi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Ekvatordan meridian boʻylab ketgan va graduslar bilan ifodalangan masofa (yerdagi punktlar oʻrnini belgilash uchun xizmat qiladi).

  • Janubiy kenglik Ekvatordan janub tomonga ketgan va graduslar bilan ifodalangan masofa.
  • Shimoliy kenglik Ekvatordan shimol tomonga ketgan va graduslar bilan ifodalangan masofa.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 87 →

Taʼriflar ichida

559 ta
qayroqtosh

qayroqtosh ayn. Qayroq 1. Yormat qizidan xursand boʻldi Pichoq, qayroqtoshni va goʻsht-moy solish uchun togʻoralarni tozalab, tayyor qilishni buyurdi. Oybek, Tanlangan as

mashvaratxona

mashvaratxona Mashvarat oʻtkaziladigan (oʻtkazilayotgan) joy, xona. — Assalomu alaykum, — deb oʻn bir yogʻochli keng-moʻl mashvaratxonaga dadil kirib bordi Jahon Otin. M.

toʻkis

to‘kis Har jihatdan taʼminlangan, mukammal, kamchiligi yoʻq; bekam-koʻst. Toʻkis roʻzgʻor. Toshkentda manday toʻkis kelin bormikan? Hamma narsa joyida. Oybek, Tanlangan a

parivash

parivash kt. Pariga oʻxshash, paridek juda goʻzal, xushroʻy, nozanin. Parivash ayol. Yellar, sogʻinganimni ul guluzora ayting, Qoshi qalam, parivash, koʻzi xumora ayting.

chimdimoq

chimdi Oz-ozdan yemoq, chaynamoq. Serka boʻlsa, har zamonda bir xashak chimdiganicha, tepada turib kuzatarkan. N. Aminov, Qahqaha Barmoqlarning uchi bilan ushlab, chimchi

charlar

charlar etn. Nikoh toʻyidan soʻng kelin yoki kuyov sharafiga har ikki qudalar uyida oʻtkaziladigan birinchi chaqiriq. Havo ochilib ketib, charlar kuni kelinning keng-moʻl

Hammasini koʻrish · 559 →

Ertaklar

25 ta
Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bir xumcha oltin
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir echki
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Dono yigit va uning qayligʻi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda dono yigitning oʻziga munosib umr yoʻldoshini topish sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda uchragan turli savollar orqali boʻlajak rafiqasining aq

Hammasini koʻrish · 25 →

Sheva materiallari

25 ta
aran
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · keng

ko'ch. m. keng, katta

buvdan
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yoldor, oyoqlari serjun, sagʻrisi keng ot
dumalak balgʻa
Fargʻona viloyati · dumaloq bolgʻa

Miskarlikda chambar qilib olingan mis boʻlakning bir tomonini bolgʻalab yozish (kengaytirish) uchun ishlatiladigan yumaloq uchli bolgʻa turi

Hammasini koʻrish · 25 →