Поиск

sft. 1. Talab, meʼyor yoki odatdagiga nisbatan miqdori yetarli boʻlmagan; oz.

Kam yerli dehqon ( — tar.

Chorshanba kuni dalaga qoʻsh chiqishi kerak. Lekin, haqiqatga qaraganda, ulovimiz kam. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Umuman, miqdori oz, koʻp emas.

Gapni kam soʻzla, ishni koʻp koʻzla. — Maqol

Tibbiyot ilmida kam uchraydigan voqea. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

Kapsanchilarda chakka oʻtmagan uy kam qoldi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. Egalik shaklidagi ayrim soʻroq olmoshlari bilan qoʻllanib, qiyoslanuvchi shaxs yoki narsadan kamchiligi yoʻq ekanlik maʼnosini ifodalashga xizmat qiladi.

Boshqalardan nimasi kam?! Undan qayeri kam?

[Kimsanoy] Gʻayratli, oriyatli juvon edi. Mana, Kanizak zveno boʻlar emish, Kimsanoyning Kanizakdan nimasi kam? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Oʻsha lattadan kam joyim bormi?! — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

4. Yetishmay turgan, kerak boʻlib turgan.

— Keling, keling, Shorajab, — dedi qalandarga qarab Safar, — bir siz kam edingiz. — S. Ayniy, Qullar

5. ot vzf. Yetishmovchilik, yetishmagan narsa.

Kamini toʻgʻrilamoq.

Sizning davlatingizda yeyish-ichishdan, aysh-ishratdan kamim yoʻq. — Ertaklar

6. s. t. Sonlar bilan birga kelib, muayyan miqdorning toʻlishi uchun oʻsha miqdorga oʻzi qoʻshilib kelgan son bildirgan miqdor yetishmasligini bildiradi.

Bir kam qirq. Bobom ikki kam toʻqsonga kirdi.

Bir kam oʻttiz boʻlak boʻlib, toʻp boʻlib, hindiga teging. — Goʻroʻgʻli

7. Baʼzi soʻzlarga birikib, qoʻshma soʻz yasash uchun xizmat qiladi:

kamgap, kamdaromad, kamhosil va boshqalar

fl. s. t. Kamaymoq.

Ularning keksaligini hurmat qilsang, kamib qolmaysan. — Sh. Rashidov, Qudratli toʻlqin

Shunday bolalar haqiga bir-ikki mashina yogʻoch-taxta sarflasa, kolxozimiz kamib qolarmidi. — H. Nazir, Koʻkterak shabadasi

n fireplace

rvsh. Kam deganda, eng ozi; minimum.

Bu ish uchun kamida uch oy vaqt kerak. Bu paykal kamida besh gektar keladi.

Uch kunlik emas, kamida bir xaftalik oy togʻlar ortidan sekin koʻtarilib kelardi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

Har bir oʻqituvchi kamida yigirma-oʻttiz oʻgʻil-qiz oʻquvchining taqdiri uchun javobgar. — N. Safarov, Olovli izlar

ot 1. yuq. usl. Kamtarlik yoki odob yuzasidan men soʻzi oʻrnida ishlatiladi.

Bu maqola kaminaniki. Kaminaning sizga boʻlgan hurmati gʻoyat samimiy.

Kamina ham suhbatlaringizni sogʻinganman. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Xullas kalom, u mahalda kamina endigina institutni bitirib, yoshlar gazetasiga ishga kirganman. — O. Yoqubov, Izlayman

Aslida kamina yozish uchun tugʻilgan ekanman Hayotim, ijodim, yozuvlarimning bulogʻi sensan, azizim. Shu buloqni musaffo saqlagin. — Guliston

2. esk. Sodiq xizmatkor, qul.

[Salimxoʻja:] Kaminangiz bir oʻzimman, qiyinchiliklarning qurboniman, xonim, ha, qurboniman. — A. Muxtor, Opa-singillar

[Ellikboshi:] Kamina sizning iltimosingizni yerda qoldirishdan koʻra har qanday mashaqqatni oʻz zimmasiga olishni aʼlo koʻradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Xiva xonining saroyida ham kaminaning koʻz-quloqlari bor. — Sh. Tosh matov, Erk qushi.

fl. Kamitmoq feʼlining orttirma nisbati.