Kurze f
Qidiruv
«kaltalik» boʻyicha 20 ta natija: Oʻzbekchadan
Filtr
Lugʻat turi
Lugʻat maqolalari
17 ta
Izohli lugʻat
· yana 5 ta lugʻatda
sft. 1. Uzunlik oʻlchami kichik; qisqa.
Kama shim. Kalta qalam. Kalta ip bogʻlovga yetmas. — Maqol
Simni kalta kesmoq.
Maston kalta, ammo yoʻgʻon ikki oʻrim sochini boshiga oʻradi-da oyogʻidagi agʻdarma etikni koʻzdan kechirdi. — A. Qahhor, Maston
2. Uzunligi nisbatan kam, yetarli emas; qisqa.
Uning ipak sallasi nozik qilib oʻralgan, kalta yengli ipak abosi oʻziga juda yopishib turadi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Arslon ham egasining buyrugʻini kutayotganday, kalta dumini qimirlatib — S. Anorboyev, Oqsoy
3. Vaqt nuqtai nazaridan qisqa, tez tugaydigan, uzoq davom etmaydigan.
Kalta kun.
Soat ketidan soat oʻta berdi. Kalta kuz kuni ogʻdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Bu gaplashuv ham kaltagina savol-javobdan iborat boʻldi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz
Ingichka va yoʻgʻon, kalta va choʻziq tovushlar kekirdaklari uzilib ketmaydimi bu xoʻrozlarning? — I. Rahim, Ixlos
- Gapni kalta qilmoq Gapni choʻzmaslik. Ammo inson qalbini shilliq qurtdek kemirib tashlaydigan gumon va shubha ich-ichini kemirayotganidan ijirgʻandi, sezdirib qoʻymaslik uchun gapini kalta qildi. — S. Karomatov, Oltin qum
- Kalta oʻylamoq Yaxshilab, pishiq qilib oʻylamaslik, yuzaki oʻylamoq. Ayb oʻzimda. Kalta oʻylabman. Toʻy boʻlmaydi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar.
- Qoʻli kalta Imkoniyati cheklanganlikni, ilojsizlikni bildiradi. Oʻylab qarasam, doʻppi tor ekan... kattaroq ish qilishga qoʻlimiz kalta ekan. — I. Rahim, Ixlos
Izohli lugʻat
· yana 5 ta lugʻatda
ot 1. Daraxt, buta kabilarning barg-butoqsiz uzun shoxi (singan yoki maxsus qirqib olingan, hoʻl yoki quruq).
Tekinga oʻrgangan tekinxoʻr qoʻliga kaltak ilinsa ham, kerak boʻlib qolar, deb olib ketaverar ekan. — Mushtum
Oyimcha bibi ularni [tovuqlarni] koʻrdi-yu qoʻliga tushib qolgan bir kaltakni havola qilib, tirqiratib haydab, qargʻay-qargʻay uyiga kirib ketdi. — K. Yashin, Hamza
2. Urish, savash, haydash uchun ishlatiladigan maxsus yogʻoch; tayoq, govron.
[Jallod] Bandining tizzasidan quyisiga, oyoqlari suyagining qirrasiga kaltak bilan qattiq bir urdi. — S. Ayniy, Esdaliklar
[Sherbek] Kuliga kaltak olib, mol boqqani qirga chiqqanida quvonchini ichiga sigʻdira olmay dumbaloq oshgan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy
3. folk. Toʻqmoq, choʻqmor; gurzi.
Toʻqson botmon choʻyan kaltak qoʻlimda. — Shirin bilan Shakar
[Koʻkaldoshning] Taqimida besh yuz botmon kaltagi. — Alpomish
4. Tayoq, musht va shu kabilar zarbi; urish.
[Laʼli] bekning kaltaklari ham yodidan koʻtarilib, alanga chayqalayotgan yerga yugurdi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Suvonjonning kaltakka toqat qilishi Oysuluvga badtar alam qildi. — S. Anorboyev, Oqsoy
5. koʻchma Qattiq teguvchi, zarba boʻluvchi narsa; dakki.
Avaz uyiga kirgach, oʻzicha kulib: Mening sheʼrim ular uchun kaltak boʻladi, — deb qoʻydi. — J. Sharipov, Xorazm
Cholning har bir maqtov soʻzi polvonga kaltak boʻlib tushmoqda edi. — H. Nazir, Oʻtlar tutashganda
- Boshida kaltak sinmoq Ajrini (jazosini) tortmoq; qattiq gap eshitmoq; baloga qolmoq. Hamma ayb Salohiddinda. Kaltak shu odamning boshida sinishi kerak. — A. Qahhor, SarobShuncha kalit choʻntagimda boʻlgani bilan bitta-yarimta narsani nari-beri qilib koʻray-chi, boshimda kaltak sinsin — S. Mahkamov, Shogird
- Kaltak yemoq Kaltakka duchor boʻlmoq, kaltaklanmoq. Echkining kaltak yegisi kelsa, choʻponning tayogʻiga surkanadi. — Maqol
- Kaltak ostida qolmoq Koʻp kaltak yemoq; doʻpposlanmoq, savalanmoq. Birdan oʻnlarcha musht havoga koʻtarildi. Ellikboshi va uning sheriklari kaltak ostida qoldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Oq kaltak, qora kaltak Hujum qilish uchun tayoq, tesha va shu kabilar bilan qurollangan olomon haqida.
- Qora kaltak bilan Qurolsiz, oddiy tayoq bilan. [Abdurahmonboy:] Mirzaqul, Nikolay polvon zoʻr. Xom xayollarga borib yurmang, qora kaltak bilan podshohlikni yiqitib boʻlarmishmi! — N. Safarov, Uygʻonish
Izohli lugʻat
· yana 6 ta lugʻatda
sft. Hozir koʻziga koʻrinib turgan narsalar asosida hukm chiqarib, uning oqibatiga fahmi yetmaydigan, kelgusini, uzoqni koʻrmaydigan, qisqa oʻylaydigan.
Odamlar orasida ham uzoqni koʻra bilmaydigan kaltabinlar uchraydi. — S. Karomatov, Soʻnggi barxan
фольк. коротенький, малюсенький
- kaltacha bobom loy tepar загадка мой карликовый дед глину месит (Сакич – жевательная сера)
kelte quyrıq
Taʼriflar ichida
3 tako‘tohlik Koʻtoh holatlilik; kaltalik, qisqalik. shv. Aybli ish, gunoh ish. Achchigʻlanib, polvon necha soʻz aytdi, Soʻragan kishilar uyalib qaytdi, Viz bilmaymiz: nima k
zaiflik Kuchsizlik, darmonsizlik. Zargarov badanida zaiflik sezib, suhbatdan hafsalasi qochdi. A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat koʻchma Ojizlik; aqli kaltalik. Bobur
oqsa Bir oyogʻi kaltaligi, mayib yoki kasalligi tufayli chayqalib, choʻloqlanib yurmoq, oqsoqlanmoq. Xiyla olislab qolgan Mahmud aka sal oqsaganicha ketib borardi. S. Zun