от
1.
1 Инсон фаолияти билан боғлиқ, унинг меҳнати билан амалга ошадиган, бажариладиган нарса.
Далада иш кўп. Бор-ёʻғи бир кунлик иш қолди. Ишлайман деганга иш топилади. Хайрли иш. Машаққатли иш.
Ишлай десам — иш бўлмаса, деҳқончилик қилай десам — ер бўлмаса. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Ёʻлчи ишга разм солиб, қайдан бошлаш кераклигини ўйлади. — Ойбек,Танланган асарлар
— Ҳай Адол, қиз болаларни фронтга олмас эмиш. — Қизларни ҳам олаверса, даладаги иш кимга қолади. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
2.
Ишнинг ижроси, иш устидаги фаолият, меҳнат.
Ишдан қолдирмоқ. Ишга киришмоқ. Иш иштаҳа очар, дангаса ишдан қочар. — Мақол
Қари келса — ошга, ёш келса — ишга. — Мақол
Улар меъморга кўзлари тушиши билан, бир дақиқа ишни тўхтатиб, бош ирғаб салом беришди. — Мирмуҳсин,Меъмор
Устахона дарвозасидан киришимиз биланоқ сехларда иш қайнаётганлигининг гувоҳи бўламиз. — Газетадан
Қурбон ота ҳеч кимнинг эсига келмаган бир яхши ишни бошладилар. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
3.
Иш-фаолиятнинг маҳсули, ундан юзага келган (яратилган) нарса.
Рассомнинг кўргазмага қўйган ишлари. У яратган ишлар мутахассислар томонидан юқори баҳоланди.
Ёʻлчининг бажарган ишига кўз югуртириб, ўзича ўйлади: Девкор йигит экан. — Ойбек,Танланган асарлар
Бу ишинг бирор олимнинг қўлига тушиб қолса борми, диссертация ёқларди. — Т. Ашуров, Оқ от
4.
Маълум ҳақ, эваз ҳисобига қилинадиган иш-фаолият, меҳнат.
Бечора иш қидириб, боши оққан томонга борар экан. — Ойбек,Нур қидириб
Тошкентда иш топсам, балки қоларман. — Ойбек,Танланган асарлар
5.
Хизмат вазифаси; лавозим.
Ишга кирмоқ. Шу ишда ишлаб келяпти.
Сизни бўшатишадими, ёʻқми — сизни бу ишга ким тайинлаган бўлса, ўшандан сўранг. — Й. Ёқубов, Эр бошига иш тушса
Бу гап корхонага овоза бўлиб, Жонфиғонни ўша замониёқ ишдан ҳайдашибди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак
Дадамни илгари катта-катта ишларда ишлаган дейишади. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
6.
с. т.
Бўш иш ўрни.
Кўп жойга учрадим, лекин иш ёʻқ деган жавоб олдим.
7.
Меҳнат-фаолиятнинг муайян соҳаси, тури; касб.
Ҳаётда шундай одамлар бўладики, улар бутун умрларини фақат бир ишга, бирон касбга бағишлаган бўладилар. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари
Худо кўнглингизга солиб, шу ишни [сартарошликни] ихтиёр қилибсиз — кам бўлмайсиз. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
8.
Бурч.
Озодаликка доимий эътиборда бўлиш — барчанинг иши.
[Элликбоши:] Маҳалладаги йигитларнинг бари манга маълум. Билиш менинг ишим-да. — Ойбек, Танланган асарлар
9.
Ҳал этилиши лозим бўлган нарса; масала, муаммо.
Ишнинг енгил кўчишига севинган она Отабекнинг бу шартига лом демасдан кўнди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Ясовулбоши хон иккаласигина тушунадиган тилда ишни пишириб қўйган эди, шунинг учунми, муртини силаб кулди. — С. Сиёев, Ёруғлик
айниқса, кундалик иши қийин, коса косага тегганда, ғиди-биди гаплар кўпайса ўғлингга ҳам татимай қоладир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
10.
Ўзгага, ўзга манфаатига қарашли юмуш; ҳожат.
Кел, қўзим, нима ишинг бор? — Ойбек,Танланган асарлар
Юрт ишига ярамаган бола қай ишга ярайди? — С. Аҳмад, Уфқ
11.
Хос иш, хатти-ҳаракат.
Олдига қўйганни емак — ҳайвоннинг иши, оғзига келганни демак — нодоннинг иши. Ваъдага вафо — марднинг иши.
Аваз, йигитнинг иши таваккал, деб чап томонга бурилди. — С. Сиёев, Ёруғлик
12.
Воқеа, ҳодиса.
Ўз уйида ўтирган қиз бир кечада ғойиб бўлсин, тавба! Жуда хунук иш, Олимхон ака? — Ойбек,Танланган асарлар
Низомжон унинг авзойидан жуда хунук иш бўлганини фаҳмлади-да, ёнига ўтирди. — С. Аҳмад, Уфқ
Бошинг соғ бўлса, ҳали Тошкентда кўп ажойиб ишларни кўрасан, йигитча! — Ойбек,Танланган асарлар
13.
Аҳвол, ҳолат.
Ҳозир иш бошқа: Ёʻлчи қамоқда. — Ойбек,Танланган асарлар
Хўш, Содиқ полвон, ишлар қанақа, Тошкентда нима гаплар бор? — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Ҳар ерда деҳқоннинг иши чатоқ. Ери бўлса, улови ёʻқ, улови бўлса, ери ёʻқ, кўпида иккиси ҳам ёʻқ. — Ойбек,Танланган асарлар
14.
Гап-сўз, гап-сўз бўлган нарса(лар).
Нега десанг, мазмунидан ҳам кўриниб турибдики, бу иккинчи уйланишга Отабек бутунлай қарши бўлиб, фақат бу гап қудаларнинггина ишларидир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
15.
ҳуқ.
Суд ёки маъмурий органларда кўриладиган нарса, жараён.
Фотима устидан жиноий иш қўзғатилди. — Т. Ашуров, Оқ от
Шу телефон сабаб бўлдими бир-икки кундан кейин ишим бошқа терговчига ўтиб, тезлашиб кетди. — О. Ёқубов, Излайман
Ер тўғрисида бир чатоқ одам билан судлашиб юрган эди, суд ишни бунинг зарарига ҳукм қилганмикан, деб ўйлади. — Ойбек,Танланган асарлар