Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«илмадинг» бўйича 287 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Франсузча Лотинча Туркча
Тилга
Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

281 та
илмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Мих, қозиқ, илгак ва шу кабиларга осмоқ, осиб қўймоқ.

Ҳўл, оғир шинелини ва гимнастёркасини дарахтга илди. — Ойбек,Қуёш қораймас

Йигит бошидан қалпоғини олиб, қозиққа илди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Турсунбой ота отнинг бўйнига емтўрвасини илиб шошиб-пишиб, намози шомни ўқиб чиқди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Илмоқ ва шу кабиларга олмоқ, тушириб тортмоқ.

Сувдаги хас-хашакларни илиб тортмоқ.

учта эски кўрпани сўкдик. Қовуғидан ипларни игнанинг орқаси билан илиб олдик. — А. Ҳамдам, Дўстингдан

3. Отилган ёки юқоридан тушаётган нарсани ерга туширмай тутмоқ, тутиб олмоқ.

Болалар қўлларини чўзиб, сапчиб, сочқиларни илиб олдилар. — Т. Мурод, Юлдузлар мангу ёнади

Ит жон-жаҳди билан икки сакрашдаёқ пириллаб кетаётган конвертни лунжига ҳап этиб илиб олди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

4. Киймоқ (одатда, енгил-елпи, расман бўлмаган кийиш ҳақида).

У кавушини маҳсисининг учига илиб, ҳовлига тушар экан, хотинига қайта таъкидлади — Ҳ. Ғулом, Машъал

  • Гапни (ёки сўзни ва шу кабиларни) илиб кетмоқ Бировнинг оғзидан гапни олиб, давом эттириб кетмоқ. — Ҳа, боятдан бери сенга тикилиб ўтирибман, айланай, — кампир гапни илиб кетди, —ундоқ қарайман, мундоқ қарайман, кўзларимга ишонмайман. — А. Мухтор, Опа-сингилларТўғонбек бир ҳикояни битириб, бошқасини ўйларкан, Биноий сўзни илиб кетди. — Ойбек,Навоийхушчақчақ суҳбат бошланишига илҳақ бўлиб турган Акрамжон Мастура бошлаган аскияни илиб кетди. — А. Қаҳҳор, Минг бир жон
  • Илиб кетмоқ Эга чиқмоқ (бошқалардан олдин), ўзиники қилиб олмоқ. Қизи товуқ фермасида ишлайди. Бир тракторчимиз илиб кетди. — Ш. Тошматов,Тонгдаги кўланкаИннайкейин, ҳозир бўлинглар, қақир ерларга жон кирганда, тағин Теилабой илиб кетмасин. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Илиб олмоқ Тушуниб етмоқ (олмоқ), билиб олмоқ. Ишдан ҳориб-толиб чиққан Шоқосим чала-чулпа эшица-да, маънони тез илиб олди. — Ойбек,Танланган асарларжуда шўх, сергап, ҳар нарсани дарров илиб олади. — Р. Файзий, Ҳазрати инсонУ [Турсуной] устахонага ўтадиган аравакашнинг яллаларини ҳам илиб олган эди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
  • Кўзга (ёки назарга) илмаслик Назар-писанд қилмаслик, менсимаслик. баъзи бировлар Хотин кишининг қўлидан нима иш келарди? деб назарига илмаган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Оёқ илмоқ Сурнай навоси чиқаётган, қуюқ тутун ўрлаётган тўйхона остонасида оёқ илдик. — Т. Мурод, От кишнаган оқшомЯхшиси, бундай қилсак. Ёʻлда оёқ илсак: қишлоққа қоронғилатиб кириб борсак. — Т. Мурод, От кишнаган оқшом
  • Қулоққа илмоқ Сўз(гап)ни эътиборга олмоқ; тингламоқ. Гапимни уч бора қулоққа илгил. — Воқиф.
Тўлиқ мақола →
ИЛ

ўзбекчаилмоқ, тутмоқрусчаловитьинглизчаhold

Анунмиš турур бу ўлüм тармақи, усаниþ ёрïрда илäр қармақи Ўлимнинг чангали доим ҳозирланган бўлади, ғафлатда қолганингда қармоғи сени илади – Грабли смерти наготове, когда человек пребывает в беспечности, их крючья ловят его – Раке оф деатҳ ат тҳе реадй, вҳен а персон ис ин карелесснесс, тҳеир ҳоокс катч ҳим

Тўлиқ мақола →
ила
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

кт. қ. Билан.

Бой ила хизматчи.

Кумуш мактубни ўқиб тамом қилди-да, жонсиз бир товуш ила уяциз деб қичқирди ва ерга йиқилиб, ўзидан кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
илк
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

1. Дастлабки, биринчи; бошланғич. Қуёшнинг илк нурлари. Шоирнинг илк шеърлари. Кишилик тарихининг илк даври.

Шербек студентлик ҳаётининг илк дамларида ўзини худди қафасдаги қушга ўхшаш ҳис этди. — С. Анорбоев, Оқсой

Бу жараён танловнинг илк босқичида туман ва вилоятларнинг ўзида амалга оширилади. — Тафаккур

2. Эрта. Илк баҳор.

Илк саҳардан то қора кечгача одамлар тиним билмаган ана шу кунларнинг бирида, қуёш энди тиғ ёя бош-лаган салқин сабоҳда Қорабулоқ қишлоғидан бири кекса, бири ёш — икки отлиқ чиқиб келаверди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
илм
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Ўқиш-ўрганиш ва тадқиқот, таҳлил этиш билан эришиладиган билим; кўникма, маълумот.

Илм даражаси. Илм олиш ҳуқуқи. Илм даргоҳи. Шариат илми. Дунёвий илмлар.

Жамолбой ака, дини исломни қўлдан бермасдан замон илмларини ўқилса, зарар қилмайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Домламиз бизга бундай илмларни ўқитмаганлар. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

Кашфиёциз илм бўлмаганидек, илм ҳам кашфиёциз нафас ололмайди. — Саодат

Олим илми билан ҳурмат топур, ҳофиз хуш овози билан одамларнинг дилини хуш қилур — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Иш-фаолиятнинг илм билан боғлиқ соҳаси; табиат ва жамият ҳақидаги билимлар тизими; фан.

Иш ва ҳунар. Илм ва маърифат. Илм ва санъат.

Янги мактаблар очиб, Қуръони карим ва бошқа дарслар билан бирга жуғрофия, тарих, ҳисоб каби илмларни ҳам таълим берайлик. — Ойбек, Танланган асарлар.

3. Иш-фаолиятнинг маълум бир соҳасига оид билим, таълимот, малака.

Ислим барлос — содда, диловар, ов ва қуш илмининг пири. — Ойбек, Навоий

Боғдорчилик илмини билар экан. — С. Зуннунова, Янги директор

Ҳарб. илмида ҳамма ёʻл бекилганда, жангчи учун ўлимдан бошқа чора қолмагандагина ўзини ўзи ҳалок қилади, дейилади. — С. Аҳмад, Ҳукм

  • Илми ғайб (с. т. илми ғойиб) Яширин, сирли нарсаларни билиш илми. ёʻқса илми ғайбни ким билибдур. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён[Хон эшон] дами ўткир, ҳар қандай балони ҳам даф қила оладиган, илми ғойибдан хабардор деб овозаси кетган. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 281 →

Таърифлар ичида

1 та
кўз

кўз Тирик мавжудотнинг кўриш аъзоси. Кўз косаси. Кўз оқи. Кўз қорачиғи. Қора кўз. Кўк кўз. Хумор кўз. Аяган кўзга чўп тушар. Мақол Қарға қарғанинг кўз

Эртаклар

5 та
Ғуломбачча
Халқ оғзаки ижоди

Камбағал кампирнинг ўғли Ғуломбачча подшоҳ қизига қул қилиб сотилади ва у билан бирга ўқиб, бир-бирига меҳр қўяди. Подшоҳ қизи Ғуломбачча ва бошқ

Мислабу
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг фарзандсизлиги ва тўтиқушнинг саргузаштлари орқали бошланган бу эртак, гўзал Мислабуни излаб топиш ёʻлидаги қийинчиликлар ва подшоҳни

Ота улуғ, отадан меҳмон улуғ
Халқ оғзаки ижоди

Мурод бобонинг ўғиллари отасининг гапига кирмай, томга чиқиб қор курашдан бош тортишади. Меҳмон бу ҳолатдан ҳайрон қолади, аммо кейинчалик бунинг сабаби

Ўтинчи чол
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи чолнинг ўғли Доднинг саргузаштлари, унинг адолатни тиклаш ва севгисини топиш ёʻлидаги синовлари ҳикоя қилинади. Қаҳрамон қийинчилик

Воспирохун
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Кал исмли бир йигитнинг жасорати ва топқирлиги тасвирланади. У о'зининг ақл-заковати билан қийин вазиятлардан чиқиб, ҳатто подшоҳликка эришади.