Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «iling» — результатов: 480: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

307
ilmoq

fl. 1. Mix, qoziq, ilgak va shu kabilarga osmoq, osib qoʻymoq.

Hoʻl, ogʻir shinelini va gimnastyorkasini daraxtga ildi. — Oybek,Quyosh qoraymas

Yigit boshidan qalpogʻini olib, qoziqqa ildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Tursunboy ota otning boʻyniga yemtoʻrvasini ilib shoshib-pishib, namozi shomni oʻqib chiqdi. — S. Ahmad, Ufq

2. Ilmoq va shu kabilarga olmoq, tushirib tortmoq.

Suvdagi xas-xashaklarni ilib tortmoq.

uchta eski koʻrpani soʻkdik. Qovugʻidan iplarni ignaning orqasi bilan ilib oldik. — A. Hamdam, Doʻstingdan

3. Otilgan yoki yuqoridan tushayotgan narsani yerga tushirmay tutmoq, tutib olmoq.

Bolalar qoʻllarini choʻzib, sapchib, sochqilarni ilib oldilar. — T. Murod, Yulduzlar mangu yonadi

It jon-jahdi bilan ikki sakrashdayoq pirillab ketayotgan konvertni lunjiga hap etib ilib oldi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

4. Kiymoq (odatda, yengil-yelpi, rasman boʻlmagan kiyish haqida).

U kavushini mahsisining uchiga ilib, hovliga tushar ekan, xotiniga qayta taʼkidladi — H. Gʻulom, Mashʼal

  • Gapni (yoki soʻzni va shu kabilarni) ilib ketmoq Birovning ogʻzidan gapni olib, davom ettirib ketmoq. — Ha, boyatdan beri senga tikilib oʻtiribman, aylanay, — kampir gapni ilib ketdi, —undoq qarayman, mundoq qarayman, koʻzlarimga ishonmayman. — A. Muxtor, Opa-singillarToʻgʻonbek bir hikoyani bitirib, boshqasini oʻylarkan, Binoiy soʻzni ilib ketdi. — Oybek,Navoiyxushchaqchaq suhbat boshlanishiga ilhaq boʻlib turgan Akramjon Mastura boshlagan askiyani ilib ketdi. — A. Qahhor, Ming bir jon
  • Ilib ketmoq Ega chiqmoq (boshqalardan oldin), oʻziniki qilib olmoq. Qizi tovuq fermasida ishlaydi. Bir traktorchimiz ilib ketdi. — Sh. Toshmatov,Tongdagi koʻlankaInnaykeyin, hozir boʻlinglar, qaqir yerlarga jon kirganda, tagʻin Teilaboy ilib ketmasin. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Ilib olmoq Tushunib yetmoq (olmoq), bilib olmoq. Ishdan horib-tolib chiqqan Shoqosim chala-chulpa eshitsa-da, maʼnoni tez ilib oldi. — Oybek,Tanlangan asarlarjuda shoʻx, sergap, har narsani darrov ilib oladi. — R. Fayziy, Hazrati insonU [Tursunoy] ustaxonaga oʻtadigan aravakashning yallalarini ham ilib olgan edi. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Koʻzga (yoki nazarga) ilmaslik Nazar-pisand qilmaslik, mensimaslik. baʼzi birovlar Xotin kishining qoʻlidan nima ish kelardi? deb nazariga ilmagan edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Oyoq ilmoq Surnay navosi chiqayotgan, quyuq tutun oʻrlayotgan toʻyxona ostonasida oyoq ildik. — T. Murod, Ot kishnagan oqshomYaxshisi, bunday qilsak. Yoʻlda oyoq ilsak: qishloqqa qorongʻilatib kirib borsak. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom
  • Quloqqa ilmoq Soʻz(gap)ni eʼtiborga olmoq; tinglamoq. Gapimni uch bora quloqqa ilgil. — Voqif.
Полная статья →
IL

узбекскийilmoq, tutmoqрусскийловитьанглийскийhold

Anunmiš turur bu ölüm tarmaqi, usaniþ yorïrda ilär qarmaqi Oʻlimning changali doim hozirlangan boʻladi, gʻaflatda qolganingda qarmogʻi seni iladi – Грабли смерти наготове, когда человек пребывает в беспечности, их крючья ловят его – Rake of death at the ready, when a person is in carelessness, their hooks catch him

Полная статья →
ilimoq

fl. 1. Bir oz isimoq.

Suv ilidi.

Osmonimizdagi bulutlar tarqalishi bilan, tanamiz iliydi, jonimiz tinchiydi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Mehri, yuragi) ilimoq Mehri tovlanmoq, mehr hissi uygʻonmoq.

Kechqurun dasturxon ustida bola yigʻlab berdi. — Ol, emiz — dedi Orifjon. Koʻngli ilib ketdi. — A. Muxtor, Chinor

Oʻgay onam uch farzandli boʻldi. Bolalarni qiynalib tuqqan boʻlsa ham, bizlarga mehri ilimadi. — Gazetadan

Ona., sovuq gapdan oʻzini bir zum yoʻqotib qoʻydi. Keyin, ona ekan, yuragi ilib, bolasini quchoqlagani yugurdi. — M. Ismoiliy, Odamiylik qissasi

  • Ichi ilimaslik Koʻngli toʻlmaslik; xotiri jam boʻlmaslik. Sira koʻnglim chopmas bu yurishingga. Sira ichim ilimaydi qilgan ishingga. — Yodgor
Полная статья →
ilk

1. Dastlabki, birinchi; boshlangʻich. Quyoshning ilk nurlari. Shoirning ilk sheʼrlari. Kishilik tarixining ilk davri.

Sherbek studentlik hayotining ilk damlarida oʻzini xuddi qafasdagi qushga oʻxshash his etdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Bu jarayon tanlovning ilk bosqichida tuman va viloyatlarning oʻzida amalga oshiriladi. — Tafakkur

2. Erta. Ilk bahor.

Ilk sahardan to qora kechgacha odamlar tinim bilmagan ana shu kunlarning birida, quyosh endi tigʻ yoya bosh-lagan salqin sabohda Qorabuloq qishlogʻidan biri keksa, biri yosh — ikki otliq chiqib kelaverdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Полная статья →
ilm

ot 1. Oʻqish-oʻrganish va tadqiqot, tahlil etish bilan erishiladigan bilim; koʻnikma, maʼlumot.

Ilm darajasi. Ilm olish huquqi. Ilm dargohi. Shariat ilmi. Dunyoviy ilmlar.

Jamolboy aka, dini islomni qoʻldan bermasdan zamon ilmlarini oʻqilsa, zarar qilmaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Domlamiz bizga bunday ilmlarni oʻqitmaganlar. — M. Osim, Ibn Sino qissasi

Kashfiyotsiz ilm boʻlmaganidek, ilm ham kashfiyotsiz nafas ololmaydi. — Saodat

Olim ilmi bilan hurmat topur, hofiz xush ovozi bilan odamlarning dilini xush qilur — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Ish-faoliyatning ilm bilan bogʻliq sohasi; tabiat va jamiyat haqidagi bilimlar tizimi; fan.

Ish va hunar. Ilm va maʼrifat. Ilm va sanʼat.

Yangi maktablar ochib, Qurʼoni karim va boshqa darslar bilan birga jugʻrofiya, tarix, hisob kabi ilmlarni ham taʼlim beraylik. — Oybek, Tanlangan asarlar.

3. Ish-faoliyatning maʼlum bir sohasiga oid bilim, taʼlimot, malaka.

Islim barlos — sodda, dilovar, ov va qush ilmining piri. — Oybek, Navoiy

Bogʻdorchilik ilmini bilar ekan. — S. Zunnunova, Yangi direktor

Harb. ilmida hamma yoʻl bekilganda, jangchi uchun oʻlimdan boshqa chora qolmagandagina oʻzini oʻzi halok qiladi, deyiladi. — S. Ahmad, Hukm

  • Ilmi gʻayb (s. t. ilmi gʻoyib) Yashirin, sirli narsalarni bilish ilmi. yoʻqsa ilmi gʻaybni kim bilibdur. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon[Xon eshon] dami oʻtkir, har qanday baloni ham daf qila oladigan, ilmi gʻoyibdan xabardor deb ovozasi ketgan. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
Полная статья →

Показать все · 307 →

Сказки

79
Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlsizga ming soʻz oz
Устное народное творчество

Bir chol va kampir oʻzlarining yagona oʻgʻlini uylantirishga qaror qilishadi. Kelin uyga kelganidan soʻng, u hech qanday uy ishiga qoʻl urmaydi va chol-kampir u

Ayoz
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Показать все · 79 →

Диалектные материалы

94
Napti
Fargʻona viloyati · libos

asil tavardan qilingan xotin-qiz kiyimi

Shyttyk
Xorazm viloyati · chiroq

pilikdan qilinib mozor boshiga qo'yiladigan chiroq; tunukadan qilingan piltali qora chiroq

a:rästä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ozoda

1. ozoda, toza, pokiza: 2. yig'ishtirilgan, saranjom-sarishta qilingan uy, hovli va b. x.

abjösh
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · mayiz

Maska uzumdan qilingan mayiz

adagʻarba
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yetaklama arava

Yosh bolalarni yurishga oʻrgatish uchun qilingan uch gʻildirakli yogʻoch aravacha

aqra
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chuqur ariq tagidan olingan tuproqni yuqoriga irgʻitish uchun qilingan yoʻl

chuqur ariq tagidan olingan tuproqni boshqa bir kishining yana ham yuqoriga irgʻitishi uchun ariq qirgʻogʻi oʻrtasiga qilingan yoʻl, tekis joy

Показать все · 94 →