Қидирув

фл. 1. Иссиқ таъсири натижасида қаттиқлигини ёʻқотмоқ, суюқ ҳолга ўтмоқ; юмшамоқ.

Эриган пўлат. Эриган чўян. Эриган сариёғ.

Ерлар эриб, ҳамма ёқ шилт-шилт лой, қўрғон кунгураларидаги қировлар буғга айланиб, кўкка кўтарилмоқда эдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. кўчма Жисмонан бўшашган, эриган ҳолатга тушмоқ.

Ёʻл тортиб — чарчаб келаётган одам эмасми, сояда эриб, кўзи уйқуга бориб, ухлаб қолди. — Ёдгор

Тегирмончи, гўё эриб кетгандай, бошини қуйи солди. — Ойбек, О. в. шабадалар.

Унинг бутун вужуди эригандай бўлди; кўкрагининг аллақаеридан шув этиб кўтарилган бир нима томоғида лип-лип этди-ю, кўзига ёш олди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Иссиқлик ёки бошқа таъсир натижасида парчаланиб ёʻқ бўлмоқ, бошқа жисмга айланмоқ.

Мавжларга оқ капалаклардек қўнаётган қор учқунлари шу ондаёқ жимжит эрийди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Аллақаерда қарға қорлар эриб кетганидан зорланиб қағиллайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Туз эдикки, эриб кетамизми? — Эриб-ку кетмаймиз — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ҳаҳ шумтакалар, оғизларингда эриб кетадиган сузма қурутни берсам, олмайсизлар, шу тош қурутни талашасизлар. — Ойбек, Танланган асарлар

4. кўчма Парчаланиб ёʻққа айланмоқ; ёʻқ бўлмоқ.

Сулув эсини йиғиб қараса, Эримбет жойида эриб кетгандай ғойиб бўлибди, ҳеч қаерда ёʻқ. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Агар йигит-қизни ҳақиқий севги бир-бирига боғласа, уни ҳеч қандай куч узолмайди, оилада юз берадиган баъзи бир келишмовчиликлар, хафаликлар ҳам севги-муҳаббат ҳароратида эриб кетаверади. — А. Эшонқулов, Оила бахти ҳақида

5. кўчма Руҳан илиқлик, ёқимлилик ҳисси уйғонмоқ, хуш ёқмоқ; шундай ҳолатга тушмоқ.

Яхши гапларни тинглаб, эриб ўтирган Нуқра аввал ялт этиб Жалил Каримовичга қаради. — Мирмуҳсин, Нуқра

Бола кам-пирнинг сўзларини тушунмаса ҳам, унинг иссиқ оналик меҳридан эриди-да, қувончидан сакраб ўрнидан туриб, кампирни қучоқлаб олди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

6. Мойиллик, меҳр, ҳиммат ҳисси уйғонмоқ; меҳри товланмоқ.

Ҳозир бўлинг, ўр-тоқ ефрейтор, гўзал қизлар ҳам анойи эмас, салгина гапга эриб кетавермайди. — З. Фатхуллин, Сўнмас юлдуз

7. кўчма с.т. Харид қилинган нарса, янгилик, муваффақият ва шу кабилар учун зиёфат қилиб бермоқ; сийламоқ, ювмоқ.

Нимага бу ерда турибмиз? Ошхонага олиб кириб, бир эрийин энди санга, жонгинам! — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

— Яримта эмас, ўнта яримтага эрийман! — капитан шундай деди-да қўлидан хатни юлиб олди. — О. Ёқубов, Излайман

бугун сал эрисангиз бўларди, охирги ойда ўқиган лексияларингизга 4,5 минг сўм ёзиб қўйдим. — Муштум

1. Иссиқ таъсири натижасида қаттиқлигини ёʻқотмоқ, суюқ ҳолга ўтмоқ; юмшамоқ.

Эриган пўлат. Эриган чўян. Эриган сариёғ.

Ерлар эриб, ҳамма ёқ шилт-шилт лой, қўрғон кунгураларидаги қировлар буғга айланиб, кўкка кўтарилмоқда эдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. кўчма Жисмонан бўшашган, эриган ҳолатга тушмоқ.

Ёʻл тортиб — чарчаб келаётган одам эмасми, сояда эриб, кўзи уйқуга бориб, ухлаб қолди. — Ёдгор

Тегирмончи, гўё эриб кетгандай, бошини қуйи солди. — Ойбек, О. в. шабадалар.

Унинг бутун вужуди эригандай бўлди; кўкрагининг аллақаеридан шув этиб кўтарилган бир нима томоғида лип-лип этди-ю, кўзига ёш олди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Иссиқлик ёки бошқа таъсир натижасида парчаланиб ёʻқ бўлмоқ, бошқа жисмга айланмоқ.

Мавжларга оқ капалаклардек қўнаётган қор учқунлари шу ондаёқ жимжит эрийди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Аллақаерда қарға қорлар эриб кетганидан зорланиб қағиллайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Туз эдикки, эриб кетамизми? — Эриб-ку кетмаймиз — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ҳаҳ шумтакалар, оғизларингда эриб кетадиган сузма қурутни берсам, олмайсизлар, шу тош қурутни талашасизлар. — Ойбек, Танланган асарлар

4. кўчма Парчаланиб ёʻққа айланмоқ; ёʻқ бўлмоқ.

Сулув эсини йиғиб қараса, Эримбет жойида эриб кетгандай ғойиб бўлибди, ҳеч қаерда ёʻқ. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси

Агар йигит-қизни ҳақиқий севги бир-бирига боғласа, уни ҳеч қандай куч узолмайди, оилада юз берадиган баъзи бир келишмовчиликлар, хафаликлар ҳам севги-муҳаббат ҳароратида эриб кетаверади. — А. Эшонқулов, Оила бахти ҳақида

5. кўчма Руҳан илиқлик, ёқимлилик ҳисси уйғонмоқ, хуш ёқмоқ; шундай ҳолатга тушмоқ.

Яхши гапларни тинглаб, эриб ўтирган Нуқра аввал ялт этиб Жалил Каримовичга қаради. — Мирмуҳсин, Нуқра

Бола кам-пирнинг сўзларини тушунмаса ҳам, унинг иссиқ оналик меҳридан эриди-да, қувончидан сакраб ўрнидан туриб, кампирни қучоқлаб олди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

6. Мойиллик, меҳр, ҳиммат ҳисси уйғонмоқ; меҳри товланмоқ.

Ҳозир бўлинг, ўр-тоқ ефрейтор, гўзал қизлар ҳам анойи эмас, салгина гапга эриб кетавермайди. — З. Фатхуллин, Сўнмас юлдуз

7. кўчма с.т. Харид қилинган нарса, янгилик, муваффақият ва шу кабилар учун зиёфат қилиб бермоқ; сийламоқ, ювмоқ.

Нимага бу ерда турибмиз? Ошхонага олиб кириб, бир эрийин энди санга, жонгинам! — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

— Яримта эмас, ўнта яримтага эрийман! — капитан шундай деди-да қўлидан хатни юлиб олди. — О. Ёқубов, Излайман

бугун сал эрисангиз бўларди, охирги ойда ўқиган лексияларингизга 4,5 минг сўм ёзиб қўйдим. — Муштум

ўзбекчақўпол, ёқимсиз, қўрс, қаттиқрусчагрубый, неприятныйинглизчаrude, unpleasant

Кўни сўз кўŋüлкä кўр аčïй эриг To‘g‘ri so‘z ko‘ngilga qattiq tegadi – Справедливые слова, смотри, для сердца–горькие и неприятные – Just words, look, for the heart–bitter and unpleasant

ўзбекчақайтармоқ, тескари қарамоқ, ўзликка қайтмоқ, рад қилмоқрусчабыстрый, стремительныйинглизчаquick, fast, restless

Мени ардï дуня оқïдï севä, кўŋüл бердим эрсä эрикти эвä Дунё мени алдади, севги билан ўзига чорлади, мен унга юрагимни берганимда эса, мени рад қилди – Мир обманул меня, позвал любя, когда же я отдал ему сердце, он поспешил отвернуться [от меня] – Тҳе ворлд декеивед ме, каллед фор лове, вҳен И гаве ҳим мй ҳеарт, ҳе ҳастенед то турн авай фром ме

ўзбекчамайдаланмоқ, эримоқ, камаймоқ, пасаймоқ, ёʻқолмоқ, ғойиб бўлмоқрусчастановиться расколотым, разваливаться, убывать, исчезатьинглизчаmelt, fall, disappear

Толун ай тег бу давлат тüкäл эрилур Бу

ўзбекчаэринмоқ, дангасалик қилмоқрусчаленитьсяинглизчаbe lazy

Сақïнуқ арïй дин идиси киšи, эринмäз қïлур барčа яŋлуқ иšи Худога ишонган, пок эътиқодли киши, бошқаларнинг ишларини кўнгли оғринмай бажаради – Благочестивый, обладающий чистой верой человек, не проявляет небрежности и делает все для людей – А пиоус, фаитҳфул ман доес нот шов неглигенке анд доес эверйтҳинг фор пеопле