фл. Эгилмоқ феълининг орттирма нисбати.
Қидирув
«эгилтирмоқ» бўйича 97 та натижа: Ўзбекчадан
Филтр
Луғат мақолалари
96 тафл. 1. Тўғри, тик ҳолатидан бирор томонга тортмоқ; қайирмоқ, букмоқ.
Дарахт шохини эгмоқ. Новдани икки учидан ушлаб эгмоқ.
Дарё томондан ғириллаб эсиб турган шабада ёʻл бўйидаги ўт-ўланларни эгар, тебратар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Этак тутиб, тик қаддимни эгармишман, Кунга куйиб, мен ҳам пахта терармишман. — Муштум
2. Ўз измига бўйсундирмоқ, итоат эттирмоқ.
Э нодон қиз, Тўлкинжон шунча қизларнинг ичида сени севиб қолгани учун шодлан! Майли, бари бир эгиб оламан! — Ф. Мусажон, Ҳури
Нима қилса, ишёқмасларни эгиб олиш мумкин? — Ўзбекистон қўриқлари
- Бош эгмоқ 1. Бошини қуйи солмоқ. Бозоркул бундай пайтларда бош эгиб, хомуш ўтирарди. — А. Мухтор, Чинор;Полвон ёш болага ўхшайди, кекни билмайди, бош эгиб борса, албатта, кечиради. С. — Сиёев, Отлиқ аёлжиндек тоқат қилинг, тоқатлига тоғ бош эгармиш. — К. Яшин, Ҳамза;Жаҳолатга шафқат билмас золимларга ҳеч қачон бош эгмайман. — К. Яшин, Ҳамза
- Бўйин эгмоқ 1. Ёʻлига юрмоқ, айтганига юрмоқ; бўйсунмоқ. Эски раислар бўйин эгармикин бу ёш жувонга. Ишласа ҳам бир йил ишлайди. — И. Раҳим, Ихлос;Ароқхўрликка муккасидан кетган Абдужаббор ижтимоий фойдали меҳнатга бўйин эгмай қўйибди. — МуштумҲозир шунчалик паст ишга ҳам бўйин эгиш зарурати бор эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
ўзбекчаэгмоқрусчасгибать, наклонятьинглизчаbend
Эгилмäс киšини эгäр бу кüмüš Egilmas kishini kumush egadi – Несгибаемого человека сгибает это серебро – the silver bends the unbending man
от 1. Уй-жой, мол-мулк ва шу кабилар қарашли бўлган шахс; хўжайин, соҳиб.
Уй эгаси. Боғнинг эгаси.
Чиқаси келса, эгаси сабабчи бўлади. — Мақол
Эшакка мугуз бица, эгасини сузади. — Мақол
Итнинг феъли эгасига маълум. — Мақол
Дафтарни эгасига қайтариб юбориш керак эди-да. — Ёшлик
Боланинг топилгани уй эгаларининггина эмас, қўшнилар, ҳаммаҳаллаларнинг ҳам қувончига айланди. — Р. Файзий, Сен етим эмассан
Мана шу мулкнинг эгаси Ўтар бобони биларсиз? Шу зотнинг фарзандиман. — С. Сиёев, Ёруғлик
2. Юрт, эл каби сўзлар билан қўлланиб, шу сўзлар англатган жойнинг бошқарувчиси, бошлиғи маъносини билдиради.
Отажон, сендирсан юртнинг эгаси — Равшан
Шунда Чамбилнинг овини овлаб, Чамбилнинг эгаси бўлиб юрганда, Чамбилнинг депарасида Туркман деган бир юрт бор эди. — Ширин билан Шакар
3. Шахс ёки нарсада ўзи бирикиб келган сўз англатган нарсанинг бор, мавжуд эканини билдиради; бор, мавжуд.
Тилсиз бўлиб келдим дунёга, Аммо тилга эгаман энди. — Гулдаста
Барча қулайликларга эга бўлган бинолар қад ростлади. — Газетадан
4. Мавҳум тушунчаларни билдирувчи айрим сўзлар билан қўлланиб, шахс ёки нарсанинг шу сўз англатган белги, хусусият кабига моликлигини билдиради; молик.
Катта аҳамиятга эга. Юксак фазилатларга эга.
Юксак технология сифатларга эга бўлган чигитни экиш анча кўпайтирилди. — Газетадан
Отасининг салтанат олдида катта ҳурматга эга экани Бадианинг қалбига ҳам фидойилик туйғуларини солган эди. — Мирмуҳсин, Меъмор
5. Нарсани юзага келтириш, тайёрлаш ва шу кабилар жиҳатдан қарашлилигини билдиради.
— Ёʻқ, — деди Ўзбек ойим, — ош эгаси билан ширин Ҳа, айтгандек, қудангизникига юборган кишингиз келдими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар
6. с. т. (фақат 1-шахс эгалик аффикси билан) Тангри, худо.
— Буни яратган эгамнинг ўзи билади, — деди оқсоқол. — П. Турсун, Ўқитувчи
Сизни эгам сўзга пичиб қўйган экан-да. — Ойбек, Танланган асарлар
7. тлш. Икки таркибли гапларда фикрнинг кимга, нимага қарашли эканини англатувчи, белгиси кесим томонидан аниқланадиган бош бўлак.
от 1. От-улов устига уриладиган ва миниб ўтириш учун мосланган абзал.
От эгари,
Комил кумуш узангига оёқ учини қўйиб, эгарга миниб олди. — Ҳ. Ғулом, Машъал
2. Турли машиналарнинг одам ўтирадиган жойи, ўтирғичи.
Велосипед эгари. Трактор эгари.
- Отдан тушса ҳам, эгардан тушмайди Аммо,отдан тушса ҳам, эгардан тушмайди, деганларидек, ҳамма ёқдан мосуво бўлса ҳамки, ҳали ҳавоси баланд. — А. Муҳиддин, Характеристика
- Эгар урмоқ 1. Эгарни улов устига қўйиб маҳкамламоқ. Бадиа отининг олдига келиб, уни эркалади, эгар, жаб-дуқ уриб, қайишларини маҳкам тортиб боғлади — Мирмуҳсин, МеъморЯхшиликча эгардан туш-у, қўлингни кўтар. Бўлмаса, от устидан телпакдай учираман. — П. Турсун, ЎқитувчиФақат Самадийгина ачитди: — Энди эгардан тушибсиз-да, доҳий. — А. Мухтор, Туғилиш;Оқподшо отдан тушса ҳам, Саид Жалолхон эшон ҳали эгардан тушмаган эди. — С. Аҳмад, ҲукмКалондимоғлигинг қолмади-да, полвон! Ҳамон мусофирчиликни бўйнингга олдингми, эгардан сал тушгин-да! — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
от Шудгор ерда экин экиш учун тортилган узун ариқ.
- Эгат очмоқ (ёки солмоқ) Ҳайдалган ерда эгатлар ҳосил қилмоқ, ариқ олмоқ. Маълумки, жами қишлоқ хўжалик ўсимликлари ҳар хил кенгликда олинган эгатлар орқали суғорилади. — Фан ва турмушқишлоқда яшовчи борки, бари теримчига айланган, катта-ю кичик эгат оралайди. — Ж. Абдуллахонов, Хонадон
Таърифлар ичида
1 таэгилтирмоқ, чўкитмоқ – преклонять, пригибать – дунк. Кüнüм čалпладïм ўзüмни čўкиттим – Кунларимни беҳуда ўтказдим, ўзимни чўкитдим – Я заставил затуманиться мое сол