Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«дар» бўйича 1082 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

511 та
дара
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Икки тоғ оралиғидаги узун, нисбатан тор, чуқур жой; жарлик.

От чопса, гумбурлар тоғнинг дараси. Ботирни ингратар найза яраси. — Алпомиш

Хотинларнинг кулгисидан Оғажон дараси жаранглаб кетди. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Машина ўйдим-чуқур ёʻлаклардан ўтиб, энсиз дарага кириб борди. — Э. Усмонов, Ёлқин

Тўлиқ мақола →
дард
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Жисмоний азоб; оғриқ, касаллик.

Оғир дард. Дард кўрмоқ Дардга чалинмоқ Дардни яширсанг, иситмаси ошкора қилади. — Мақол

Дард чекмаган дори қадрини билмас. — Мақол

Танаси бошқа дард билмас. — Мақол

Кечга томон дард кучайиб кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Худой таоло ҳар бир дардга бир даво яратган. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Қўли гул ижрочига, ўз касбининг устасига яхшилик тилаб айтиладиган ибора.

Бу насиба сизга. Сара буғдой. Қўлингиз дард кўрмасин, оға. — С. Сиёев, Аваз

3. Руҳий азоб, ғам-ғусса, алам-ҳасрат.

Айрилиқ дарди. Дардида ёнмоқ (қуймоқ). Дардини ичига ютмоқ •

[Фотима домлага:] Менинг ҳеч жойим оғримайди, фақат ишқ дардим бор, уф! Ҳамза, — Туҳматчилар жазоси

Ниҳоят, дардим юрагимдан тўлиб-тошиб, баъзи гапларни эримга айта бошладим. — Ойбек,Танланган асарлар

Юрагимнинг дардлари Қизил гулдай қатма-қат, алла. — Бойчечак

Мен кимга йиғлайман, дардимни ёриб. — Ширин билан Шакар

4. Кишининг борлиғини, бутун фикри-ёдини банд этган нарса, иш, ташвиш, орзу, хаёл ва шу кабилар

Унинг дарди — ўйин. Бирор нарса дардида юрмоқ

Шоирлик бу — улкан дард. Шукрулло, — Сайланма

Мирзажон кўнглида шоирлик дарди билан туғилган бола. — П. Турсун. Ўқитувчи.

Сиз нимани билардингиз, дардингиз пул, — деди Зумрад ойисига. Ойбек, — Зумрад

Солиҳ Пўлатович шогирдларининг дардини яхши тушунарди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

Қадрдонингиз Юсуфбек ҳожининг ўғли Отабек бир неча кунлардан бери бениҳоя бир дард билан оғрир эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Фикр-у хаёл; армон, эзгу мақсад.

Унинг [Атевнинг] қалби ҳамиша халқ қувончи, халқ дарди, ҳаш орзу-ҳислари билан ёниб, оловланиб туради. — Х. Ёдгоров, Ҳаёт тўлқинлари

Элбекнинг ҳам ўзига яраша дарди, севгиси, орзуси бор эди. — Н. Фозилов, Дийдор

Дардинг мактаб очишгинами десам, ҳали бу ёқда гап катта экан-у! — М. Исмоилий, Фарғона т.о.

6. Ишқ, муҳаббат.

Лайли дардида чўл кезиб юрган Мажнуннинг изтиробларига ёз ҳолати мутаносиб эди. — Газетадан

Зевархон Маликаи Ҳуббоннинг дардида юрган эди. — Баҳром ва Гуландом

  • Дардини олмоқ Ўргилиб кетай, айланай, соғ-у саломат бўлинг маъноларида. Дардингизни олай, бойваччам. Бу йил, ўзингизга маълум, об-ҳаво паст келиб, деҳқончиликдан барака қочди. — К. Яшин, Ҳамза
  • Дарди бедаво Дардини айтай деса, тили қисиқ.
  • Дард устига чипқон (чиққандек) Буниси етмагандай, устига устак. Бола беш ёшида қаттиқ касалга учраб, икки кўзи кўр бўлиб қолди.Дард устига чипқон чиққандек, кўп вақт ўтмай, у ота-онасидан ҳам жудо бўлди. — Н. Ёқубов, Қалб кўзи биланШербекнинг юраги ғаш эди. Лекин тергов дард устига чипқон бўлиб чиқди. — С. Анорбоев, Оқсой.
  • Дард қолмоқ Ноилож қолмоқ, доғда қолмоқ. Бир оз ақлга ён бериб иш қилган киши ҳеч бир вақт дард қолмайдир. — А. Қодирий, Ўтган кунларКузда чуқур шудгор қилинган ер деҳқонни дард қолдирмайди. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
дарс
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Таълим муассасаларида илм, маълумот бериш мақсадида ўтказиладиган ўқув машғулотлари, сабоқ.

Дарс олмоқ. Дарс бермоқ. Дарс қилмоқ (тайёрламоқ).

Насиба дарсда экан, айтдим, ҳозир, дарс тамом бўлиши билан келади. — А. Қаҳҳор, Саодатнинг қиссаси

— Қизлар дарсларини тайёрлашганми? — қайин онасига қаради Саодатхон. — С. Зуннунова, Олов

Яқинда синфдан ташқари дарс ўтамиз. — А. Кўчимов, Ҳалқа

2. Ҳаётий тажрибадан келажак учун чиқарилган фойдали натижа, ибрат, сабоқ.

Бу унга яхши дарс бўлди. Рост айтдим — дарс айтдим. — Мақол

Сенга менинг берадиган дарсим бор, Икки оғиз сўзлагани эдимзор. — Ҳ. Олимжон

  • Шайтонга дарс беради
Тўлиқ мақола →
ДАРУ

[ф.-т.]

ўзбекчадори, даво, шифорусчалекарство, средствоинглизчаdrug, cure

Сениндä турур кўр буларнïŋ эми, отайïл дару бирлä болйïл қамï Буларнинг давоси сенинг қўлингдадир, дори бериб даволагин, уларнинг шифоси бўл – Средства от всех этих недугов находятся в твоих руках (букв. у тебя), лечи их лекарствами, стань их нецелителем – Меанс фром алл тҳесе аилменц аре ин ёур ҳандс, треат тҳем витҳ медикинес, бекоме тҳеир нон-ҳеалер

Тўлиқ мақола →
дарз
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Ёриқ, ёрилган.

Дарз ойна. Дарз кетмоқ.

У [

чойхоначи] зинғиллаб бориб, бир чойнак чой билан дарз пиёлани Алижоннинг олдига дўқ этиб қўйиб кетди. — Мирмуҳсин, Чиниқиш

2. Ёрилган жой; ёриқ.

Дарз бўлмоқ.

Ичкаридан қилт этган товуш эшитилмас, фақат эшик дарзидан қинғир чироқ ёруғи тушиб турар эди. — Ж. Абдуллахонов, Ёʻл

кичик дарз катта кемага ҳам ҳалокат келтиради. — Мирмуҳсин, Умид

Олимов бу ўсимликларнинг уруғи шамолда учиб келиб, тошларнинг дарзларига жойлашишини, ундаги намлик ва тузлардан уруғ озиқланиб ўсишини тушунтира кетди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

  • Дарз кетмоқ Бирор куч, ҳаракат таъсирида путур етмоқ, зарбага учрамоқ, бузилмоқ. Шу кундан бошлаб уларнинг турмуши дарз кетди. — С. Аҳмад, Сув оқиб кетдиДўстлик тори жуда нозик бўлади, салгинага дарз кетиши мумкин. Дарз кетдими — тамом. — ГазетаданБино дарз кеца, тузаца бўларкан. Айтинг, айтинг, виждон дарз кетмасин экан. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 511 →

Таърифлар ичида

15 та
Маъшуқа

возлюбленная (ше) беловед, дар-линг, свеет-ҳеарт аманте, биен-аимéе, маîтрессе مَحْبُوبَةٌ، عَشِيقَةٌ، حَبِيبَةٌ

Ҳаммасини кўриш · 15 →

Эртаклар

281 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ҳаммасини кўриш · 281 →

Шева материаллари

274 та
Чўтирмак
Хоразм вилояти · Чўтирмак

Ҳар қандай дарахтга каллак урилганидан кейин ён-веридан ғуж-ғуж шохлар ўсиб чиқиб, улар ҳам чопиб ташланган кейин қолган беўхшов тана қолдиғи.

Дагиш
Қорақалпоғистон Республикаси · дарё сувининг қирғоқни ўпириб кетиши

Дарё сувининг қирғоқни ўпириб кетиши.

Даҳана
Қашқадарё вилояти · даранинг оғзи; ариқ бошланадиган жой

1. Даранинг оғзи. 2. Канал ёки ариқ бошланадиган жой.

Довур
Жиззах вилояти · қадар
Зо'рриқ
Хоразм вилояти · Дароз

Баланд бўйли, дароз.

Ҳаммасини кўриш · 274 →

Ташқи ресурслар

1 та
Ziyouz.com
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

2004-йилдан бери ишлаётган маърифий портал: ўзбек мумтоз ва замонавий адабиёти, халқ оғзаки ижоди, дарсликлар — 5 мингдан ортиқ китоб.