Қидирув

от 1. Мевали дарахт, ток ва гул билан банд ер майдони; мевазор.

Олма бот. Бахилнинг боғи кўкармас. Мақол.

Қиз ҳамон қўнғироқдек кулар, сокин боғ унинг шодон қаҳқаҳаси билан тўлган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Бизнинг юртда шу паллада токда узум, полизда қовун, боғда анор. — Ойбек, Қуёш қораймас

Зарқишлоқ кўчаларида, адир ва сойларида, сердарахт боғларида кўклам намойиши кезади. — С. Аҳмад, Уфқ

2. кўчма Гуллаб-яшнаб турган обод жой; гулшан.

Юрган ерларингиз боғ билан бўстон, Жонимни жонингга айлайин қурбон. — Ой-сулув

Мактаб боғ бўлса, бола ниҳол бўлса, бу боғнинг боғбони, илм чароғбони ўқитувчидир. — Газетадан

3. кўчма Суянчиқ, таянч, умид.

Фотиманинг суянган тоғи, ишонган боғи шу боғ, Турғунбой. — Т. Ашуров, Оқ от

Кейин у, ягона ўғли, ишонган боғи, суянган тоғи Раззоқнинг айрилиқ дардини тортди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

4. кўчма Ҳаёт, турмуш; оила.

Тинч элнинг боғи гуллар. — Мақол

Бу қиз [Бадиа] амирзодалардан бирининг боғини обод қилғуси. — Мирмуҳсин, Меъмор

Севдим сени, боғим гули Тоза очилган чоғида. — У. Исмоилов, Сайланма

5. кўчма Оғуш, олам; ўчоқ, маскан.

Шунда унинг хаёл боғида яна Адолатнинг чеҳраси кўринди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Эрка кўнглим эрк боғида яйрасин. — Ғайратий

Ҳусн боғининг бу янги эркаси [Кумуш]. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ҳаммамизга маълумки, мактаб билим-фаннинг, одоб-ахлоқнинг асосий масканидир, боғидир. — Газетадан

6. кўчма Нариги дунё; жаннат.

Энди қолар тоғни эмас, борар боғни ҳам ўйлаш керак. — С. Сиёев, Ёруғлик

фл. 1. Қаттиқ қисмоқ.

Томоғидан бўғмоқ. Галстук бўғиб юборяпти.

Сафаров югуриб бориб, уни бўғаётган ёʻғон кишининг елкасига бир тепди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

Ойшабону, эрини биров бўғиб ўлдираётгандек, дод сола бошлади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Пиёз ўташ — хотинларнинг иши Нима бўпти! Ариққа ўтириб оласиз-у, пуштадаги пиёзни бўғиб қўйган ўтни юлиб ташлайверасиз. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси

2. Нафас олишни қийинлаштирмоқ, дамини қайтармоқ.

Совуқ жонларингни ола-дими? Тутун бўғади-ку, эшикни очинглар! Ойбек, Танланган асарлар. Ўтнинг ҳарорати Эргашевнинг юзини қиздириб, бурқив чиқаётган тутун эса нафасини бўғар эди. Н. Сафаров. Нафасни бўғадиган, кўзларни кўр қиладиган чанг-тўзон булути ҳавони тутди. — Ойбек, Навоий

3. Қаттиқ сиқиб, чандиб ёки бураб боғламоқ.

Қопнинг оғзини бўғмоқ.

— Ўлжаларимиз ҳам кўпайиб қолди, — деди қопнинг оғзини бўғиб — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

4. Ғов, бўғов солиб тўсмоқ.

Дарёни бўғмоқ. Кўчани бўғмоқ.

Тўғон тахтасини пастга босиб, сувни бўғмоқчи бўлганида, тўғонга қулф солинганини кўради. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Халқимиз катта-катта каналлар қазиб, дарёларни бўғди. — Муштум

5. Кўчма Исканжага олиб, танг аҳволга солмоқ ёки ҳалок қилмоқ, маҳв этмоқ.

Мудҳиш ўргимчак уяси, қуллик даврининг машъум соялари, ҳурликни бўғувчи қора юраклар! — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Бундай пайтларда яшил кўкат қанчалик кўзни қувонтирса, шўрхок шунчалик таъбни хира қилар, бамисоли бири ҳаётга талпинса, иккинчиси уни бўғмоқчи бўларди. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

6. Кўчма Тўсқинлик қилиб, ўсишдан, ривожланишдан тўхтатмоқ, барбод қилмоқ.

Ташаббусни бўғмоқ.

У ўз майл-истагини бўғмайдиган, кўркам ҳам уддабурон йигитга турмушга чиқишни ўйлайди. — Ёшлик

7. Кўчма Ортиқ даражада асабийлаштирмоқ, хуноб қилмоқ, диққатини оширмоқ.

Ўзингни ҳам диққат қилма, мени ҳам бўғма.

Ҳижрон панжалари унинг [Зулфиқорнинг] томоғидан бўға бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор

Кишини бўғасиз, Зайнаб! Гапга темирчилик яхши эмас! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

8. Рангини, тусини хиралаштирмоқ; кўринишини бузмоқ.

Пахса деворлар табиат манзарасини бўғиб турибди.

У

ўрта бўйли бир жувон бўлиб, эгнидаги тўқ-қизил кўйлаги, унинг устидан кийиб олган қора жилеткаси, бошидаги яшил рўмоли қорачадан келган юзини бўғиброқ қўйган бўлса ҳам, ўзига хўп ярашган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

9. Оғирлаштирмоқ, бузмоқ.

Куни билан қуёш таптини еган пахса деворлар ўзидан иссиқлик чиқариб, ҳавони бўғиб қўяди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

ўзбекчапаҳлавон, ботир, мард, жасур, баҳодиррусчабогатырь, геройинглизчаbrave

Баят бергä эдгü саŋа эй бўгä Ey bahodir, Olloh senga ezgulik berdi – Эй, герой, бог даст тебе благо – Hey, hero, God will give you good

ўзбекчадоно, олим, уламорусчамудрый, мудрецинглизчаwise, learned

Асïйлïй қаю ол асïйсïз қаю, сен адра сеčä тут ай билгä бўгü Foydalisi qaysi, foydasizi qaysi, sen yaxshisini tanla, ey dono – Эй, мудрец, ты лучше выбирай, кто полезен, кто бесполезен – Hey, sage, you better choose who is useful, who is useless

ўзбекчаханжаррусчакинжалинглизчаdagger

Бу бўгдä биčäк ким элигда тутар, биčïйлï кесигли турур эй унäр Mening qo‘limda tutib turgan xanjar(sifat) pichoq esa, qirquvchi va kesuvchi bir narsadir, ey unib-o‘suvchi – О могущественный, эти кинжал и нож в [моей] руке, могут колоть и резать –O mighty, this dagger and knife in [my] hand, can prick and cut

от с.т. Бўғин.

Умуман бод, бўғим касалликлари турлари бир неча ўн кўринишга эга. — Фан ва турмуш

Бўғим-бўғим бармоқлар хиноларни қўмсаган. — Шарқ юлдузи