Қидирув

«беш» бўйича 823 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Бўлим

Луғатлар Эртаклар Шевалар

Луғат тури

Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик

Тилдан

Ўзбекча Русча Инглизча Туркча

Тилга

Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

58 та

беш

Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сон 1. снқ. сон Беш рақами ва шу рақам билан ифодаланган, тўрт билан олти орасидаги сон, миқдор.

Беш киши. Беш килограмм олма. Беш карра беш — йигирма беш.

Толибжонбойнинг беш ўғли, уч қизи бор экан. — Ойбек, Танланган асарлар

Ўзингиз ўйлаб қаранг, ўқувчилар бундан беш йил аввалги ўқувчилар эмас. — С. Зуннунова

2. Беш балли баҳо тизимида энг юқори (аъло) баҳо.

Математикадан беш олдим. Унинг аттестатида нуқул бешлар.

3. Кўп, ортиқ, зиёда..

Беш кетмоқ 1. Пирра (карта) ўйинида беш очко олмоқ;
Беш кунлик дунё Беш кунлик дунёда ўйнаб қолайлик. — Эрали ва Шерали
Беш қўл баравар эмас Ҳамма бир хил, бирдек эмас, ҳамма бирдек яшай олмайди. — Беш қўл баравар эмас, — деди Ҳакимбойвачча, — биров олим, фозил бўлади, биров мардикор, ҳаммол бўлади. — Ойбек, Танланган асарлар
Беш қўлни (ёки бармоқни, панжани) оғзига урмоқ (ёки тиқмоқ) Нафсни тия олмай, бирдан ҳаммасини ўзлаштириб олишга ҳаракат қилмоқ.
Иши беш Пухтанинг иши беш. — Мақол

Тўлиқ мақола →

бешак

Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

Шаксиз, шубҳасиз.

Мен яхши англайман, мозий не демак, Тарихда ҳар кимнинг бор ўз замони. Лекин танимизда кезар-ку бешак Олис боболарнинг минг йиллик қони. — А. Орипов

Тўлиқ мақола →

бешик

Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. этн. Чақалоқни белаб ва тебратиб ухлатиш учун тол ёки тут ёғочидан ясалган ёʻрға оёқли махсус мослама; тебратма беланчак.

Бешикдаги Учқун уйдаги ҳаракатни сезиб, овозларни эшитиб, ҳадеганда ухлай бермади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Муборакнинг отаси қишда дурадгорлик қилар, эшик, бешик, сумак, сандал, заранг товоқ ясарди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

2. кўчма Бирор нарсанинг, воқеа-ҳодисанинг туғилган ери, макони, манбаи.

Бахт бешигин қучоқлаб, бизни улғайтирдингиз. — Ғ. Ғулом

Бир қатор дор билан шарманда бўлди Фашизм бешиги бўлган Нюрнберг. — Ғ. Ғулом

Ям-яшил ўтлоқлар миллион-миллионлаб қўзи, тойчоқларнинг бешиги бўлур. — Ғ. Ғулом

Бешик асбоб Болани бешикка белаш ва бешикни тузаш, безатиш учун зарур нарсалар (тўшакча, кўрпача, ёстиқча, қўлбоғ, оёқбоғ, тувак, сумак ва шу кабилар) мажмуи.
Бешик кетди [Қози Қодирқулга:] Бешик кетди бўлгандан буёқ ҳар йил расм-русмларини қилишиб, яқин вақтларда тўйлигини ҳам бериб қўйибди. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
Бешик тўйи Болани (асосан тўнғич фарзандни) бешикка солиш муносабати билан ўтказиладиган тантанали маросим. Муллажон қози бешик тўйи қилган. — А. Қаҳҳор, Анор
Бешигини тебратмоқ Янги туғилаётган нарсани ардоқлаб, вояга етказмоқ. Ўртоқ Орипов билимдон инженер, мамлакатимизда карбамид ишлаб чиқаришни ташкил этиш бўйича янги корхона бешигини тебратаёт-ганлиги бежиз эмас. — Газетадан
Сен менинг бешигимни тебратганмисан? Бетакаллуф муомалада бўлган, ўзидан кичик киши га жавобан ишлатиладиган ибора.

Тўлиқ мақола →

бешов

Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Беш киши ёки бир турдаги бешта нарса.

Бешовимиз биргаликда.

Кўкиш ҳаво билан чулғанган жилға этагида бир қора пайдо бўлган эди Бир зумда икков, учов, тўртов, бешов бўлишди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →

бешта

Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сон Беш дона, беш нафар.

Бешта қалам. Бешта нарса. Бешта одам.

Бу тўғрида ҳам талай тортишиш боргандан сўнг, охири бешта қўл машина белгиланиб, таклифи ҳам товушга қўйиладиган бўлади. — А. Қодирий, Ғирвонлик Маллавой

Тўлиқ мақола →

бешала

Изоҳли луғат

сон Беш сонидан жамловчи сон.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 58 →

Таърифлар ичида

587 та

чиқармоқ

Изоҳли луғат

чиқар Чиқмоқ 1-4, 6, 8-10, 12, 13, 21, 24, 26, 27, 29-31, 35-37, 39-41 феълининг орттирма нисбати. Тоққа чиқармоқ. Варракни осмонга чиқармоқ. Трамвайга чиқариб қўйм

хотин-халаж

Изоҳли луғат

хотин-халаж с. т. Хотин-қизлар, аёллар. Остонада тўрт-беш хотин-халаж тўпланиб турар эди. Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

қутидорлик

Изоҳли луғат

қутидорлик Қутидор лавозими. Мен Тошкентда қутидорлик қилган вақтимда сиз беш-олти ёшли бола эдингиз. А. Қодирий, Ўтган кунлар

алжирамоқ

Изоҳли луғат

алжира айн. Алжимоқ. Беш-олти қадам нарида кайф билан алжираётган йигитларнинг бири келиб, унга тегажаклик қилди. С. Зуннунова. Кўк чироқлар

чурвақа

Изоҳли луғат

чурвақа Майда-чуйда, ёш болалар. [Чори ота:] Ёнимда ейман, ичаман, деб тишини қайраб турган беш-ўнта чурвақам ёʻқ. С. Нуров, Нарвон

грипп

Изоҳли луғат

грипп Нафас ёʻлининг яллиғланиши ва ҳароратнинг кўтарилиши билан характерланадиган юқумли касаллик. Грипп касофат ёмон ёпишди, беш-олти кун ваража қилди. М. М.

Ҳаммасини кўриш · 587 →

Эртаклар

105 та

Андижонликнинг ҳикояси

Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақлли қиз

Халқ оғзаки ижоди

Бир подшо ташна бўлиб, бир қизнинг уйидан сув сўрайди ва унинг ақлига қойил қолиб, уйланмоқчи бўлади. Қиз эса подшога бажарилиши қийин бўлган бир шарт

Ақлсиздан нодон маслаҳат олар

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Эшчонбойнинг жўхорисига Матчонбойнинг туяси кириб кетиши ва уни қандай чиқариш ҳақидаги воқеа кулгили тарзда ҳикоя қилинади. Қозининг нодон

Арслон билан тулки

Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда қарийб қолган арслон ва уни мазаҳ қилмоқчи бўлган айёр тулкилар ўртасидаги воқеа ҳикоя қилинади. Эртакда кексайган бўлса-да, тажрибали ва ку

Аёз

Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Бале, бале, бале

Халқ оғзаки ижоди

Чол билан кампирнинг катта тарвуз етиштириши ва уни подшоҳга совға қилиши билан бошланадиган ушбу эртакда, чолнинг топқирлиги ва адолат талаби маркази

Ҳаммасини кўриш · 105 →