Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«айт» бўйича 1050 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

462 та
айтмоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. 1. Оғзаки (гап билан) маълум қилмоқ, билдирмоқ.

Ростини айтмоқ. Ўз мулоҳазаларини айтмоқ. Узр айтмоқ. Бетга айтганнинг заҳри ёʻқ. — Мақол

2. Ёддан оғзаки баён қилмоқ, сўзламоқ (эртак, ҳикоя ва шу кабилар ҳақида).

Эртак айтмоқ. Топишмоқ айтмоқ. Шеър айтмоқ.

Зерикмайман кеча афсона айцам. — Ҳабибий

3. Талаффуз қилмоқ.

Мўйлови майса бўлиб қолган кап-катта йигитнинг р ни айта олмаслиги Элмуродга ғалати туюлди. — П. Турсун, Ўқитувчи

4. Таклиф этмоқ, чақирмоқ.

Тўйга айтмоқ. Ҳашарга айтмоқ. Айтмаган ерга борма, айтган ердан қолма. — Мақол

Айтмаган қўноқ — ёʻнмаган таёқ. — Мақол

Маҳалладан ҳам уч-тўрт киши айтдим, ошни кўпроқ қилиш керак. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Боғлама вазифасини бажаради.

— Қиморбоз деб кимни айтасиз? — оғзидаги оши билан ғўлдиради Қамбар. — Ойбек, Танланган асарлар

  • Айтинг-айтинг Нарса-ҳодисанинг юз бериши-бермаслиги маъқуллигини ифодалайди. Айтинг-айтинг, биз боргунча, кетиб қолишмасин.Айтинг-айтинг, ҳеч ким эл назаридан қолмасин. — Газетадан
  • Айтмайсизми ёки айтинг Тилга олинган нарсани алоҳида таъкидлайди. Ширинлигини айтмайсизми. Одоблилигини айтинг.
  • Шуни айтинг ёки нимасини айтасиз ёки секинроқ айтасизми Сўзловчининг айтилган гапга тўла қўшилишини билдиради. — Шуни айтинг, — деди Амин бува ҳам кулиб. — Сув ўзини жуда азиз қилиб юборди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаЭй, нимасини айтасиз, дугонажон, алоҳида уй олмасам бўлмайди. — ГазетаданОдамохун, деб секинроқ айтасизми — А. Қодирий, Ғирвонлик Маллавой
  • Айтгани айтган, дегани деган Айтган нарсаси албатта бўлади, амалга ошади. Онаси умрида эрига тик гапирмаган хотин эрининг айтгани айтган, дегани деган. — И. Раҳим, Чин муҳаббатМаслаҳатга кўнмайди. Айтганим айтган, деганим деган, деб туриб олади. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Айтган жойидан кесади Айтганини албатта амалга оширтиради, айтганини бажартиради.
Тўлиқ мақола →
айтим

от 1. Айтилувчи нарса (гап, қўшиқ ва шу кабилар).

Олтовлон ола бўлса, оғзидагин олдирар, тўртовлон тугал бўлса, унмаганни ундирар деган доно айтим бор. — Газетадан

2. Хонанда иштирокида ижро этиладиган турли шакл ва ҳажмдаги ўзбек мусиқа фолклори жанрлари (қўшиқ, лапар ва бошқалар).

  • Айтим ёʻли Хоразм мақомлари ашула бўлимига нисбатан қўлланадиган умумий ном. Отажон Худойшукуров қадим айтим ёʻллари, мумтоз қўшиқларни маромига етказиб ижро этди. — Газетадан
Тўлиқ мақола →
айтарли
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

сфт. Айца бўладиган, гапирса арзийдиган; унчалик.

Айтарли чиройли эмас.

Нима иш қилади? — Айтарли катта иш эмас. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
айтувли
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

сфт. 1. Ҳурматли, қимматли, азиз.

Айтувли меҳмон.

2. Донг чиқарган, номдор.

Йиғинда Карим понсадлардан тортиб, Тошкентнинг айтувли аъёнидан ўн бешлаб одам бор эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 462 →

Таърифлар ичида

55 та
эҳтиёж

эҳтиёж Бирор нарсага бўлган талаб; ҳожат, зарурат, зарурият, муҳтожлик. Эҳтиёж сезмоқ. Маданий-маиший эҳтиёжларни қондирмоқ. Ортиқча изоҳга эҳтиёж ёʻқ. Унинг пул

чалкаштирмоқ

чалкаштир Чалкашмоқ феълининг орттирма нисбати. Симларни чалкаштирмоқ. кўчма Чувалаштирмоқ, чигаллаштирмоқ. Бир-бирини инкор қилувчи гаплар Бобурнинг хаёлла

камолот

камолот Етуклик, мукаммаллик. Жисмоний камолот. Маънавий камолот. Бунчалик камолот, айт-чи, кимда бор, Кимда бор бунчалик латофат, ҳусн. А. Орипов Спартакиада спортч

раҳмсиз

раҳмсиз Раҳм-шафқатни билмайдиган; бераҳм, шафқациз. Раҳмсиз одам. Раҳмсиз суратда ишлатмоқ. Шунинг учун меҳнаткашни раҳмсиз ишлатиб, мадрасалар бино қилмоқда, ар

силкинмоқ

силкин Силкимоқ феълининг ўзлик нисбати. Ой тепага келган. Тол барглари шабадада силкиниб йилтирайди. С. Аҳмад, Ҳукм Арава ғижирлаб борар, гап мавзудан мавзуга кўчар

нега

нега Ҳаракат ёки ҳодисанинг сабаби ҳақида сўроқни ифодалайди; нима учун? Қани, ростини айт-чи, нега қўнимсизсан? А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак Риторик сўроқ гапларда

Ҳаммасини кўриш · 55 →

Эртаклар

370 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ҳаммасини кўриш · 370 →

Шева материаллари

161 та
ДУДБУРА, дўдбура
Фарғона вилояти · дудбура

темирчилар мо'ри (о'чоқ мо'риси) ма'носида ишлатадилар, ба'зилари о'чоқнинг шохнайза о'рнатган қисмига айтадилар

Дўнмек
Бухоро вилояти · қайтмоқ

бурилиш, орқага қайтиш

Жоолап
Тошкент шаҳри · ё'қлаб

Тошкентда 'жақлап' шаклида айтилади

Жоолап
Хоразм вилояти · ё'қлаб

Тошкентда 'жақлап' шаклида айтилади

Узаям
Хоразм вилояти · чо'зиш

ишни узайтириш, чо'зиш, о'йлаб иш қилиш

аласалмиқ
Қорақалпоғистон Республикаси · пайт, вақт

Ҳаммасини кўриш · 161 →

Ташқи ресурслар

1 та

Саҳифалар

1 та