Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«arzimas» boʻyicha 77 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

44 ta
arzimas
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. Arzimagan.

Arzimas bahona. Arzimas sabab. Arzimas gap.

Shu arzimas xayr-saxovatidan oʻz qalbida mamnunlik, taskin sezib rohatlanadi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →
arz
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Dard-hasrat shikoyat tarzidagi (asosan ogʻzaki) gap, murojaat.

Chol bu begona yigitning vaziyatida taraddudlanish sezib, qaytadan soʻradi: — Xoʻsh, oʻgʻlim, nima arzing bor? — Oybek, Tanlangan asarlar

Podshoyim, bizlar sizga arzga keldik. — Ravshan

2. Yer shari yoki uning bir qismi.

  • Arzi hol yoki arzi bandachilik Oʻz ahvoli haqidagi ogʻzaki bayon; dard-hasrat; oʻtinchli iltimos. Men minarman endi asta qushimga, Arzi holim aytdim deng-u doʻstimga. — Malikayi ayyorQush tilini qush biladi deganlaridek, Nodiraning samimiy arzi bandachiligi Mohlar oyim bilan Nigor kelinning yuraklarini ezdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
  • Arz qilmoq 1) bilganini, oʻylaganini yoki dard-hasratini ogʻzaki aytmoq, bayon qilmoq; oʻtinchli iltimos bilan murojaat qilmoq. - Men xonni Toshkentdan joʻnatish oldida uning xoli vaqtini topib, bu fikrimni bir daraja arz qilib oʻtgan edim, — dedi [qushbegi]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarGʻofir boy va qozilarga: Hoy, boʻrilar! Soʻzlaringdan qayt! Boʻlmasa, hokimingga bormayman, mingboshingga yalinmayman, xalqqa arz qilaman, xalqqa! — Hamza, Boy ila xizmatchi
  • Arz soʻramoq Ark — qadim Xorazm shohlarining arz soʻraydigan joyi. — J. Sharipov, Xorazm
  • Kurrayi arz Yer shari. Globusni bobolar Kurrayi arz, debdilar. Yashagan sayyorangni bilmoqlik farz, debdilar. — A. Oripov
  • Arzi Rum
  • Arz-u samo Yer bilan osmon, butun koinot.
Toʻliq maqola →
arzimoq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

fl. 1. Belgilangan yoki soʻralgan (olingan, sotilgan) narxga loyiq, mos boʻlmoq.

Bu narsa necha pulga arziydi?

2. Qiymati yoki ahamiyati jihatidan teng kelmoq, baravar boʻlmoq.

Yolgʻiz oʻgʻlingiz oʻnta yigitga arziydilar. — H. Gʻulom, Mashʼal

[Yoʻlchi] Eshikka chiqarkan, orqasidan chol soʻzlab qoldi: — Hay, oʻt yigit, haligi soʻzlaring oltinga arziydi, ammo har kimga soʻzlayverma! — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Loyiq, munosib boʻlmoq.

Uni mukofotlasa arziydi.

[Qozi Qodirqulga:] Yuzida oz-moz chiroyi boʻlgani bilan oʻzi tagi past. Sizning ostonangizga sira arzimaydi., — Hamza, Boy ila xizmatchi

4. Oqlamoq, zoye ketmaslik.

Ter toʻkkanga arzimaydigan ish. Men sizga har qancha yaxshilik qilsam arziydi.

Aqlli kishilarning sadagʻasi ketsang ham arziydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Askar bolalarni kaftimizda koʻtarsak arziydi. — Oybek, O. v. shabadalar

  • Arzimaydi Rahmatga kamtarlik bilan qaytariladigan javob soʻz. Yordamlaringiz uchun katta rahmat. — Arzimaydi.
Toʻliq maqola →
arza
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot 1. Arz I.

Har tarafga arza qilib, Nomi beklarni yigʻarman. — Goʻroʻgʻlining tugʻilishi

2. Ariza.

[Qodirqul:] Obor, menga arza kerak emas, yerni bersang, qutulasan — Hamza, Boy ila xizmatchi

Toʻliq maqola →
ARZU

[f.-t.]

yetti palanetaning oltinchisi, Utorid (Merkuriy)ruschaМеркурийinglizchaMercury

Basa keldi arzu tiläk-arzular qayuqa yayušsa aŋar öz ular soʻng Utorid keladi, u kimga yaqinlashsa, tilak-orzular oʻzini unga payvand qiladi

Toʻliq maqola →
arzon
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

sft. 1. Bahosi, narxi yuqori boʻlmagan.

Arzon mol

Qarang, hammasi arzon narsalar. — S. Zunnunova, Olov

2. Meʼyordagidan past narx, past narxda.

Bizning Qalandarboy kuzda kambagʻallarning paxtasini arzon-arzon sotib olib, saroyiga bosib qoʻyadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 44 →

Taʼriflar ichida

32 ta
gʻishavachi

g‘ishavachi shv. Gʻishava qiluvchi, qaysarlik bilan arzir-arzimas narsaga janjal qiluvchi. Gʻishavachi bola.

maydagap

maydagap Arzimas, bachkana gaplarni gapirib, gapni chuvalashtirib yuradigan. Xotin bilan bahslashib, maydagap boʻlgan odam doim yutqizadi. F. Musajonov, Himmat

dovdir

dovdir Telba-teskari ish qiladigan, telbanamo; dumbul, anqov; hovliqma. Nahotki endi shu arzimas idorachani ham eplay olmasang? Qanaqa dovdir, noshud odamsan oʻzing? N. A

qasangʻi

qasang‘i kam qoʻll. Betayin, arzimas. Beva boshi bilan shunchalik oʻstirsa-yu [qizni], u yuziga tik qarasa?! Tagʻin, kelib-kelib allaqanaqa bir qasangʻi yigit deb-a! Oʻ.

kampaniyabozlik

kampaniyabozlik salb. Har qanday, hatto arzimas, ikkinchi darajali ishlar uchun butun kuchni safarbar qilish; rejasiz, tartibsiz, noizchil ish olib borish. Baʼzi tashkilo

Hammasini koʻrish · 32 →

Ertaklar

1 ta
Sirli tush
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning tushiga ta'bir bergan qizi Oina otasi tomonidan o'limga hukm qilinadi. U cho'lda qolib, o'tinchi yigit Salom bilan uchrashadi va birgalik