Қидирув

фл. 1. Ёлғон-яшиқ гаплар, ваъдалар билан лақиллатмоқ, аврамоқ.

Халқ халқ бўлиб бировни алдаган эмас, аммо халқни алдаганлар бўлган, ҳа, сиз бизни алдамасангиз бўлди, бой, биз сизни алдамаймиз. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Яхши гап, ваъда ва шу кабилар билан ёʻлга солмоқ, кўндирмоқ.

Куёвнинг қаерда эканини ҳеч ким билмайди. Келин уйга қамалиб олган — на ёлворганга кўнади, на алдаганга. — А. Қаҳҳор, Тўй

3. Ёʻлдан урмоқ, ёʻлдан оздирмоқ.

[Хонзода Жамилага:] Эй тентак Юзингни биров кўрган билан ейилиб қоладими? Шундай қилиб акамни алдайсан-да! — Ҳамза, Бой ила хизматчи

4. Ёлғон гапирмоқ, ёлғончилик қилмоқ.

— Рафиқ, найни ким чалди? — Ёʻлчи акам. — А! Ростданми! — Алдама. Ойбек, Танланган асарлар

5. Нотўғри тасаввур туғдирмоқ, чалғитмоқ.

[Муса:] — Сен бировни ҳам алдама, ўзингни ҳам алдама: мана бу ерда дардинг бор, — деди-да унинг кўкрагига аста урди.— Мана бу ерда. — П. Турсун, Ўқитувчи

н fraud, deception, imposture

• алдам билан fraudulently

Betrug m, Trug m, Irrtum m

сфт. 1. Кишини алдашга, аврашга, лақиллатишга уста; алдоқчи.

Бир алдамчи, ўзинг кашмир бўлмасанг, Мадинадан дарров қандай келасан?! — Ёдгор

2. Фирибгар, қаллоб.

Буларнинг кайфлари шунчалик чоғ эдики, кўрган киши., яхши, бор баракадан боши осмонга етган алдамчи савдогарми деб ўйлар, муқаррар шундай деб ўйлар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Ваъдасида турмайдиган; субути ёʻқ; ваъдасиз.

— Алдамчи! — Бу алдашлар — алдаш эмас, сиз ҳали қараб туринг, қочқоқ! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Ёлғон-яшиқ гапларни кўп гапирувчи; ёлғончи.

5. Чалғитувчи, чалғитадиган, алдайдиган.

Кўнглида бир лаҳза учган беҳуда, алдамчи хаёллардан қутулди. — Ойбек, Танланган асарлар

• куз алданиши optical illusion.

фл. Алдамоқ феълининг ўзлик нисбати.