Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ЙИЛ» бўйича 1438 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

215 та
йил
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Ернинг Қуёш атрофида бир марта айланиб чиқиш муддати; ўн икки календар ойига тенг вақт, шундай вақтга тенг ўлчов.

Ўтган йил. Бу йил. Йилнинг тўрт фасли.

2006-йил учун обуна давом этмоқда. — Газетадан

Бу йил ёғин-сочин кўп бўлиб, ер-кўк чамандай яшнаб кетди. — С. Сиёев, Ёруғлик

2. Бирор ҳодиса, воқеа юз берган кундан бошлаб ўтган ўн икки ойлик вақт.

Унинг ишга кирганига беш йил бўлди.

Учинчи отам билан икки йилча яхши туришди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. Ўн икки ойлик вақт билан ҳисобланадиган календар тизими.

Милодий йил. Ҳижрий йил. Кабиса йили. Қуёш йили. Ой йили. Қамария йил ҳисоби.

4. Бирор планетанинг Қуёш атрофида бир марта айланишида ўтадиган муддат.

Марс йили (687 суткага тенг),

Зуҳра йили (225 суткага тенг).

5. Мучал йил ҳисобида ўн икки мучалнинг ҳар бири (

У қўй йилида туғилган. — Йилинг нима? —Йилим — сичқон.

Бу йил ит йили эканми, билмайман. Кулолликда ҳам мени итлар тинчитмади. — Ғ. Ғулом, Шум бола

6. Йил оши.

Халдорбековнинг йили ўтар-ўтмас, бойваччага кенжа хотин бўлиб тушгани маҳалла-кўй ўртасида анча нохуш гап-сўзлар уйғотган эди. — К. Яшин, Ҳамза

  • Академик йил
  • Йил ўн икки ой Йил ўн икки ой бекорга ишлабман.
  • Ўқув йили Ёзги таътил охиридан бошлаб келгуси ёзги таътил бошланишигача бўлган ўқиш муддати. Техникум янги ўқув йилига катта тайёргар-лик билан келди. — Газетадан
  • Йил ағдариш Ёшни мучал ҳисоби билан белгилаш.
  • Йил оши У вазифа: ота-онамиз учун йил оши бериш ва икки укамизни тўй қилиш эди. — С. Айний, ЭсдаликларАзизанинг йил ошисидан кейин ўртоқлари уйланишга мажбур қила бошладилар. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар
Тўлиқ мақола →
йилт
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда
  • Йилт этмоқ Учқун сингари кўзга ташланмоқ; йилтилламоқ. Тун қоронғи эди. Осмонда йилт этган юлдуз кўринмасди. — С. Анорбоев, ОқсойЁʻлнинг уфқида бир нима йилт этди, сўнгра бир нечта қора нуқта кўринди. — А. Қаҳ\ор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
йилға
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Жилға.

Ўктам Фронтда ўқ дўллари орасида дарёларни, неча-неча йилғаларни сузиб ўтган эди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Тўлиқ мақола →
йилги
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

1. Йилга оид.

Бу йилги пахта терим кампанияси. Ўтган йилги хатолар такрорланмасин.

[Аравакаш:] — Бу — ўтган йилги, узоқ йилги пахталар, — деб жавоб қиларди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Уч кун ичида уч йилги касалдай бўлиб қолибсан. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Юз йилги гап

3. 1) аввал бўлиб ўтган воқеа-ҳодисалар, эски гап-сўзлар;

4. 2) айтилавериб сийқаси чиққан гап.

Тўлиқ мақола →
йилқи
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Отлар подаси; отлар; уюр.

Барчин отасининг тўқсон тўқай йилқисидан ўн отни сайлаб олди. — Алпомиш

Йилқи, пода, сурувлар дард кўрмай ўсса дейман. — Қ. Муҳаммадий

2. Умуман, от.

Бирови йиллаб сақлаган йилқи мойи топиб келиб, тўпиғимни силайди — С. Сиёев, Ёруғлик

Тўлиқ мақола →
йилбай
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

Йилига байлашилган, йиллик қилиб шартлашилган, бир йил давомида ёки бир йилда бир марта ҳақ тўланадиган.

Йилбай иш. Йилбай ҳақ.

Мирзакаримбой ўйлаб қолди: Кейин, қозоқ, қирғиздан киши баҳра топади. Йилбай қилиб саҳродан келтирасан. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 215 →

Таърифлар ичида

625 та
умра

умра Ислом анъанасида кичик ҳаж; Қуръон ояти ва Пайғамбар алайҳиссалом суннати билан собит бўлган амал (Умрани йил-ўн икки ой бажариш мумкин).

белладонна

белладонна бот. Томатдошлар (итузумдошлар) оиласига мансуб кўп йил-лик заҳарли ўт. Белладоннанинг ҳамма қисми алкалоидларга бой. Ўзме Ўша ўтдан тайёрланадиган до

чўпчак

чўпчак Топишмоқ, жумбоқ. Чўпчак топар ўйнамоқ. Халқ оғзаки ижодида: ҳикоя, эртак, ушук. Нега зерикасан энди? Бир йил-ярим йил най чалиб, чўпчак айтиб бери

диаграмма

диаграмма Чизиқли кесмалар шаклида ифодаланувчи турли миқдорлар ўртасидаги муносабатни тасвирловчи чизма, график тасвир. Пахта ҳосилининг йилма-йил ўсиш диаграмма

бебошвоқ

бебошвоқ Бўшатиб, ечиб юборилган, бошвоқсиз. Бебошвоқ мол. Сигир жониворни йил-ўн икки ой бебошвоқ қўйдингми — тамом, ундан қўлингни ювиб, қўлтиғингга урав

Бобурнома

Бобурнома Бобурнома — жаҳон адабиёти ва манбашунослигидаги муҳим ва ноёб ёдгорлик; ўзбек адабиётида дастлабки насрий мемуар ва тарихий-илмий асар. Муаллифи Заҳиридд

Ҳаммасини кўриш · 625 →

Эртаклар

184 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ақл ва бойлик
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда чолнинг тўрт ўғли орасидан энг ақлли ва меҳнаткашини танлаши ҳақида ҳикоя қилинади. Эртак бойлик ва ақл ўртасидаги муносабатни кўрсатиб б

Ақлли қиз
Халқ оғзаки ижоди

Бир подшо ташна бўлиб, бир қизнинг уйидан сув сўрайди ва унинг ақлига қойил қолиб, уйланмоқчи бўлади. Қиз эса подшога бажарилиши қийин бўлган бир шарт

Ҳаммасини кўриш · 184 →

Шева материаллари

411 та
Бўён
Хоразм вилояти · Қизилмия, ширинмия

Дуккакдошларга мансуб кўп йиллик илдизпояли бегона ўт; қизилмия; ширинмия.

Чормаг'из
Бухоро вилояти · Чормаг'из

наққошликда - мис идишларга о'йилган бадиий нақш элементининг бир тури

Шйттйк
Хоразм вилояти · чироқ

пиликдан қилиниб мозор бошига қо'йиладиган чироқ; тунукадан қилинган пилтали қора чироқ

Шäппош
Самарқанд вилояти · шабпўш

Кечаси кийиладиган бош кийим

Шäппош
Бухоро вилояти · шабпўш

Кечаси кийиладиган бош кийим

Ҳаммасини кўриш · 411 →

Ташқи ресурслар

3 та
Ziyouz.com
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

2004-йилдан бери ишлаётган маърифий портал: ўзбек мумтоз ва замонавий адабиёти, халқ оғзаки ижоди, дарсликлар — 5 мингдан ортиқ китоб.