Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ХИЛ» бўйича 870 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

76 та
хил
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от Бирор нарсанинг нави, тури; зот, жинс.

Икки хил фикр. Атласнинг етти хил ранг жилоси.

Лекин Карим Тоиров дегани ҳам бўш келмайдиганлар хилидан экан. — С. Аҳмад, Юлдуз

Ичимликларнинг қайси хилидан сўрасангиз — тайёр. — С. Зуннунова, Олов

Дилдор қошларини, елкаларини учириб, минг хил муқом билан қўшиқ айтарди. С. — Аҳмад, Уфқ

  • Бир хил 1. Бир турли; ҳар жиҳатдан тенг. Кунлар бир хил, кунлар зерикарли. — С. Сиёев, ЁруғликТош кўзага тушсаям, кўза тошга тушсаям, оқибат бир хил — тош синмайди, кўза синади. — С. Сиёев, ЁруғликКўп лашкар вағирлашди, Тоғларнинг қуши учди. Қўрқоқнинг ҳуши учди, Бир хили отдан тушди. — Юсуф ва Аҳмад
  • Бир хил бўлиб кетмоқ Тўлқинланмоқ, ҳаяжонланмоқ; ўзини ноқулай сезмоқ. У бўйинбоғини боғларкан, хотинига разм солиб, кўнгли бир хил бўлиб кетди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
  • Хил тушмоқ (ёки келмоқ) Бир-бирига мос келмоқ, мос тушмоқ. Кўп ўтмай [Набижон билан раиснинг] ораларидан ола мушук ўтадиган, гаплари гапларига хил келмайдиган бўлиб қолди. — Ф. Насриддинов, Ота ўғли
Тўлиқ мақола →
хилъат
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Одатда инъом ҳадя қилинадиган қимматбаҳо тўн.

Дуодан кейин ҳудайчи икки тўн келтириб, кимхобни домла Ниёзга ва қора бахмалдан тикилган мирзабошилик хилъатини Анварга кийдирди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

2. Умуман, тоза кийим либос.

Ажаб хилъат ярашган қомати зеболаринг бордир. — Муқимий

Хилъати раъно, бўйи зебо гулистоним мени. — Фурқат

Тўлиқ мақола →
хилла

отборный, лучший, праздничный

хилла хилойим бор, жандакулоҳим бор, бошимга урдилар пичоқ, менинг не гуноҳим бор? праздничный (в полоску) есть халат на мне, рубище-калпак есть на мне; ножом по темени ударили - какая же вина есть на мне? (Дыня)

Тўлиқ мақола →
хилоф
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

Зид. қарама-қарши, тескари.

Қоидага хилоф ҳаракат. Интизомга хилоф равишда.

Бировникини олиш шариатга хилоф. мусулмонлар! — Шарқ юлдузи

  • Хилофи шаръий Шариат, дим кўрсатмаларига зид, қарши. Мана шундай хилофи шаърий ишларингизнинг касофатидан бундай кунларга тушдингиз. — С. Айний, Қуллар
Тўлиқ мақола →
хилқат
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от Яратилган, бунёд қилинган нарса ёки кимса.

Бунчалар бедилсан, беноён хилқат. — А. Орипов

Бемир менга узоқ тикилиб турди. Худди мени биринчи кўраётгандай. ажиб хилқатга тикилаётгандай томоша қилди. — А. Нурмуродов, Уруш бевалари

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 76 →

Таърифлар ичида

662 та
иттиҳод

иттиҳод эск. кт. Иттифоқ, бирлашма, уюшма. Туркистон бўйлаб хил-хил жамиятлар, иттиҳодлар туғиляпти. Ойбек, Улуғ ёʻл

сотих

сотих Гектарнинг юздан бир қисмига тенг сатҳ ўлчови бирлиги. Уларнинг йигирма сотих томорқаси бўлиб, унда отаси экиб кетган хил-хил мевали дарахтлар кўп эди. Ш. Хол

поп-мусиқа

поп-мусиқа 20-асрнинг ўрталаридан қарор топган енгил (кўнгилочар) эстрада мусиқасининг хилма-хил услублари ва жанрларини қамраб олувчи тушунча.

қалбакичи

қалбакичи кам қўлл. Қалбаки иш қилувчи; сохтагар. Мана шуларнинг ҳамма-си қалбакичиларни хилма-хил туҳматларни ўйлаб чиқаришга мажбур қилмоқда. Газетадан

калейдоскоп

калейдоскоп кўчма Калейдоскоп;2 тез-тез ўзгариш, алмашина бориш, таассуротларнинг тез-тез ўзгариши; хилма-хил таассуротлар; воқеаларнинг тез-тез ўзгариши, хилма

алвон-алвон

алвон-алвон Ранг-баранг, хилма-хил, турли-туман. Атрофида алвон-алвон йигитлар, Шундай қилиб элда давронин сурар. Рустам Ёʻл ёқалаб оқиш, қизғиш рангли сарин гуллар

Ҳаммасини кўриш · 662 →

Эртаклар

71 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Ақлли илон
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир чол ва унинг уйида яшовчи илон ҳақида ҳикоя қилинади. Илоннинг боласи тушиб қолгач, чол уни қутқаради ва илоннинг ақллилигига гувоҳ бўла

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Аёз
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда подшоҳнинг ўғил фарзанд кўриш истаги ва бу истакнинг амалга ошиши учун қилинган ҳийла-найранглар тасвирланади. Шунингдек, оддий деҳқоннинг о

Баҳром ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Баҳром ҳунарга қизиққан шаҳзода бўлиб, отаси билан келишмовчилик туфайли юртидан кетади. У ўз ҳунари туфайли хавфли вазиятдан қутулиб, севгисини топади.

Бир коса заҳар
Халқ оғзаки ижоди

Бир чол билан кампирнинг ёввойилашган мушуги уларнинг жонига тегади. Мушук чакалакзорда тулки билан дўстлашиб, биргаликда қуённи алдамоқчи бўлишади.

Ҳаммасини кўриш · 71 →

Шева материаллари

61 та
Жигилдак
Хоразм вилояти ·

Жийданинг майда хили бўлиб, кўпроқ Хоразм воҳасида учрайди.

алäккä
Қорақалпоғистон Республикаси · қовун нави

ёзги қовун, гурбакнинг бир хил нави, ранги ко'кимтир, маг'зи серсув, юмшоқ, ог'ирлиги 5-6 кг га борадиган қовун.

авлақ
Сурхондарё вилояти · хилват

Хилват

бешқатор
Андижон вилояти · жевак

Заргарликда аёллар бўйинларига тақадиган безаклардан бир хили (Тошкентда жевак)

бирпиликли (қора) чироқ
Фарғона вилояти · бирпиликли қора чироқ

Қорачироқ (чўянчироқ)нинг бир тумшуқли ва бир дона пилик солиб ёқиладиган хили

Ҳаммасини кўриш · 61 →