Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Ваъз» бўйича 66 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

47 та
ваъз
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Диний тушунчаларни халққа, қавмга тушунтиришга, тарғиб қилишга қаратилган нутқ; яхшилик ва эзгуликка чақирувчи даъват.

Орадан уч кун ўтиб, намоз жумадан кейин, Абдуваққос эшон ваъз айтибди, ғазотга фатво берибди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Маъруза; лексия; нутқ.

Ўз ваъзини тамомлар экан, деди: Танқид келтирар фойда. — М. Икром, Кўнгил гули

Халил ота Тўрахоновнинг баландпарвоз ваъзини жимгина ўтириб тинглади. — Ш. Рашидов, Қудратли тўлқин

3. Насиҳатомуз ёки ташвиқий нутқ; панд-насиҳат, ўгит.

Мажлисда озиқ-овқат развёрсткаси ҳақида ваъз айтади-ю, уйида шолини ўрага кўмади. — Ҳ. Ғулом, Машъал

  • Ваъз айтмоқ (ёки ўқимоқ, қилмоқ) Маъруза қилмоқ, нутқ сўзламоқ; ташвиқ-тарғиб тарзидаги сўзлар айтмоқ. Ниҳоят, дўппайган икки гўр устида Олимжон ака кўчани тўлдирган халққа қарата ваъз айтди. — Ш. Холмирзаев, Қил кўприкУ [Қаландар] овозини баланд қўйиб, охират кунидан ваъз айтарди. — С. Сиёев, ЁруғликҒиёсхон жиғибийрони чиқиб, унга ваъз ўқишга тушиб кетарди. — Х. Султонов, Онамнинг юртиБиз уни колхоз радиоузелида микрофон ёнида ваъз қилаётганида учратдик. — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
Тўлиқ мақола →
ваза
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Мева-чева, ширинлик солиб дастурхонга қўйиладиган идиш.

Бир вазада бандидан янги узилгандек тилла олмалар, иккинчи вазада ҳар биттаси кичикроқ чойнакдай келадиган анорлар. — С. Анорбоев, Оқсой

2. Гул солиб қўйиладиган ёки уйларга, жамоат биноларига зийнат учун қўйиладиган нақшдор, чиройли идиш, кўра.

[Гулнор] Безак учун у ерга, бу ерга қўйилган катта-кичик чиройли хитой вазаларини латта билан яхшилаб артди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
вазн
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Ўлчов.

Табиатда қудрат борми, Биздан вазн олмасин — Ғ, Ғулом

2. Оғирлик; оғирлик ўлчами; салмоқ.

Юк вазни. Молнинг тирик вазни.

Эгамберди, шу буғдойнинг вазнига бараварлаб саримағиз ундан торт, айбонанг учун устига ўзимиздан бир пудун ҳам қўш! — А. Қодирий, Обид кетмон

Сафо махсум таҳорат учун қумғонни кўтарди-ю, вазни енгиллигидан бўм-бўшлигини фаҳмлади. — Ғулом, Замин юлдузлари

3. Кам қўлл. Шахснинг мавқейи, мавқе даражаси.

Салимхон жон-дили билан Саидийни бегонасиратмасликка, ўзи билан бир текисликка қўйишга тиришар ва ҳатто ўзини нодонликка солиб, Саидийнинг вазнини орттирар эди. — А. Қаҳҳор, Сароб

4. Шеърий сатрда шеърнинг ритм оҳанги ва тузилишини белгиловчи бўғинлар сони ва жойланиши; шеър ўлчовлари.

Аруз вазни. Бармоқ вазни.

Шеърлар маълум ўлчовда ёзилади. Шеър ўлчовлари вазн деб аталади. — Адабиёт назарияси

5. Мусиқа асарида унинг ритм оҳангини ва тузилишини белгиловчи ритмик бирликлар сони ва жойланиши.

Ҳали олдиндадир гўзал кунларим, Ҳали лаб тегмаган кулгулар олдда. Вазнга тушмаган қўшиқлар олдда. Ҳеч нима эмасдир бу кўрганларим. — А. Орипов, Йиллар армони

Тўлиқ мақола →
вазир
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. 1 Ўрта асрларда Яқин ва Ўрта Шарқ давлатларида, жумладан, Ўрта Осиё хонликлари-да ҳукумат идораси ёки кенгаши (девони) бошлиғи.

Сарой вазири ноилож бош эгиб, фармони олий ҳозирлагани чиқиб кетди. — М. Осим, Карвон ёʻлларида

2. Мамлакатда муайян тармоқ фаолиятини бошқарувчи шахс.

Соғлиқни сақлаш вазири. Олий ва ўрта махсус таълим вазири.

Республика Молия вазирининг таъкидлашича, келаси йилда аҳолини ижтимоий ҳимоялаш харажатларига 65 млрд сўм ажратилади. — Газетадан

3. Оилада, жамоада бошлиқдан кейинги мавқеда турувчи шахс.

Ахлоқ-одобда ҳам ўрнак бўла бил, Эрлар бош бўлишса, кучли оила. Рўзғорда аёллар ҳар доим вазир. Фарзандлар равнақин ўйлайди она. — Газетадан

Овулингнинг оқсоқоли мулла Фозил, Ўлтирар бек олдида икки вазир. — Оқ олма, қизил олма

  • Вазири аъзам Улуғ вазир, вазирлар бошлиғи — Ўрта асрларда ҳукуматнинг олий идораларини бошқарган юқори мансабдаги шахс — ҳозирги бош вазир.
  • Вазирлар Маҳкамаси Баъзи мамлакатлар, жумладан Ўзбекистонда, ҳукуматнинг номи.
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 47 →

Таърифлар ичида

19 та
талқинчи

талқинчи дин. Ваъз-насиҳат ўқувчи; воиз, ваъзгўй. Талқин қилувчи, шарҳловчи. шв. Қўшиқчи, ашулачи, хонанда.

сабр-қаноат

сабр-қаноат Чидам, бардош, тўзим. Зиёфат, албатта, тўкин-сочин бўлади. Мана шу ерда сабр-қаноатга чақириш ваъз-насиҳатлар сўзлаш масалалари музокарага қўйил

дийдиё

дийдиё Хотинлар ўртасида ўқиладиган, айтиладиган дийдиё радифли шеър ёки шўх лапар тури. — Орадан ярим соат ўтар-ўтмас дийдиё ўқиб, хотинларни йиғлатиб ўти

талқин

талқин дин. Диний ваъз, таълим. [Шум бола:] Биз аввал хонақоҳга кириб бордик. Қаландарбоши эшикдан талқин бошлаб кирди. Ғ. Ғулом, Шум бола Шунинг учун ёлғиз иб

қоқмоқ

қоқ Зарб билан киритмоқ (қозиқ, мих кабилар ҳақида). Ерга қозиқ қоқмоқ. Ёғочга мих қоқмоқ. || Унгур чуқурлашган сари қозиқлар шу зайлда қоқиб борилса, ёʻлдан адас

қоқмоқ

қоқ Зарб билан киритмоқ (қозиқ, мих кабилар ҳақида). Ерга қозиқ қоқмоқ. Ёғочга мих қоқмоқ. || Унгур чуқурлашган сари қозиқлар шу зайлда қоқиб борилса, ёʻлдан адас

Ҳаммасини кўриш · 19 →