фл. 1. Барҳам топмоқ, тўхтамоқ, босилмоқ; тинмоқ (тўполон, шовқин-сурон ва шу кабилар ҳақида).
Аъёнлар супада, одамлар ерда ўтириб, ғала-ғовур тинчигандан кейин, ҳоким одатдагича тилмоч орқали халқни огоҳлантирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Ўша тўполон тинчигандан кейин бир ҳафта ўтувди ҳамки, мен уй пойлаб қолдим. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
Тинчимайди чақалоқ доди, Хотин қуволмайди шарпани. — У. Қўчқоров, Ҳаяжонга кўмилган дунё
2. Уриш, жанжал, нотинчлик барҳам топиб, осойишталик юзага келмоқ, тинчлик қарор топмоқ.
Ўзим майли, уй-ичимнинг Тинчи кетди, Талай гаплар бўлди, шукур, Тинчиб кетди. — Т. Ёʻлдош, Аттанг
Юрт тинчисин десангиз, қуймучларига шартта тепиб, оқ фотиҳаларини бериш керак. — Муштум
3. Тинч тортмоқ, тинчи, ороми жойига келмоқ.
Хат келганда, тинчир жон, Хат — жуда азиз меҳмон. — Ҳ. Олимжон
Уй ичи жимжит, бемор энди тинчигандек бўлди. Н. Фозилов, — Дийдор
[Гулнор] Гоҳ тинчиб, гоҳ қийналиб ётди. — Ойбек, Танланган асарлар
4. Бирор иш, ният ва шу кабиларни амалга ошириб хотиржам бўлмоқ.
Қиз бола ота-онага омонат, узатиб тинчий! — С. Зуннунова, Янги директор
Ана шу нозик меҳмон келгач, мезбон ҳам тинчиб, қаторга қўшилди. — Муштум
— Мактабдан тинчиб олдингиз, — деди Мели полвон кулиб. — Энди ўзингизни ҳам бир тинчитиб қўйсак бўлар эди — П. Турсун, Ўқи-тувчи
5. Иш-ҳаракат, интилиш ва шу кабиларни тўхтатмоқ, ундан тўхтамоқ.
Болам, ҳеч бўлмаса дам олиш куни бир тинчисангиз-чи. — Н. Сафаров, Танланган асарлар
Бирдан улоқчилар сув қуйгандек тинчиб, тортиш ўрнида тўпланиб қолдилар. — А. Қодирий, Улоқда
Қизимни тилга олдингиз, раис, тўғри, ўзи ҳам тинчимайди, дангасаларга ҳам тинчлик бермайди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
- Кўнгли (ёки юраги) тинчимоқ Безовталиги, хавотирлиги кетиб, кўнгли таскин топмоқ. Шербек қўлига билет тегганидан сўнггина бир оз кўнгли тинчиди. — С. Анорбоев, ОқсойПайт топаман. Гаплашаман. Бўлмаса менинг юрагим тинчимайди. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Қулоғи тинчимоқ Беҳуда, бўлар-бўлмас гап-сўз, овозлардан қутулмоқ, уни эшитмайдиган бўлмоқ. Шу одам маҳалламиздан кўчиб кетди-ю, қулоғимиз тинчиди.Онахон растадан қайрилиб, темирчилик маҳалласидан ўтгандан кейингина қулоғи бир оз тинчиди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар