Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«TOP» boʻyicha 674 ta natija: Oʻzbekchadan

Filtr

Lugʻat maqolalari

226 ta
toʻp
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot 1. Koptok 1.

Futbol toʻpi. Toʻp oʻynamoq. Raqib darvozasiga toʻp kiritmoq.

Bola oʻtirib olib, jon-jahdi bilan toʻpni puflashga tushdi. — H. Nazir, Choʻl havosi

Qorongʻi tushguncha qoʻshni bolalar bilan toʻp tepishdik. — H. Nazir, Yonar daryo

2. Qoʻl toʻpi Ikki jamoa aʼzolarining toʻpni qoʻlda muayyan qoidalar asosida bir-birlariga oshirib, raqib darvozasiga kiri-tishga qaratilgan sport oʻyini.

sportning qoʻl toʻpi, futbol, tennis, shaxmat-shashka, voleybol kabi turli seksiyalari ishlab turipti. — Mushtum

Toʻliq maqola →
topmoq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

fl. 1. Yoʻqotgan, umuman, qidirilayotgan (qidiruvda boʻlgan) narsa yoki shaxsni duch keltirmoq, koʻzga ilintirmoq, uchratmoq.

Soʻray-soʻray topdim, tezroq qaytay, uka. — Oybek, Tanlangan asarlar

Choʻntaklarini algʻoq-dalgʻoq qilib qidirar, topa olmay xijolat boʻlardi. — A. Ubaydullayev, Qonli izdan

Oʻn botirning hujjatlarini olganda, Ahmetgalining onasiga yubormoqchi boʻlgan surati bilan xatni topdilar. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Oʻzimga oʻxshash oʻqimishli, bopini oʻzim topaman. — Mushtum

2. Nogahon koʻzi tushib qoʻlga kiritmoq; topib olmoq.

Bu qamchinni kelayotib koʻchadan topdim.

Rustamning birinchi xatini adabiyot kitobi orasidan topib olgan kuni allaqanday tuygʻudan boshim aylanib ketgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Qidirish, kuzatish, izlanish natijasida kashf etmoq, ochmoq.

Geologlar yangi-yangi yer boyliklarini topmoqda.

Foydali qazilmalar konlarini topish iqtisodiy rivojlanish surʼatini jadallashtirishga koʻmaklashadi. — Gazetadan

Meli polvon xijolat chekdi, lekin kulgiga parvo qilmaganday, dutorga achchiq qilib soʻzladi: — Seni oʻylab topgan Aflotunni koʻp aqlli odam oʻtgan deydilar-u — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Nomaʼlum boʻlgan narsani aniqlamoq, nima ekanini belgilamoq, tayin etmoq.

Topishmoqqa toʻgʻri javob topmoq.

Burungi zamonlarda Ibn Sino, Luqmon Hakim oʻtgan. Ular har bir kasalga davo topgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dili yaqin odamlar bir-birining koʻnglidagini darrov topadi. — F. Musajonov, Himmat

Aqlli toʻngakka nozik yerini, yoriladigan yerini topib turib bolta uradi — aqli bilan yoradi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Umuman, ish-mehnat, biror sabab va shu kabilar bilan ega boʻlmoq, erishmoq.

Botir topsa, barcha yer, Baxil topsa, bosib yer. — Maqol

Mehnat qilib topganing, Qand-u asal totganing. — Maqol

Mayli, ishlayver, biroq topganingni ochkoʻz cholning qoʻyniga solaverma. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Bizlar misqollab obroʻ topamiz, oʻgʻillarimiz botmonlab bu obroʻyni toʻkadilar! — Mirmuhsin, Meʼmor

Buvam farzand koʻrmay-koʻrmay, qariganlarida topgan yolgʻiz oʻgʻillari dadam ekan [dedi Said]. — E. Raimov, Ajab qishloq

6. Baʼzi soʻzlar bilan birikib (baʼzi birikmalar tarkibida), shu soʻzdan angla-shilgan narsaning yuz berishi, yuzaga kelishi maʼnosini bildiradi.

Tashkil topmoq. Qaror topmoq. Rivoj topmoq. Kamol topmoq. Baraka topmoq. Lazzat topmoq. Ozor topmoq. Najot topmoq. Dardiga davo topmoq.

Tabib qoʻy jigarini xom kabob qilib, bujgʻun sepib yeng degan ekan, bir-ikki qipti, lekin shifo topmabdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Anzirat xolaning bu gapidan keyin u mojaroning eng xunuk oqibati barham topganday yengil tortdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

7. Hisoblamoq, deb bilmoq maʼnosini bildiradi.

Maʼqul topmoq. Muvofiq topmoq.

Uning soʻzlaridagi qishloqcha soddalik va toʻgʻrilik (bu xususiyatni kambagʻal odamlarda katta fazilat deb topar edi boy) unga juda yoqdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Topgani yoki topgan gapi, topgan odami, topgan narsasi Faqat aytilgan ish-harakat, gap-soʻz, kimsa yoki narsanigina bilish, boshqasi bilan ishi yoʻqlik, boshqasini tan olmaslikni qayd etadi. Ularda [Kumush va onasida] epaqali bir miya, Hasanaliga yoʻl koʻrsatadigan ixtiyor qolmagan, topganlari faqat yigʻi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarIkki dunyoda ham oʻgʻlingiz yorilib: Xotin olib ber, demaydi. Topib olgani kitob, ayb oʻzingizda. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Ifodasini (yoki aksini) topmoq Aks etmoq, bor boʻlmoq, ifodalanmoq. Shoirning bu vaqtlardagi hayoti, musofirlik, gʻarib-u bekas-lik iztiroblari uning asarlarida oʻz ifodasini topdi. — OʻTABarqaror juft soʻzlar orfografik, qiyosiy, izohli lugʻatlar-da oʻz ifodasini topishi shart. — OʻTAHurufiylarning aqidasicha, koinot abadulabad, ilohiy ibtido odamda oʻz aksini topgan — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Koʻnglini topmoq Kishi koʻnglini topish oson hunar emas. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi
  • Fano topmoq Bu kun poytaxt maʼyus turadi: Fano topmish Muhammad Sulton. — M. Ali, Gumbazdagi nur
  • Esini topmoq Yusufbek hoji xotinining soʻzini bu gal ham elamaydir, faqat: — Qoʻya ber, xotin, oʻzi sogʻ boʻlsa, bir kun esini topar, — deb qoʻyadir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oʻzini qoʻyishga (yoki qoʻyarga, qoʻygani) joy topolmaslik Nima qilishini bilmay, nihoyatda noqulay va bezovta holatga tushmoq. Obidov oʻzini qoʻyarga joy topolmay qoldi. — S. Zunnunova, Yangi direktor
Toʻliq maqola →
topaz

ot Turli rangda boʻladigan qimmatbaho qattiq tosh, mineral.

Topaz koʻzli uzuk.

Misrliklar shisha buyumlarni qimmatbaho yonartoshlarga: yoqut, zumrad, topaz, feruza marvarid va boshqalarga oʻxshatib yasar edilar. — M. Aminjonova, Shishaning kashf etilish tarixidan

Toʻliq maqola →
topik

ot Biror xorijiy tilda avvaldan belgilangan mavzu boʻyicha tuzilgan, ayni xorijiy tilni oʻrganuvchilarga ogʻzaki nutq malakalarini rivojlantirishga, shuningdek, oʻquvchilar bilimini tekshirishga xizmat qiladigan matn.

Toʻliq maqola →
toʻpiq
Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

ot Boldir suyagining pastki uchidagi yon tomonga turtib chiqqan doʻmboq qismi.

Toʻpiq suyagi.

Loʻmbozday gʻildirak tosh dumalab borib, oʻng oyogʻi toʻpigʻiga qars etib urildi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Nihoyat, bir qarorga kelganday egilib, Sherbekning etigini yechishga urindi. Befoyda. Toʻpigʻi, panjasi shishib, etikni yorib yuborguday tirsillab turardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Dalada bir koʻktoshga toyib, toʻpigʻimni chiqarib oldim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Yoz kunlari Naymanchaning koʻchalari toʻpiqdan chang boʻlardi. — A. Muxtor, Opa-singillar

  • Dunyoni suv bossa, toʻpigʻiga chiqmaydi (yoki toʻpigʻidan kelmaydi)
  • Toʻpiq oʻyini Toʻpiq suyagini oʻynovchilardan biriga, soʻralganda darhol koʻrsatish sharti bilan, berib oʻynaladigan pisandali oʻyin. Toʻpiq oʻynab, bitta oʻtirishga tushdim.
  • Toʻpigʻini yalamoq Xushomadgoʻylik qilmoq, oyogʻini (tovonini) yalamoq. Qoʻrqma, jinni! Qachongacha toʻpigʻini yalaysan — P. Tursun, Oʻqituvchi
Toʻliq maqola →
toʻpir

ot Toʻp, toʻda; odamlar toʻpi, xalq.

Hamma yoq qabriston jimligiday unsiz, vahimali har joy-har joyda tuproq, qum toʻpirlari. — A. Hakimov, Ilon izidan

Kindik qoni toʻkilgan ona toʻpiridan kim judo boʻlgisi keladi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 226 →

Taʼriflar ichida

98 ta
SHODA

– 1. dizbek, dizilgen tártip, qatar; 2. awıs. ģuj-ģuj, top-top, solqım; 3. toqımashılıqta úskeneniń óriw jiplerin kóterip-túsirip turatuģın bólegi.

tuyoq

копыто; otning tuyog‘i конское копыто; top-top, top-top otim, tuyoqlari yalpoq otim, odam ko‘rsa kishnamas, yerdan bir cho‘p tishlamas загадка топ-топ, мой конёк, копыта

kafelli

kafelli Kafel yopishtirilgan, kafel yotqizilgan. Top-toza, kafelli yoʻlakdan oʻtib, boʻlimga keldik. N. Aminov, Qaltis xato

Hammasini koʻrish · 98 →

Ertaklar

285 ta
Abduaziz
Xalq ogʻzaki ijodi

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Hammasini koʻrish · 285 →

Sheva materiallari

64 ta
Masala
Xorazm viloyati · topishmoq

chumbaq, topar chepchak; masala

Tow || top
Fargʻona viloyati · koptok

koptok, to'p

Hammasini koʻrish · 64 →

Sahifalar

1 ta
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.