фл. Тикилган нарсанинг ипини узиб, суғуриб, бўлакларга ажратмоқ.
Кўрпани сўкиб, ағдариб тикмоқ.
[Отабек] Тикилган ипларни сўкди ва мактубни очиб, оч кўзини ишга қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
«Сўкмоқ» бўйича 31 та натижа: Ўзбекчадан
фл. Тикилган нарсанинг ипини узиб, суғуриб, бўлакларга ажратмоқ.
Кўрпани сўкиб, ағдариб тикмоқ.
[Отабек] Тикилган ипларни сўкди ва мактубни очиб, оч кўзини ишга қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
СЎК 'тозаланган тариқ'. Сўк ошига сурнай (Мақол). Эски ўзбек тилида ҳам шундай маънони англатган бу от сўк тарзида талаффуз қилинган (КРС, 659); ҳозирги ўзбек тилида ў унлисининг юмшоқлик белгиси ёʻқолган: сўк > сок
1. Тозаланган, оқланган тариқ
Хом сўк. Қовурилган сўк. Сўк оши. Овқатга сўк солмок. Сўк толқон
Дастурхонда яна ўша қурт, сузма, сўк пайдо бўлди, салдан кейин эшикдан бир гуруҳ қизлар кўринди — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса
Палоссиз, зах сементда ётасан, Ҳар куни ейдиган бир чўмич ёвғон сўк оши ёки сули бўтқадан ҳам маҳрум бўлиб, икки юз грамм нон ва сувга кунинг қолади — "Ёшлик"
2. Оғзига сўк солмоқ айн. оғзига толқон солмоқ қ. толқон. . . Сўк ошига сурнай қ. сурнай
Ниҳоят, Файзулла чидаб туролмади: сўкх а > оғзингларга сўк солволди-ларингми бугун? — Х. Султонов, Бир оқшом эртаги
Мана бугун ҳам Ҳабиба билан Қудрат, ораларидан оламушук ўтгандай, оғзи-ларига сўк солиб кириб келишди — Қ. Кенжа, Тоғ ёʻлида бир оқшом
угрожать, запугивать; бранить, ругать
сфт. Чоклари сўкилган; чокидан кетган.
Сўкик тўн. Елкаси сўкик кўйлак.
сфт. 1. Сукунатга чўмган, жимжит.
Ойдин оқшомларда қишлоқнинг сокин кўчаларида Мансур билан жимгина кезишларнинг ҳам ажиб бир гашти бор эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Кафе сокин ва тинч, одам сийрак, атроф катта дарахтлар билан ўралган. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
Қиз ҳамон қўнғироқдек кулар, сокин буғунинг шодон қаҳқаҳаси билан тўлган эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
2. Ҳаракациз, тинч.
Денгиз сокин. Менинг кўнглим Бўрон тилаб турибди — Х. Даврон, Қақнус
Кузак шамоллари эсдилар яна, Сокин юрагимда туйғулар қўзғаб. — А. Орипов, Ҳайрат
Оппоқ булут изғир саросар, Оппоқ булут сокин осмонда. — Р. Парфи, Кўзлар
3. Паст, босиқ (овоз ҳақида).
Ёдгор ғувуллаб кетаётган бошини базўр кўтариб қаради: Маҳмуда Алиевна ҳамон ўша сокин овозда гапирар эди. Ў. — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Ним шабадада азим чинорнинг сирли бағридан чиқиб келган сокин ва қудратли шовуллаш оламни тутди. А. — Мухтор, Асарлар
4. рвш. Аста-секин, бир маромда.
Тиниқ мовий осмонда парча-парча оқ, пуштиранг булутлар сокин сузади. — Н. Аминов, Ёлғончи фаришталар
Номига яраша қорамтир сув сокин, виқорли оқади, толларнинг ёʻғон қизғиш илдизларини ювади. — Ҳ. Ғулом, Бинафша атри
5. рвш. Хотиржам, осойишта.
Сарой вазири подшо ҳузурида ўзини сокин ва бетакаллуф тутган ҳакимни биринчи маротаба кўриши эди. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси
Темиржоннинг боқишлари сокин, қомати ҳам худди табиатига мос тушгандай нозиккина. — Ж. Абдуллахонов, Орият
от Сукут сақловчи; жимжит, осуда.
Ёмғирли кун эди, атроф жим, сокит, Маъюс кўзларингга боқардим сармаст. — А. Орипов
Олима!Хаёлчан, қўлда қаламинг, Жим, сокит хонада ўйларинг чексиз. — Газетадан
сўктир Сўкмоқ И ва ИИ феълининг орттирма нисбати.
сўкиш Сўкмоқ И ва ИИ феълининг биргалик нисбати.
чок-чок Чок-чок бўлмоқ 1. Чок-чокидан сўкилмоқ. Кўйлаги чок-чок бўлди; Юраги чок-чок бўлди. Чок-чок қилмоқ (ёки этмоқ) 1. Чок-чокидан сўкмоқ; Ёввой
сўкин Ўзича, ҳеч кимга қаратмасдан сўкмоқ; койинмоқ. Яхшибоев бўра-лаб сўкинди, лекин кўзини очди. М. М. Дўст, Лолазор Шоҳмурод Кўҳистоний кун бўйи диққат
шоди Оғзидан боди кириб, шоди чиқмоқ Беҳаё сўзлар билан сўкмоқ, сўкинмоқ. Куёви Ғиёсиддин тилмоч, токчалари меҳробнусха меҳмонхонада бурма болишни бағрига
бўрала Шиддат билан ёғмоқ (бўронли қор ҳақида). Бўралаб қор ёғарди, ноилож машинани тўхтатиб, қор тинишини кутдик. Шарқ юлдузи Бўралаб ёғаётган қор кўз