Қидирув

сфт. 1. Паст ҳарорат, паст температура.

Совуқ оёқдан урар, Иссиқ — бошдан. — Мақол

Тошкентдан келган лектор Ойда ҳаёт борми? деган мавзуда лексия ўқиб: — Ойда кечаси юз градус совуқ, кундузи юз градус иссиқ бўлади, — деганди. — С. Аҳмад, Уфқ

Албатта, ёʻл яхши бўлиб, жадалроқ юришса, совуқ унча билинмас, лекин из тушмаган ёʻлдан юриш мушкул. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

2. от этн. Совуқлик овқатларни кўп истеъмол қилиш натижасида организм фаолиятининг сусайиши.

Совуқни оширадиган овқат.

3. Температураси белгили чегарадан паст ёки жуда ҳам салқин, аёз.

Совуқ ҳаво. Совуқ кун.

Мен эса дарчадан тўниб боқаман, Совуқ куз тунидан маъни чақаман. — А. Шер, Қадимги куй

4. сфт. Ҳарорати, температураси паст.

Муздек совуқ сув.

Ичкилик деганни совуқ сувдек симирган билан унча кайф қила олмайсиз. — А. Қодирий, Кичик асарлар

Совуқ шамол оқими ҳам юз терисига салбий таъсир кўрсатиши мумкин. — Саодат

5. Иситилмаган, қизитилмаган.

Совуқ уй.

Театр биноси совуқ, томошабинлар палто ва қалпоқларда ўтиришарди. — Газетадан

Совуқ, рутубатли хонамга шу кеч Олиб қайтдим изтиробингни. — А. Орипов, Йиллар армони

6. Совиган ёки совитилган, яхна.

Совуқ овқат.

Қодир уйғонди, у ҳаддан ташқари

чанқаган эди, чойнакда қолган совуқ чойни шимириб, атрофига қаради. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

7. сфт. кўчма Ўзига жалб қилмайдиган; ёқимсиз.

Совуқ одам. Совуқ башара. Ўзи совуқнинг қилиғи ҳам совуқ. — Мақол

Қулоқдан кирган совуқ сўз Кўнгилга бориб муз бўлар. — Мақол

Бир вақтлар деҳқонларга, деб ҳавас билан қурдирган бу уй-жой, ғишт ётқизилган кенг супа., кўзига совуқ, ғариб, мунгли кўринди. — С. Нуров, Нарвон

Қора қишда тўй қилмай, Баттар бўлгур нокас гов, Баччағарнинг аслида Феъли совуқ эдиёв. — А. Орипов, Йиллар армони

Қўйинг, Нумонжон ака, қиз болани қўлтиқлаб юришни ҳам билмайсиз-а! Бирам совуқ, бесўнақайсиз. — М. Бобоев, Гўзаллик истаб

8. Кўнгилга ёқмайдиган, хуш келмайдиган; қўпол, дағал.

Совуқ ҳазил. Совуқ жавоб. Совуқ муомала.

[Йигит] Даврон томон яқинлашаркан, совуққина илжайганча: — Одамни қўрқитиб юбордингиз, ока, — деди. — Н. Қиличев, Чиғириқ

Пўлат у [Ҳусниддин] билан жуда совуқ саломлашди — энсаси қотиб, қўлининг учини берди. — Мирмуҳсин, Қаҳрамоннома

9. Ёқимсиз, кўнгилсиз, нохуш.

Совуқ хабар.

Ёдимга унинг ўша қисқа, лекин менинг энг азиз ҳис-туйғуларимни янчиб таш-лаган совуқ мактуби тушди. — О. Ёқубов, Икки муҳаббат

Машриқий бу совуқ хабарни эшитгач, бағри ўтда ёниб, нима қилишини билмай, Сурия билан бирга тушган расмидан Сурияни қирқиб олиб, ёқиб юборди. — Мирмуҳсин, Қаҳрамоннома

от 1. Ҳарорати, температураси паст эканлик.

Ҳавонинг совуқлиги. Уйнинг совуқлиги.

2. айн. Совуқ 1.

Манглайида совуқлик ҳис этиб, Кумуш кўзини очди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Совуқ гап, муомала, қилиқ; ёқимсизлик; қўполлик. Қилиқнинг совуқлиги.

Гапининг қўрслиги, муомаласининг совуқлиги учун қишлоқилар уни Соли совуқ деб атардилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ҳозир унинг [Сидиқжоннинг] кўзига жувон бирон совуқлиги билан эркакни ўзидан қочирадиган қари қиз эмас, кўп йигитларни ўзига шайдо қилган бир нозанин бўлиб кўринди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

4. айн. Совуқчилик.

Орага совуқлик солмоқ.

[Ёрқиной] Дадасининг терс юрганидан қайнонаси олдида ўзини гуноҳкор сезарди. Хайрият, орадаги совуқлик хийла юмшабди. — Р. Раҳмон, Меҳр кўзда

5. Халқ табобатида: паст калорияли ов-қатлар (ёвғон хўрда, сут-қатиқ, сабзавот ва шу кабилар); зид. иссиқлик 3.

— Э, чойи кабуд, мижозга совуқлик қилур, — деди у. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

сфт. 1. Бўлар-бўлмасга ҳовлиқиб ёки тутақиб кетмайдиган; оғир, вазмин.

Совуққон одам.

У [Тўғонбек] шаҳзодага ниятларини дилга яширишни, ҳар қандай шароитда ҳам яширин ишлашни, ҳар вақт совуққон бўлишни кенгаш берди. — Ойбек, Навоий

2. Эътиборсиз, бепарво.

Совуққон раҳбар.

от 1. айн. Музхона.

2. Маҳаллий ҳаммомларнинг иссиқхонасига кираверишда жойлашган, иссиқхонадан чиқиб, дам олиб, нафасни ростлаб ўтириладиган алоҳида совуқроқ хона.

Совуқхонада ювинмоқ. Совуқхонага чиқиб дам олмоқ.

3. тар. Зиндоннинг алоҳида муздек совуқ бўлмаси.

сфт. айн. Совуққон.

Электронларнинг совуқ эмиссия эффектидан фойдаланиладиган катод.русчахолодный катод, Катод, использующий эффект холодной эмиссии электронов.инглизчаcool cathode