от 1. Шиддатли, кучли ёғин; жала.
Томчи — сел бўлмас, Душман — эл бўлмас. — Мақол
Май ойи тугаб боряпти-ю, ҳалиям ҳар куни ём-ғир, ҳар куни сел. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа
Баҳор-да қаттиқ сел ёғиб, дала бетини қатқалоқ қоплади. — Газетадан
2. Тоғли ҳудудларда шиддатли ёмғирдан, жаладан ёки қор эришидан ҳосил бўладиган, аҳолига, халқ хўжалигига катта зарар келтирадиган кучли лой-сув оқими.
Тўсатдан келган сел оқими Толлимаржон бош корпусида қурилаётган котлованга урилиб, ишни таққа тўхтатиб қўйди. — Газетадан
Сел ювиб кетган ёки ёзнинг қаттиқ гирдоблари ялаган тақир ерларнинг майда тошлари оёқ остида ғижирларди. — С. Айний, Қуллар
3. Гўштнинг суви, қони.
Сели билан қовурилган жигар.
Ҳа, мулла ака, қулинг ўргилсин кабоб бор, ейсизми? Сели жизиллаб турибди. — Ойбек, Улуғ ёʻл
Неча бор эътибор бергандирсиз, ҳар қандай гўшт тузланганда, сели чиқиб кетади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари
4. кўчма Қуёшнинг кучли ҳарорати; қуёш нури оқими.
Қуёш селига мириқиб чўмилган ям-яшил дала барқ уради. — Ж. Абдуллахонов, Орият
Осмон беғубор, тиниқ, офтоб сели гўдак кулгисидай ёқимтой эди. — О. Ёқубов, Кўҳна дунё
5. кўчма Сел томчилари каби шиддатли ва беҳисоб.
Милтиқлардан ўқ сели ёғдирилиб, ура садолари қум саҳросини ларзага келтирди. — Ж. Шарипов, Хоразм
6. кўчма Бирон-бир воқеа-ҳодисанинг, жараённинг кучли, кўпайган ҳолати, оқими.
Ғам сели.
Элмурод шундай ўйлар селида ғарқ бўлиб, уйқуси қочди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
Ёши йигирма иккига қадам қўйганда, Берунийни ҳам ҳодисалар сели юмалатиб, ўзи билан бирга жанубга олиб кетди. — М. Осим, Жайхун устида булутлар
- Сел бўлмоқ 1. Завқланиб ҳузур қилмоқ; яйрамоқ; эримоқ. секин бош чайқамоқ. — Дутор чалганимда, [Сулаймон] сел бўлиб ўтирарди, — деди Меҳри она. — А. Эшонов, ДуторЗубайданинг онаси қизига ялиниб-ёлвориб, кўзларидан ёш сел бўлиб оқиб, ўкраб-ўкраб йиғларди. — К. Яшин, Ҳамза
- Сел қилмоқ Ҳузур бахш этмоқ, завқлантирмоқ, эритиб юбормоқ. Болтабой суҳбатнинг гули, қўшиқ айца, одамни сел қиладиган, аскияда пайровдан чиқмайдиган йигит эди. — С. Аҳмад, Қадрдон далаларКуйнинг навоси улфатларни сел қилди. — М. Ҳазратқулов, Журъат