Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «SE» — результатов: 1941: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

1189
sel

ot 1. Shiddatli, kuchli yogʻin; jala.

Tomchi — sel boʻlmas, Dushman — el boʻlmas. — Maqol

May oyi tugab boryapti-yu, haliyam har kuni yom-gʻir, har kuni sel. — N. Aminov, Qahqaha

Bahor-da qattiq sel yogʻib, dala betini qatqaloq qopladi. — Gazetadan

2. Togʻli hududlarda shiddatli yomgʻirdan, jaladan yoki qor erishidan hosil boʻladigan, aholiga, xalq xoʻjaligiga katta zarar keltiradigan kuchli loy-suv oqimi.

Toʻsatdan kelgan sel oqimi Tollimarjon bosh korpusida qurilayotgan kotlovanga urilib, ishni taqqa toʻxtatib qoʻydi. — Gazetadan

Sel yuvib ketgan yoki yozning qattiq girdoblari yalagan taqir yerlarning mayda toshlari oyoq ostida gʻijirlardi. — S. Ayniy, Qullar

3. Goʻshtning suvi, qoni.

Seli bilan qovurilgan jigar.

Ha, mulla aka, quling oʻrgilsin kabob bor, yeysizmi? Seli jizillab turibdi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Necha bor eʼtibor bergandirsiz, har qanday goʻsht tuzlanganda, seli chiqib ketadi. — K. Mahmudov, Oʻzbek tansiq taomlari

4. Quyoshning kuchli harorati; quyosh nuri oqimi.

Quyosh seliga miriqib choʻmilgan yam-yashil dala barq uradi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

Osmon begʻubor, tiniq, oftob seli goʻdak kulgisiday yoqimtoy edi. — O. Yoqubov, Koʻhna dunyo

5. Sel tomchilari kabi shiddatli va behisob.

Miltiqlardan oʻq seli yogʻdirilib, ura sadolari qum sahrosini larzaga keltirdi. — J. Sharipov, Xorazm

6. Biron-bir voqea-hodisaning, jarayonning kuchli, koʻpaygan holati, oqimi.

Gʻam seli.

Elmurod shunday oʻylar selida gʻarq boʻlib, uyqusi qochdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

Yoshi yigirma ikkiga qadam qoʻyganda, Beruniyni ham hodisalar seli yumalatib, oʻzi bilan birga janubga olib ketdi. — M. Osim, Jayxun ustida bulutlar

  • Sel boʻlmoq 1. Zavqlanib huzur qilmoq; yayramoq; erimoq. sekin bosh chayqamoq. — Dutor chalganimda, [Sulaymon] sel boʻlib oʻtirardi, — dedi Mehri ona. — A. Eshonov, DutorZubaydaning onasi qiziga yalinib-yolvorib, koʻzlaridan yosh sel boʻlib oqib, oʻkrab-oʻkrab yigʻlardi. — K. Yashin, Hamza
  • Sel qilmoq Huzur baxsh etmoq, zavqlantirmoq, eritib yubormoq. Boltaboy suhbatning guli, qoʻshiq aytsa, odamni sel qiladigan, askiyada payrovdan chiqmaydigan yigit edi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalarKuyning navosi ulfatlarni sel qildi. — M. Hazratqulov, Jurʼat
Полная статья →
sen

olm. 1. 1 Oʻzidan kichiklarga yoki yaqin kishilarga murojaat tarzida yoki ularning nomi oʻrnida ishlatiladigan soʻz.

Sen menga mana bu xatni oʻqib ber.

Sen — Pushkinning sevgan malagi, Sen — Gyote orzu etgan qiz. — A. Oripov

Sening taningga oʻq ham botmaydi, nayza ham. — A. Qahhor, Bos tepkini

2. (koʻplik shaklida) Tinglovchiga nisbatan mensimaslik, bepisandlik kabi maʼnoni bildiradi.

[Fotima:] Hali shoshmay tur, senlarga bir jazo beraylik, boshqa diyonatsizlarga ham ibrat boʻlsin. — Hamza, Tanlangan asarlar

3. Jonsiz narsalarga murojaat tarzida yoki ularning nomi oʻrnida ishlatiladi.

Ajal, sen nayzangni sanchdingmi chindan Oʻzbek sheʼriyatin pahlavoniga? — A. Oripov

Ruhimda bir maʼyuslik sokinlik uygʻotganda, Men seni esga oldim, birinchi muhabbatim. — A. Oripov

  • Sen ye — men ye yoki sen ye — men ye Ovqat juda ham koʻp, hammadan ham ortib qoladigan darajada boʻlganda aytiladigan ibora.
  • Sen-u menga bormoq Xuddi shu masala ustida Tojiboy bilan Abdurasul orasida janjal chiqib, ikkovi sen-u menga borib qolishdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • (Hap) senimi! Doʻq-poʻpisa iborasi. — Koʻraman, kirmaganingni, — dedi Boʻtaboy otlanayotib, — shu qilganingga, senimi! — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Полная статья →
sep

SEP ' qizning kelin boʻlishida berish uchun yigʻilgan mol'. Kelinni kelganda koʻr, s ye p i n i yoyganda koʻr (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot seb tarzida talaffuz qilin— gan, oʻsha davrlardayoq b undoshi p undoshiga almashgan (Devon, II, 212): seb > sep

Sep yoymoq (yoki yozmoq) 1) kelinning molini yoyib koʻz-koʻz qilmoq, u bilan kelin tushadigan uyni bezatmoq; 2) chiroy bermoq, yasantirmoq

Bahorgi bogʻlarga sep yoyib ketgan, Choʻllarga chashmayu binafsha eltgan — S. Zunnunova

Полная статья →

Показать все · 1189 →

В определениях

147
Chevar

мастерица, искусница; умелая a skillful person in se-wing couturière // capable de apte à عَامِلَةٌ حَاذِقَةٌ، صَانِعَةٌ مَاهِرَةٌ

Показать все · 147 →

Сказки

338
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Устное народное творчество

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Показать все · 338 →

Диалектные материалы

265
Bo‘jalamoq
Qashqadaryo viloyati · Bo‘ja sepmoq

Go‘shtga bo‘ja ziravorini sepmoq.

Oshbiyon
Buxoro viloyati · Bibi Seshanba
Qashtu:
Fargʻona viloyati · qoshli

qoshli, serqosh, qoshi chiroyli

Serax egov
Fargʻona viloyati · Uch qirrali egov
Sidona
Buxoro viloyati · sedana
alapota
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · semizo't

bot. semiz o't

Показать все · 265 →

Внешние ресурсы

1

Страницы

1