Rossiya taʼlim akademiyasi
Поиск
По запросу «RTA» — результатов: 916: с: Узбекский
Фильтр
Словарные статьи
299узбекскийbuzulmoq, ifloslanmoq, aynimoqрусскийпортитьсяанглийскийbecome dirty
Arïysïznï yaŋluq suwun yup arïr qalï artsa suw negün yup arïr Iflos narsani odam suv bilan yuvib tozalaydi, agar suv ifloslansa, u qanday qilib yuvib tozalanadi? – Человек моет водой нечистое, [и оно] очищается, если же испортилась вода, то каким образом оно очистится? – A person is washing with unclean water, and it is purified, if the water has deteriorated, how will it be purified?
sft. 1. Belgili, odatdagi, meʼyoriy vaqtdan ancha yoki birmuncha oldin, barvaqt, vaqtli.
Erta turmoq. Erta borib, kech qaytmoq. Erta qarigan kishi. Bu yil qish erta keldi. Ekinni erta ekkan hosilini erta oʻrar. — Maqol
Harakating erta boʻlsa, kuzda erta oʻrarsan. — Maqol
Raʼno suv salqinida bugun ham erta uxlab qoldi. — I. Rahim, Ixlos
2. Vaqt, fasl bildiruvchi baʼzi soʻzlar bilan birikib, shu vaqt, faslning eng (endigina) boshlanish vaqtini bildiradi.
Erta tongdanoq ishga yoʻl olarkan qalbida ajib hislar mavj ura boshladi. — Gazetadan
Ikromjon, erta bahor Naymanga koʻchib chiqayotganlarida, Azizxonga yozilgan xatga qoʻl qoʻydi. — S. Ahmad, Ufq
Erta nahor chogʻida, dengizning yoqimli orombaxsh mayin shamoli esib turganda Kaspiy ajib jilvagar koʻrinardi. — N. Safarov, Olovli izlar
3. kesim vzf. Biror ish-harakatni bajarish, amalga oshirishga hali vaqt borligini, vaqti kelmaganligini bildiradi.
Uyga borishni istamadi, lekin gapga borishga hali vaqt erta edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Hali yotmoqqa vaqt erta edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
4. ot Tundan kunga oʻtish vaqti, tongdan soʻnggi payt; ertalab.
Nosvoy yoʻq, ertadan beri xumoriman. — Oybek, Tanlangan asarlar
Nima qilibdi yuragimga? Menga oʻxshab ertadan kechgacha uyda oʻtiring-chi. — A. Qahhor, Asror bobo
5. ot Kelasi kun, soʻz borayotgan kundan keyingi kun.
Bu voqeaning ertasi. Esarning ertasi koʻp. — Maqol
Bugun boʻlmasa, erta. Bugunmi, ertami, oʻqishni boshlaymiz.
Sizlar chiqinglar ish boʻlmasa, yotinglar, erta vaqtliroq turib, yovonga goʻng tashiysizlar. — S. Ayniy, Qullar
Direktorimiz erta bor, indin bor, deb ishni choʻzib yubordilar. — Mushtum
- Erta bilan Ertalab. Shahid boʻlgan sarbozlarni ertaga erta bilan shu yerga koʻmishni aytgan karvonboshi otga qamchi bosib, Xoʻqand sari chopdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
- Erta bir kun Ish-harakat, hodisaning kelgusiga oidligi, kelgusida boʻlishini bildiradi. Kimlar esa bugun gʻolib, Erta bir kun zabundir. — E. Vohidov, Sharqiy qirgʻoq
- Erta kunda Umuman; har vaqt, doim. Erta kunda janjal.Himmat-ku erta kunda yoʻq, yana oʻzi oʻlgudek baxil — Mushtum
OʻRTA ’ikki tomondan teng uzoqlikdagi, markaz — dagi nuqta’. Daryoning oʻrtasigacha suzib bor— dik. Bu soʻz qadimgi turkiy tildagi ’joylan-’ maʼno — sini anglatgan or- feʼlining -(u)t orttirma qoʻshimchasini qoʻshib qosil qilingan shaklidan -u qoʻshimchasi bilan yasalgan (Devon, I, 145; DS, 371); -u qoʻshimchasi qoʻshilganidan keyin ikkinchi boʻgʻindagi tor unli ta — laffuz qilinmay qoʻygan; qadimgi turkiy tildayoq bu soʻz oxiridagi u unlisi a unlisiga almashgan (ДС, 371: og1i, og1a); oʻzbek tilida a unlisi ä unlisiga almashgan: (or— + ut = orut-) + u = orutu > ortu > orta > ortä
1. Sathning chetlaridan markaziga tomon teng uzoqlikda boʻlgan qismi, nuqtasi; markaz
Nonning oʻrtasi. Gazetaning oʻrtasi. Xonaning oʻrtasi. Hovuzning oʻrtasi. Tarvuzning oʻrtasi
U \Suvonjon\ devordan bir sakrashda oshib tushdi-yu, kuchining boricha oldinga intildi. Bogʻning oʻrtasida Oysuluvga yetdi — S. Anorboyev, Oqsoy
Shaharning oʻrtasida dangʻillama hovlim bor! — O. Yoqubov, Uchrashuv
Toʻxta xola hovli oʻrtasidagi soʻriga kelib, oppoq yostiqqa engashdi — I. Rahim, Chin muhabbat
2. Uzun narsaning ikki uchidan teng uzoqlikda boʻlgan nuqtasi, joyi
Arqonni oʻrtasidan kesmoq
Oʻsh bilan Andijan yoʻlining oʻrtasida shumshayib yotgan Qora-buloq qishlogʻi birvarakasiga uygʻonib ketdi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
3. Ikki yoki undan ortiq narsalarning oraliq qismi; oraliq
Chap tomonda togʻ etaklari, oʻng tomonda yashil paxtazor, oʻrtasida qishloq — I. Rahim, Chin muhabbat
Sharqu gʻarb oʻrtasida katta bir manzsh, Chin-Mochindan toliqib kelgan karvonlar — M. Shayxzoda
4. Kishilar yoki bir joydagi narsalar orasi; qurshov, davra. — jonli, shoʻx, tetik raqs. Oybek, Quyosh qoraymas
Oʻrtada bir necha qizlar raqs tushmoqda
Olomon ichidan Mamajon oʻrtaga chiqdi — A. Muxtor, Opa-singillar
Sanam xola bilan qanday yarashganini aytdi-yu, qaynanasi pishirib bergan varaqi somsalarni oʻrtaga qoʻydi — P. Qodirov, Qora koʻzlar
5. sft. Oraliq (oʻrta)da boʻlgan; oʻrtadagi
Oʻrta barmoq. Oʻrta eshik. Oʻrta hovli
6. Boshlanishidan va oxiridan taxminan teng uzoqlikda boʻlgan vaqt. m — mehrjon [kuzgi hosil bayrami] pallasi edi. S. Siyoyev, Yorugʻlik
Kunningoʻrtasi. Yilning oʻrtasi
Saraton oʻtgan, kuzning oʻrtasi
7. (asosan oʻ.-p. k. shaklida — oʻrtada) Xamma yoki bir necha kishi uchun umumiy, teng, bir xilda tegishli boʻlgan
Oʻrtada mashinalar, Oʻrtada bu garaj ham, Doʻst boʻlamiz chinakam — Q. Muhammadiy
[Nizomiddinov:] Kolxoz emisha, hamma narsa oʻrtada: Butun bir qishloq bir koʻrpada. Yer oʻrtada, mol-jon oʻrtada — S. Ahmad, Hukm
8. Meʼyoriy darajali; oʻrtacha
Oshning tuzi baland ham, past ham emas — oʻrta. Oʻrta boʻyli yigit. Oʻrta yoshli ayol. yash Dehqon
9. Besh balli baho tizimida "yaxshi"dan past, "yomon"dan yuqori darajadagi baho; oʻrtacha, qoniqarli. n A. Qahhor, Ayb kimda?
Oʻquvchining bilimiga "oʻrta" qoʻymoq. Inshodan "oʻrta" olmoq
Xoʻp, hozir koʻramiz.. "Yaxshi!".. "oʻrta".. "oʻrta". "Dani aʼlo?"
10. (makon kelishiklari shaklida — oʻrtaga, oʻrtada, oʻrtadan) koʻm. vazifasida. Makon, payt yoki obʼyekt munosabatini bildiradi
Gavhar shoshilmay oʻtib, Zulayho bilan Abdu-xalilning oʻrtasiga oʻtirdi.. Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol
Otang bilan oʻrtamizda shunday gaplar oʻtgan — M. Hazratqulov, Jurʼat
ikki kundosh oʻrtasidan ancha gaplar oʻtgani bir daraja maʼlum boʻldi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Shirmonjon olomon oʻrtasidan sugʻurilib chiqdi — S. Zunnunova, Olov
middle, midst
ot anat. Yurakning chap qorinchasidan boshlanadigan eng katta tomir, shotomir, shohtomir. Undan tarqaladigan arteriyalar butun aʼzo va toʻqimalarni kislorodga boy qon bilan taʼminlaydi.
В определениях
10Asien; O‘rta osiyo Mittelasien
O‘rta va yuqori tezlikda uzatish uchun ishlatiladigan g‘ildirak
1. n Asian; 2. a Asian; O'rta osiyolik inhabitant of Central Asia
O'rta qismi ikki yoki undan ortiq qismdan iborat bo'lgan ko'prik karteri
n east; Uzoq sharq the Far East; Yaqin sharq the Near East; O'rta sharq the Middle East
adab. Epos n, Epen die; o‘rta asrning tarixiy eposi ein historisches Epos des Mittelalters
Сказки
361Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga
Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis
Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec
Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl
Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta
Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad
Диалектные материалы
240Bir gal, bir marta.
Birga.
chilangarlikda "dukart"ning kichkina turi. Ilgari sartaroshlar dukart ishlatib bo'lmaydigan nozikroq joylarning tuk va mo'yini qirish uchun dukartchani ishlatar
Ovqatdan so‘ng qo‘lni artadigan sochiq.
oʻrta barmoq
Burarra (arra) turi (qismlari: tigʻ, quloq, oʻrtaliq, dasta, boshliq, dasband)
Внешние ресурсы
2Образовательный портал и электронная библиотека.
Просветительский портал с 2004 года: классическая и современная узбекская литература, фольклор, учебники — более 5 тысяч книг.
Страницы
4Portal materiallaridan foydalanish tartibi.
<span translate="no">til.uz</span> loyihasini yaratayotgan va qoʻllab-quvvatlayotgan tashkilotlar.
til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.
Shaxsiy maʼlumotlarni qayta ishlash tartibi.