Qidiruv

fl. 1. Qochmoq I feʼlining orttirma nisbati.

Yerning zaxini qochirmoq. Kayfini qochirmoq. Mazasini qochirmoq. Koʻzdan qochirmoq.

Hokim uchta mahbusni shahar turmasiga joʻnatganda, oʻshalarni Qudrat akam qochirib yubordi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Pazandalikda seni bir choʻqishda qochiradi-ku! — H. Nazir, Oltin qadah

2. Chetga tortmoq, uzoqlashtirmoq; ora-sini ochiq-ochiq qilib qoʻymoq.

[Otabek] Sodiqdan koʻkragini qochirib, xanjarli qoʻlini boʻshatdi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Hayot esa xuddi yiqilib ketishdan qoʻrqqandek, bir qoʻli bilan tanchani ushlab, yuzini yigitdan xiyol qochirib turardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Boboqul ota uchta chillakni tanladi-yu, oʻrik tupining uch yogʻiga oralarini sal-sal qochirib suqdi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

3. Yoʻqotmoq, qoʻldan chiqarmoq, boy bermoq, oʻtkazib yubormoq.

Oqizmagin koʻzdan qonli yoshimni, Qochiribman aqlim bilan hushimni. — Goʻroʻgʻli

Mansur bu gapni bekorga aytmadi. Zuhra chindan meni tanigan. Fursatni qochirmasdan chorasini koʻrish kerak. — Z. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi

4. koʻchma Orasini buzib, bir-biridan ayirmoq, judo qilmoq.

Nega shunday qilding, onajon, nega Adolatni mendan qochirding? — I. Rahim, Chin muhabbat

5. Koʻngliga, didiga yoqmay yoki boshqa biror sabab bilan oʻzidan uzoqlashtirmoq.

Hozir uning koʻziga juvon biron sovuqligi bilan erkakni oʻzidan qochiradigan qari qiz emas, koʻp yigitlarni oʻziga shaydo qilgan bir nozanin boʻlib koʻrindi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. Yashirin olib ketmoq, oʻgʻirlamoq.

Yigirmalab har yurtdan qiz qochirdim. — Hamza, Paranji sirlari

Uyimga qiz qochirib kelishga kimning haddi bor? — Oybek, Tanlangan asarlar

ot 1. Biror kimsa, narsa, voqea va shu kabilarga ishora qilib aytilgan ramzli gap, shama; qochiriq.

U narigi soʻridagi mashshoqlar bilan oʻtirgan choʻtir Abdurahim oshpazni qochirim bilan askiya qila boshladi. — Sh. Toshmatov, Tongdagi koʻlanka

[Zaynobiddin] Baʼzida andakkina qochirimga ham ogʻzi qulogʻida xirr-xirr kuladi. — Mirmuhsin, Tirik tovon

Bashorat imo-ishora qochirimlarni yo tushunmaydi, yo tushunmaslikka oladi. — Q. Kenja, Togʻ yoʻlida bir oqshom

2. Istehzo, kinoya, piching, kesatiq, qochiriq.

Muborak shu gapga ham xandon urib kuldi. Tursunoy Dilbarning bu gapi qochirim-mi yo maqtashmi — tushunmas edi. — N. Safarov, Uzoqni koʻzlagan qiz

3. mus. Oʻzbek anʼanaviy musiqasida oddiy va murakkab musiqa bezaklarining umumiy ifodasi: kuyga jilo beruvchi qisqa tovush (ohang)lardan tashkil topadi.

Oʻzbek milliy kuylari nozik qochirimlari bilan notaga olindi. — Gazetadan

ot ayn. Qochirim 1, 2.

Sherbekning nimaga qochiriq qilayotganini payqab qolgan Jalil qah-qah urib kulib yubordi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Gohida yigitlar ham kelib qoʻshilib, askiya, qochiriqlar boshlanardi. — F. Musajonov, Huri

[Bu] Qochiriq gap Boʻronboyning suyak-suyaklarigacha zirqiratib yubordi. — M. Nazarov, Oltin boshoq ishqida

qashırıw, órshitiw (sharwa malları haqqında)

fl. Qochirmoq feʼlining majhul nisbati.