Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «KITA» — результатов: 130: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

11
Kitʼa

ар. قطعه — қисм, парча, бўлак сўзидан

qitʼa. Sharq xalqlari klassik poeziyasida keng tarqalgan, ikki yoki undan ortiq juft misralari oʻzaro qofiyalangan baytlardan iborat, mavzu doirasi keng, vazn imkoniyatlari chegaralanmagan janr. Qitʼa ikki xil yoʻl bilan yaratiladi: 1) mustaqil asar sifatida; 2) qasida, gʻazal janrining tarkibidan biror parchani ajratib olish orqali. Birinchisida qitʼa shoirda toʻsatdan paydo boʻlgan his-hayajon va poetik fikrning badiha shakli sifatida yaratilib, keyinchalik bu fikr rivojlantirilib, tugal poetik xulosalanib, qasida yoki gʻazal holiga keltiriladi. Baʼzan shu holicha ham qolishi mumkin. Ikkinchisida qitʼa qasida yoki gʻazalning tarkibidagi ijtimoiy-falsafiy jihatdan teran, didaktik jihatdan baquvvat, ibratomuz baytlarning ajratib olinishi natijasida yuzaga keladi. Qitʼa lirik turga mansub janrlar ichida nisbatan hayotiy, realistik va hozirjavob janrdir. Chunki u shoirning hayot, inson haqidagi taassurotlari kundaligi, ixcham badihalaridir. Undagi hikmatomuzlik ham katta hayotiy mazmunni ixcham shaklda loʻnda ifodalash natijasida yuzaga keladi. Shuning uchun qitʼa boshqa lirik janrlarga nisbatan ancha erkin va keng imkoniyatlarga ega boʻlib, uning hajmi, vazni, mavzui, gʻoyaviy mundarijasi qatʼiy chegaralanmagan. Xullas, qitʼa quyidagi xususiyatlarga ega: a) qasida, gʻazal kabi janrlardan parcha olinishi yoki mustaqil yaratilishidan qatʼi nazar, chuqur falsafiy mazmun, ravshan didaktik xarakter, oʻta hayotiylik va loʻnda ifodalilik; b) matlasiz gʻazalga oʻxshash qofiyalanish, vazn, mavzu jihatidan erkin boʻlish va hajman ikki va undan ortiq baytlardan tarkib topish.

Kamol et kasbim, olam uyidin Senga farz oʻlmagay gʻamnok chiqmoq.

Полная статья →

Показать все · 11 →

В определениях

1

Сказки

108
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlli, idrokli, zehnli
Устное народное творчество

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Показать все · 108 →

Диалектные материалы

10
ikkipilikli chiroq
Fargʻona viloyati · ikkipilikli chiroq

Choʻyanchiroqning ikki tomonda tumshugʻi bor va ikkita pilik bilan yonadigan turi.

ikkiqosqonliyg dam
Fargʻona viloyati · ikkiqosqonli dam

Ichidagi qosqoni (chambaragi) ikkita boʻlgan dam

iyäkbav // iyäksä
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · homut ipi

xomutning pastki qismini bir-biriga birkitadigan ip

qoshgajak
Fargʻona viloyati · qoʻshgajak

Naqqoshlikda — mis idishlarga ikkita gajak taxlit qilib oʻyilgan naqsh

Показать все · 10 →