Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ISO» — результатов: 665: с: Узбекский

Фильтр

Словарные статьи

587
Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (ISO)

Milliy (davlat) standartlarini ishlab chiqish bilan shugʻullanuvchi tashkilotlar tomonidan tashkil etilgan xalqaro tashkilot. ISO 1946 yilda sanoatning turli sohalarida xalqaro standartlashtirishni taʼminlash uchun yaratilgan. Uning aʼzolarining koʻpchiligi turli mamlakatlarda standartlar masalalari bilan shugʻullanuvchi tashkilotlardir. ISOning asosiy vazifasi texnologiyalar va mahsulotlar uchun umumiy standartlarni ishlab chiqishdir. 1987английскийInternational Organization for Standartization (ISO)русскийМеждународная организация по стандартизации (ИСО)

Полная статья →
bisot

ot 1. Shaxsning, koʻpincha xotinlarning oʻziga tegishli boʻlgan, toʻplab qoʻygan moli, mol-dunyosi.

Mastonbibi sandiqdan bisotidagi movut mursagini olib kiydi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Onalar Kumushning bu hayqirigʻini uyalganga yoʻydilar-da, uyga kirib, bisot kovlashga, toʻy hozirligini koʻrishga mashgʻul boʻldilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Tayyorlanar Bahri safarga, Sandigʻini ochib, bisotin Tita boshlar barin birma-bir. — H. Olimjon

2. Kishiga, oila xoʻjaligiga qarashli mol-dunyo, boylik.

Oʻtgan zamonda bir faqir er-u xotin bor ekan. Ularning bisotida faqatgina bitta echkisi bor ekan. — Ertaklar

Hosila yiqqan bisotini sarflab, ancha tuzuk toʻy qildi. — Sh. Xolmirzayev, Bodom qishda gulladi

Mastura xola bisotidagi zogʻoralarni olib chiqib, oʻrtaga qoʻydi. — J. Sharipov, Xorazm

3. Kimsada bor boʻlgan har qanday narsa; madaniy, maʼnaviy boylik.

Ezgin-ezgin kuylasin endi Bisotdagi eng nozik torlar. — Sharq yulduzi

Mulla Qutbiddin bisotida bor eng nodir kitoblarini birma-bir olib, changlarini artib, Boburga koʻrsata boshladi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Bugun shoirlar ham oʻz bisotidan Eng yaxshi baytlarni izlab turibdi. — E. Vohidov, Muhabbat

Nurbek bisotidagi bor soʻz bilan uni [Shirinni] avradi. — Yoshlik

4. Biror xona yoki joydagi mavjud narsalar.

Bu shinam, koʻrkam xona oʻzining bisoti va bezaklari bilan kirgan odamni darrov qamrab olardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

U yer [mehmonxona] boy bisotlari, chiroyli bezaklari, yumshoq toʻshak va par yostiqlari bilan koʻzlarga orom berar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Tabiatning borligʻi, boyliklari, ehsoni.

Bahor butun topgan-tutgani-ni, butun bezak va bisotini yoyib yuborgan. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Bisotida hur el uchun saqlagan ne bor boʻlsa, qildi ayon — Mirzachoʻl, Habibiy

Har nedan goʻzalroqdir balki choʻl kechalari, Ufqlar kaftdek ravon, koʻk sochgan bor bisotin. — A. Oripov

Полная статья →
hisob

ot 1. Son, miqdorni belgilash uchun raqamlab atash; sanoq, sanash.

Ogʻzaki hisob. Hisobda yanglishmoq.

Yasovulboshi hisobidan yanglishmay, oʻlim kaltagini sanaydi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Qirmoqdaman fashist oʻgʻrini, Hisobimda hozir yuz oʻttiz. — R. Bobojon.

Sening hisobingga toʻgʻri keladimi? Agar olgan hisobimiz toʻgʻri chiqsa, bu gal uning [Otabekning] Margʻilonga quruq qatnab yurishining yettinchi qaytasi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Hisobda boʻlgani; miqdor, sanoq.

Hasharda qatnashayotganlarning hisobi. Fermadagi qoʻylarning hisobi. Olarda hisobi — toʻqqiz, Berarda sanogʻi — oʻttiz. — Maqol

Rus shaharlariga borib savdo qiluvchilar Turkistonda juda oz hisobda boʻlib — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Kimsa yoki narsalarning mavjudligini, miqdorini belgilash roʻyxatidagi, unda qayd etiluvchi majmui; qayd etiluvchilar (etilganlar), borlar guruhi, qatori.

Inventar hisobi. Hisobga kiritmoq. Hisobdan chiqarilmoq.

Hali bu hisobga fuqarodan oʻldirilgan bechoralar kirmaydi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Boyagisi oʻn bittamidi? Mana shu soʻnggisini hisobga yozing — Shuhrat, Shinelli yillar

4. Hisob-kitob 5.

U [Otabek] oʻzining dushmanlarini oʻldirish uchungina Margʻilonga qatnab yurgan ekan, hisobini tugatdi-da, bedarak ketdi-qoldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Oʻzaro kelishuv, bitimga koʻra olinadigan ulush, haq.

Margʻilondan arava minib keluvchi yollangan kishi boʻlib, Toshkentga kelishining ertasi kuni hisobini olgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

6. (asosan egalik, joʻnalish kelishigi va chiqish kelishigi qoʻshimchalari bilan) Kimsa, jamoa va boshqalar tasarrufida, uning ixtiyorida boʻlgan narsa, moddiy boylik, oziq-ovqat, pul va shu kabilar

Gapning qisqasi, oʻzga xalqlar hisobiga yashadi. — S. Karomatov, Oltin qum

Endi komandirovkaga ham oʻz hisobingizdan borib kelasizmi? — S. Nurov, Narvon

7. Koʻpchilikka yoki kimsaga qilingan, boʻlgan ishlar haqida beriladigan maʼlumot.

Keyin qoʻli bilan peshonasini siqdi-da, hisob berishga boshladi qaltiragan koʻllari bilan choʻt qoqdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Otni bir oz sovitdim, beda soldim, —

Qobil, birov undan: Nima qilib yuribsan? deb soʻrayotganday, hisob berdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Mehmonxonalardan birida Mirzakarimboy oʻz gumashtasidan hisob olar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

8. Hisobot.

Rahbarning yarim yillik hisobi.

Mening ikki oyogʻimni bir etikka tiqib, hisobimni qoʻyishlari mumkin. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

9. Arifmetika.

Yangi maktablar ochib, Qurʼoni karim va boshqa diniy darslar bilan birga, jugʻrofiya, tarix, hisob kabi ilmlarni ham taʼlim beraylik. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ikkinchi darsda Zohidov degan yoshgina bir yigit hisobdan dars berdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

10. Hisoblash, hisoblab chiqish natijasi.

Baʼzan u uzundan-uzoq handasaviy hisoblarni qogʻozga yozib qolar, yana oʻychanlik bilan qamish qalam orqasini gʻajiy boshlardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

11. I Biror narsa uchun toʻlanadigan pul summasi qayd etilgan hujjat.

Har bir student-qurilish otryadida iqtisod va hamkorlik shaxsiy hisoblari ochilgan. — Gazetadan

12. Biror muassasa, tashkilot va shu kabilarda buxgalteriya ish-muomalasini olib borish (yuritish) uchun xizmat qiluvchi moliyaviy operatsiya, shuningdek, hujjatlar.

13. Sport oʻyinida tomonlar ochkosini belgilovchi raqamlar (raqamlarda ifodalanuvchi sonlar) nisbati.

Oʻyinda hisob tenglashdi — 2:2. Bu gal 5:2 hisobi bilan mehmonlar gʻalaba qilishdi.

14. Gap oxirida (kesim tarkibida) desa boʻlgudek, deyarli maʼnosini bildiradi.

Gaz quritadigan sakkizta nasosning hammasi montaj qilib boʻlindi hisob. — Gazetadan

Na xotin, na bola-chaqa. Dunyodan toq oʻtdik hisob. — Oybek, Tanlangan asarlar

Elchiyev Roʻziyev bilan unchalik yaqin emas, osh-qatiq boʻlgan joyi ham yoʻq hisob. — E. Aʼzam, Javob

15. Biror ish, xatti-harakatning qanoatlanarliligini, oʻrniga oʻtishini bildiradi.

Oyogʻingizga qoʻy soʻysak arziydi, Yusufjon aka. Bu hisob emas, hovliga boramiz — K. Yashin, Hamza

16. Iloj, chora; imkoniyat.

Daryodan oʻtishning hisobi bormi?

Qaytay desam — quvadi, oʻtib ketishning sira hisobi yoʻq — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Dardim ichimda. Bir oldingizga borib, yuragimni yozib kelaman deyman, sira hisobini qilolmayman. — R. Fayziy, Hazrati inson

17. Nima qilish, ish-faoliyat rejasi, ish olib borish yoʻli.

Bu soʻzni qiz eshitib, aqlini yitirib, hisobini yitirib, shoshib qoldi. — Murodxon

18. (hisobiga) koʻm. vzf. Asos, sabab, qarashlilik kabi munosabatlarni ifodalaydi; evaziga, uchun, tufayli.

Katta mehnat hisobiga shunday natijalarga erishildi.

Bu yil uzumdan birinchi marotaba davlat hisobiga hosil yigʻib olindi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Ogʻir minutlarda biz faqat soldatlarimizning mardligi va qatʼiyligi hisobiga dushmanni tutib turardik. — N. Safarov, Olovli izlar

  • Oʻrta hisobda 1. Oʻrtacha hisob bilan aytganda. Jamoa oʻrta hisobda yigirma besh sentnerdan hosil oladi. — Hisobga olmoqMajlis qatnashchilarini hisobga oldim ;Aka-uka Hasanbek, Husanbek, tomda ishlayotgan gurji va pastdagi ikki yigitni hisobga olmaganda, qurilishda odam yoʻq edi. — Mirmuhsin, Meʼmor;Samarqand hokimi etib tayinlangan amirzodaning gʻoyatda yosh ekanini hisobga olib shoh Malik Tarxonni unga maslahatgoʻy va himoyachi etib tayinladi. — Mirmuhsin, Meʼmorrektorat ham uning ikkita imtihondan qarzi borligini hisobga olib, bu qarorni tasdiqlagandi. — Oʻ. Hoshimov; Qalbingga quloq sol
  • Hisobi yoʻq Son-sanogʻini belgilab boʻlmaydigan (belgilash qiyin) miqdorda, juda ham koʻp; behisob, hisobsiz. Xizmat qilar hisobi yoʻq sipoyi — Bahrom va Gulandombir tomondan kirib kelayotganlarning hisobi yoʻq. — K. Yashin, Hamza
  • Hisobiga yetmoq Qishloq kulbalarining cheti koʻrinmas, hovlilarning hisobiga yetib boʻlmasdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari
  • Hisob daftari 1. Shaxs, narsa yoki son-miqdor qatori qayd etiluvchi daftar. U tirmashib, xirmonga chiqa boshladi tarozi yonida turgan Talʼat uni koʻrib qoldi shekilli, hisob daftarini paxta ustiga tashlab, chopib keldi — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol;— Hay, mayli menda odamgarchilik bor, — deydi-da, hisob daftari bilan choʻtni oladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Hisob qilmoq U savdogarni oʻz huzuringizga olib kelib, hisobni oʻzingiz qilganingiz xoʻbroqdir. — Boʻtakoʻz
  • Hisobni ochmoq Oʻyinda birinchi boʻlib 1 raqami bilan qayd etiluvchi amalni bajarmoq. Masalan, birinchi toʻpni kiritmoq. Oʻyinning oʻttiz toʻqqizinchi minutida Boqi hisobni ochgan edi. — R. Azizxoʻjayev, Yashil chayla
  • Bir hisobda Boshqa tomondan olib qaraganda; bir jihatdan. Bir hisobda, aytmaganimiz durust boʻldi.Bir hisobda, dadamning uxlab qolgani menga yaxshi boʻldi. Pobedada bir oʻzim maza qilib ketaman — S. Ahmad, Choʻl burguti
Полная статья →

Показать все · 587 →

В определениях

9

Показать все · 9 →

Сказки

49
Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlsizga ming soʻz oz
Устное народное творчество

Bir chol va kampir oʻzlarining yagona oʻgʻlini uylantirishga qaror qilishadi. Kelin uyga kelganidan soʻng, u hech qanday uy ishiga qoʻl urmaydi va chol-kampir u

Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Botir echki
Устное народное творчество

Ushbu ertakda uch hayvonning xoʻjayinlaridan qochib, togʻda yangi hayot boshlashi tasvirlanadi. Ular oʻz topqirliklari va birlashgan kuchlari bilan yovvoyi hayv

Boʻz bola
Устное народное творчество

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Dono qiz bilan boy
Устное народное творчество

Bu ertakda dono qizning oʻtkir aqli va topqirligi tufayli otasining mol-mulkini qaytarib olgani hamda boyning hiylalarini fosh etgani hikoya qilinadi. Qiz oʻz d

Показать все · 49 →

Диалектные материалы

20
bolär
Surxondaryo viloyati · toʻsin oraligʻi

toʻsinlar orasi, har ikki xari orasi bir bolar hisoblanadi

chotly
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · hisobli

hisobli, hisob-kitobi bor

gʻaragʻoy
Surxondaryo viloyati · hisori qoʻy

hisori qoʻy

hisori, hisorcha
Fargʻona viloyati · hisori, hisorcha

Pichoqchilikda pichoqning bir formasi; tigʻining uchi tikka chiqmay, oʻrtaga tomon suyri boʻlib chiqadi

Показать все · 20 →