Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ИЛ» бўйича 11581 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

7247 та
ИЛ

ўзбекчаилмоқ, тутмоқрусчаловитьинглизчаhold

Анунмиš турур бу ўлüм тармақи, усаниþ ёрïрда илäр қармақи Ўлимнинг чангали доим ҳозирланган бўлади, ғафлатда қолганингда қармоғи сени илади – Грабли смерти наготове, когда человек пребывает в беспечности, их крючья ловят его – Раке оф деатҳ ат тҳе реадй, вҳен а персон ис ин карелесснесс, тҳеир ҳоокс катч ҳим

Тўлиқ мақола →
илмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Мих, қозиқ, илгак ва шу кабиларга осмоқ, осиб қўймоқ.

Ҳўл, оғир шинелини ва гимнастёркасини дарахтга илди. — Ойбек,Қуёш қораймас

Йигит бошидан қалпоғини олиб, қозиққа илди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Турсунбой ота отнинг бўйнига емтўрвасини илиб шошиб-пишиб, намози шомни ўқиб чиқди. — С. Аҳмад, Уфқ

2. Илмоқ ва шу кабиларга олмоқ, тушириб тортмоқ.

Сувдаги хас-хашакларни илиб тортмоқ.

учта эски кўрпани сўкдик. Қовуғидан ипларни игнанинг орқаси билан илиб олдик. — А. Ҳамдам, Дўстингдан

3. Отилган ёки юқоридан тушаётган нарсани ерга туширмай тутмоқ, тутиб олмоқ.

Болалар қўлларини чўзиб, сапчиб, сочқиларни илиб олдилар. — Т. Мурод, Юлдузлар мангу ёнади

Ит жон-жаҳди билан икки сакрашдаёқ пириллаб кетаётган конвертни лунжига ҳап этиб илиб олди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

4. Киймоқ (одатда, енгил-елпи, расман бўлмаган кийиш ҳақида).

У кавушини маҳсисининг учига илиб, ҳовлига тушар экан, хотинига қайта таъкидлади — Ҳ. Ғулом, Машъал

  • Гапни (ёки сўзни ва шу кабиларни) илиб кетмоқ Бировнинг оғзидан гапни олиб, давом эттириб кетмоқ. — Ҳа, боятдан бери сенга тикилиб ўтирибман, айланай, — кампир гапни илиб кетди, —ундоқ қарайман, мундоқ қарайман, кўзларимга ишонмайман. — А. Мухтор, Опа-сингилларТўғонбек бир ҳикояни битириб, бошқасини ўйларкан, Биноий сўзни илиб кетди. — Ойбек,Навоийхушчақчақ суҳбат бошланишига илҳақ бўлиб турган Акрамжон Мастура бошлаган аскияни илиб кетди. — А. Қаҳҳор, Минг бир жон
  • Илиб кетмоқ Эга чиқмоқ (бошқалардан олдин), ўзиники қилиб олмоқ. Қизи товуқ фермасида ишлайди. Бир тракторчимиз илиб кетди. — Ш. Тошматов,Тонгдаги кўланкаИннайкейин, ҳозир бўлинглар, қақир ерларга жон кирганда, тағин Теилабой илиб кетмасин. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Илиб олмоқ Тушуниб етмоқ (олмоқ), билиб олмоқ. Ишдан ҳориб-толиб чиққан Шоқосим чала-чулпа эшица-да, маънони тез илиб олди. — Ойбек,Танланган асарларжуда шўх, сергап, ҳар нарсани дарров илиб олади. — Р. Файзий, Ҳазрати инсонУ [Турсуной] устахонага ўтадиган аравакашнинг яллаларини ҳам илиб олган эди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
  • Кўзга (ёки назарга) илмаслик Назар-писанд қилмаслик, менсимаслик. баъзи бировлар Хотин кишининг қўлидан нима иш келарди? деб назарига илмаган эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Оёқ илмоқ Сурнай навоси чиқаётган, қуюқ тутун ўрлаётган тўйхона остонасида оёқ илдик. — Т. Мурод, От кишнаган оқшомЯхшиси, бундай қилсак. Ёʻлда оёқ илсак: қишлоққа қоронғилатиб кириб борсак. — Т. Мурод, От кишнаган оқшом
  • Қулоққа илмоқ Сўз(гап)ни эътиборга олмоқ; тингламоқ. Гапимни уч бора қулоққа илгил. — Воқиф.
Тўлиқ мақола →
ила
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

Билан.

Бой ила хизматчи.

Кумуш мактубни ўқиб тамом қилди-да, жонсиз бир товуш ила уяциз деб қичқирди ва ерга йиқилиб, ўзидан кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
илк
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

1. Дастлабки, биринчи; бошланғич. Қуёшнинг илк нурлари. Шоирнинг илк шеърлари. Кишилик тарихининг илк даври.

Шербек студентлик ҳаётининг илк дамларида ўзини худди қафасдаги қушга ўхшаш ҳис этди. — С. Анорбоев, Оқсой

Бу жараён танловнинг илк босқичида туман ва вилоятларнинг ўзида амалга оширилади. — Тафаккур

2. Эрта. Илк баҳор.

Илк саҳардан то қора кечгача одамлар тиним билмаган ана шу кунларнинг бирида, қуёш энди тиғ ёя бош-лаган салқин сабоҳда Қорабулоқ қишлоғидан бири кекса, бири ёш — икки отлиқ чиқиб келаверди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
илм
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Ўқиш-ўрганиш ва тадқиқот, таҳлил этиш билан эришиладиган билим; кўникма, маълумот.

Илм даражаси. Илм олиш ҳуқуқи. Илм даргоҳи. Шариат илми. Дунёвий илмлар.

Жамолбой ака, дини исломни қўлдан бермасдан замон илмларини ўқилса, зарар қилмайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Домламиз бизга бундай илмларни ўқитмаганлар. — М. Осим, Ибн Сино қиссаси

Кашфиёциз илм бўлмаганидек, илм ҳам кашфиёциз нафас ололмайди. — Саодат

Олим илми билан ҳурмат топур, ҳофиз хуш овози билан одамларнинг дилини хуш қилур — И. Раҳим, Чин муҳаббат

2. Иш-фаолиятнинг илм билан боғлиқ соҳаси; табиат ва жамият ҳақидаги билимлар тизими; фан.

Иш ва ҳунар. Илм ва маърифат. Илм ва санъат.

Янги мактаблар очиб, Қуръони карим ва бошқа дарслар билан бирга жуғрофия, тарих, ҳисоб каби илмларни ҳам таълим берайлик. — Ойбек, Танланган асарлар.

3. Иш-фаолиятнинг маълум бир соҳасига оид билим, таълимот, малака.

Ислим барлос — содда, диловар, ов ва қуш илмининг пири. — Ойбек, Навоий

Боғдорчилик илмини билар экан. — С. Зуннунова, Янги директор

Ҳарб. илмида ҳамма ёʻл бекилганда, жангчи учун ўлимдан бошқа чора қолмагандагина ўзини ўзи ҳалок қилади, дейилади. — С. Аҳмад, Ҳукм

  • Илми ғайб (с. т. илми ғойиб) Яширин, сирли нарсаларни билиш илми. ёʻқса илми ғайбни ким билибдур. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён[Хон эшон] дами ўткир, ҳар қандай балони ҳам даф қила оладиган, илми ғойибдан хабардор деб овозаси кетган. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 7247 →

Таърифлар ичида

36 та
АНÏНДА

у олмошининг қаратқич ва ўрин-пайт, чиқиш келишиги шакли; унинг, унда, ундан. Анïнда баса бу оюл-қïз турур, оюл-қïз йüкин йüзмäк эмгäк болур – Ундан кейингиси–бу

ТÜПСÜЗ

тубсиз, асоссиз – бездонный – боундлесс. Оγул қïз сақïнčï бу тüпсüз теŋиз – Ўғил-қиз қайғуси бу – тубсиз денгиз – Заботы о детях – это бездонное море – Каринг фор чил

БЕРКА

қамчи, таёқ– розги– вҳип, стикк. Оюл қïзқа беркä билиг ўгрäтüр – Ўғил-қизга қамчи билим ўргатади – Девочек и мальчиков розги учат мудрости – Гирлс анд бойс леарн т

репортаж

репортаж Воқеа содир бўлган жойнинг ўзидан матбуот, радио, телевидение орқали зудлик билан хабар етказиш; шундай хабарнинг ўзи. Газета ил-юр теримчилар ҳақида ре

АВУРТА

энага– кормилица– вет-нурсе. Авуртасï эдгü киšи тут арïй, оюл қïз арïй қопя туря фарïй – (Бола) мураббийсини яхши ва пок кишидан олгин, ўғил-қиз пок ўсади, (ножо

ЪИЯЛ

[а.] болалар, бола, фарзанд – дети – чилдрен. Оюл қïз эсизи атадан кедин, атамаз атасïн анасïн атïн, бу янлïй ъиялдïн қаčан бар вафа – Ўғил-қизнинг ёмони – ота-она

Ҳаммасини кўриш · 36 →

Эртаклар

413 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 413 →

Шева материаллари

3859 та
Ачй:атмак
Хоразм вилояти · ҳажв этмоқ

ҳажв этмоқ, масхара қилмоқ

Ал
Хоразм вилояти · қо'л

қо'л, қо'лнинг билакдан пастки қисми

Апран
Қашқадарё вилояти · Апран

Бўялган жунлардан тўқилган, нақшинкор кигиз.

Арава(к)
Хоразм вилояти · Арава(к)

Бурунга тақиладиган аёллар тақинчоғи.

Ҳаммасини кўриш · 3859 →

Ташқи ресурслар

22 та
Таҳрирчи
Имло ва ёзув воситалари

Ўзбек тили учун имло ва услуб текшируви.

Тилмоч
Машина таржимаси

Ўзбек тили учун машина таржимаси хизмати.

Коммон Воике: ўзбек тили
Корпуслар ва илмий ресурслар

Ўзбек нутқининг очиқ маълумотлар тўплами; овоз ёзиб ёки ёзувларни текшириб ҳисса қўшиш мумкин.

Гоогле Таржимон
Машина таржимаси

Ўзбек тилидан ва ўзбек тилига 100 дан ортиқ тил билан машина таржимаси.

Ҳаммасини кўриш · 22 →

Саҳифалар

4 та
Ҳамкорлар

<спан транслате="но">til.uz</спан> лойиҳасини яратаётган ва қўллаб-қувватлаётган ташкилотлар.

Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.