Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ДИМ» бўйича 637 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

177 та
дим
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Шамолсиз, шабадасиз ва нафасни қайтарадиган даражада иссиқ.

Ҳаво шу қадар иссиқ, дим эдики, эрталаб ўрилган пичан кечгача шақирлаб қуриб қолди. — С. Анорбоев, Оқсой

Жазирама иссиқдан ҳаммаёқ дим бўлиб кетган. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Ҳавоси етишмайдиган, ҳавоси бузилган; оғир, бўғиқ.

Ўтов дим бўлгани учун Юсуфжон анча вақтгача ухлай олмайди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

Ҳаммомдагидай гуп этиб, юзимга дим ҳаво урилди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

Дим хонада қасқонга тушгандек аъзойи баданимдан тер қуйилади. — Гулдаста

3. Ичи ҳаво билан тўлиб қолган, ичига ҳаво йиғилган.

Ошнам, тошдек оғир, пуфланган мешдек димсан. Бир кун паққа ёрилиб, ўлигингга эга бўлмасалар, шу. — А. Қодирий, Обид кетмон

Тўлиқ мақола →
димиқ

шв. айн. дим И 2

дам ўтмай аччиқ изғирин шовуллаб, димиқ айвонга ёпирилди-да, ўчоқ олдидаги хас-хашакни ҳовли саҳнига шопириб ўйнади — Р. Раҳмон, Мехр кўзда

Муқимий чўчиб уйғониб кетди, Оқжарнинг димиқ, қора тунида.. аъзойи бадани зирқираб оғримоқда эди — С. Абдулла, Қувғунда

Тўлиқ мақола →
димоғ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Бурун бўшлиғи билан оғиз бўшлиғининг туташадиган ери; ҳалқумнинг юқори бўлими.

Гулрўйнинг димоғига гуп этганча нам тупроқнинг хуш бўйи урди. — Ёшлик

Ўчоқда дамлаб қўйилган палов ҳиди димоғига урилиб, иштаҳасини қитиқлади. — Ёшлик

2. Руҳий ҳолат, кайфият.

Жаранглашиб, димоғлари чоғ бўлиб, Урганч элга ҳаммаси тўйга кетди. — Юсуф ва Аҳмад

Аҳмаднинг ҳам димоғи чоғлашди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

3. Ўзини баланд тутиш, кибр-ҳаво, кеккайиш, такаббурлик.

Такаббур, олифта хонимлар димоғ билан кеккайиб, индамай ўтирарди. Ойбек, — Нур қидириб

Кейинги кунларда Рашидда димоғ пайдо бўла бошлади. — Шарқ юлдузи

  • Димоғида гапирмоқ Бўғиқ овоз билан ёки пўнғиллаб гапирмоқ; кулмоқ. У димоғида гапирар эди. Унинг овози пинғиллаб эшитилгани учун Бегимхон пиқиллаб кулиб юборди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
  • Димоғи баланд ёки калондимоғ Бировни менсимайдиган, кеккайган, манман. — У кишининг олдида ўн соат турсангиз ҳам индамайди, шунақа димоғи баланд, — деди. — Ойдин,ҲикояларБежой баланд шу чопсоннинг димоғи. — Ҳасанхон— Ёʻқ, — деб ўйлади Яхшибоев, бу элчининг димоғи баланд. М. — М. Дўст, ЛолазорБизнинг раис ўжарроқ, Гап уқмас, калондимоғ. — Муштум
  • Димоғи куймоқ Фириб емоқ, панд емоқ,. Икки йил бўлди куйган эди димоғим. — Нигор ва Замон
  • Димоғи кўтарилмоқ Ўзини бошқалардан баланд оладиган бўлиб қолмоқ, кеккаймоқ, манманлик қилмоқ. Оббо! Раис бўлиб, димоғи кўтарилиб қопти-ку! — С. Аҳмад, Қадрдон далаларКресло унинг димоғини кўтариб, амал ғурури бошини айлантириб қўйди. — Газетадан
  • Димоғи шишмоқ Бўлса уй-жой, [Канизакнинг] илгариги эридан қолган рўзғори бордир. Бу безотнинг [Сидиқжоннинг] димоғини шиширган шу нарса. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариАйтганингиздек, мингбошининг ўзи ҳам димоғи шишиб қолибди. — Ҳамза,Асарлар
  • Димоғига қурт тушмоқ ёки димоғидан қурт (эшак қурт) ёғилмоқ Жуда ҳам кеккайиб, ҳеч кимни менсимай қўймоқ. Аввал уни муллаваччалар судради кейин Мамарайим афандининг димоғига қурт тушди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.[Қайнотаси] Нарироққа бориб тўнғиллади: — Ҳемирининг тайини ёʻғ-у, димоғидан эшак қурт ёғилди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Димоғидан қор ёғмоқ Қовоғи очилмайдиган, серзарда бўлиб қолмоқ, жаҳли чиқмоқ. У[Сатин бойвачча ҳовлига] ҳар кириб чиққанда, бир эт-бир эт тушар, димоғидан қор ёғар ва аламига чидолмасдан, пўнғиллаб ўтарди. — Ҳ. Шамс, Душман
  • Димоғ қилмоқ Арзимаган нарсага аразламоқ, зарда қилмоқ.
Тўлиқ мақола →
дим-дим

1. ДИМ-ДИМ И

2. Димлаб, аста-аста қайнатиб тайёрланадиган овқат.

Товуқ дим-дим тайёрлаш учун семизроқ бройлердан танлаб олинади. — К. Маҳмудов, Ўзбек тансиқ таомлари

3. ДИМ-ДИМ ИИ

4. Индамаслик, овозини чиқармаслик, жимлик, бости-бости.

Профессор узукни Сунбулхон аяга бериб, бу гапни дим-дим қилиб юборишни тайинлади. — Мирмуҳсин, Умид

Назаримда, бир гап борга ўхшайди. Ҳаммаси дим-дим, қидиришмаяпти. — С. Зуннунова, Гулхан

Дим-дим, ўра кўмдим, Гапирганнинг оғзига Бир шапалоқ урдим. — Бойчечак

5. Болаларнинг индамай, жим ўтиришдан иборат бир хил ўйини.

Орага жимлик чўкди. Аёллар, гўё дим-дим ўйнаётгандек, чурқ этмай, қирга қараб юра бошладилар. — Н. Сафаров, Танланган асарлар

Болтаевнинг тутган ёʻлига келганда, у дим-дим ўйинига ўхшайди. — Ж. Абдуллахонов, Тўфон

Ҳар учови [Салом бувиш, Нодира хола. Марям бахши] ҳам дим-дим ўйнагандай жимиб қолди. — Ҳ. Шамс, Душман

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 177 →

Таърифлар ичида

65 та
бройлер

бройлер Тез етиладиган ва вазни 1,4-1,6 кг бўлганда сўйиладиган гўштдор жўжа. Бройлер фабрикаси. Товуқ дим-дим тайёрлаш учун семизроқ бройлердан танлаб оласиз. К

бачалик

бачалик шв. Фолк. Ёшлик, болалик; тажрибасизлик. Ҳали ўзи ёш, Андак бачалик қилди. Ҳасанхон Бачаликдан қайтарма-дим райингни Нурали

оташли

оташли кт. Оловли, ўтли; қизғин, жўшқин. Оташли йиллар. Гарчи яшама-дим беиқбол, нигун, Гарчи давраларим нурли, оташли. А. Орипов, Йиллар армони

фарсах

фарсах Айн. фарсанг. Қишлоқдан чиқиб, бирор фарсах ёʻл босилгач, офтоб қиздириб, лоҳас қилади. М. М. Дўст, Лолазор Жаҳонда Фурқат каби тентима-дим бемурод, Ватан туп

Хира

тусклый // тускло; смутный, мрачный, слабый // смутно, мрачно, слабо; назойливый вагуе; дим; глоомй; дарк; дисмал // вагуелй; димлй; импортунате; троублесоме сомбре, обск

Ҳаммасини кўриш · 65 →

Эртаклар

328 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алвасти
Халқ оғзаки ижоди

Бир йигит тасодифан алвастининг телпагини қўлга киритади ва шу орқали кўринмас бўлиб қолади. У алвасти билан бирга турли саргузаштларга дуч келади, жумлад

Ҳаммасини кўриш · 328 →

Шева материаллари

67 та
алчақ
Сурхондарё вилояти · калондимоғ

Калондимоғ

аққула
Қорақалпоғистон Республикаси · хирмон ко'тарганда камбаг'алроқ одамга бериладиган дон

эск. хирмон ко'тарганда камбаг'алроқ одамга (қадимда муллага) бериладиган дон

аŋдимақ
Қорақалпоғистон Республикаси · пойламоқ

пойламоқ

аŋдимақ
Хоразм вилояти · пойламоқ

пойламоқ

аŋдıмақ
Хоразм вилояти · пойламоқ

пойламоқ

бадгйр
Қашқадарё вилояти · такаббур, димоғдор

такаббур, димоғдор, гердайган

Ҳаммасини кўриш · 67 →