Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«БАЗ» бўйича 131 та натижа: Ўзбекчадан

Филтр

Луғат мақолалари

65 та
БАЗ

ўзбекчачет, бошқарусчачужойинглизчаside

Азақ ят баз эрсä айïтю керäк Адашган ёт, бегоналар бўлса сўраб-суриштириш керак

Азақ ят баз эрсä айïтю керäк Если [это] какой-нибудь заблудившийся чужеземец, нужно расспросить [его]

Азақ ят баз эрсä айïтю керäк If this is some kind of a lost foreigner, you need to ask him

Тўлиқ мақола →
база
Изоҳли луғат · яна 3 та луғатда

от 1. Устуннинг, колоннанинг асоси, пастки ёʻғон таянч қисми.

2. Халқ хўжалиги, ишлаб чиқариш ва маданий-маънавий соҳаларнинг асоси, негизи, таянчи:

Моддий-техника базаси. Экспериментал база. Иқтисодий база.

Моддий-техника базамиз маълум даражада янгиланади ва сифати яхшиланади. — Газетадан

Мактаблар ва ўқув юртларининг моддий базаси анча мустаҳкамланди. — Газетадан

Адабий тилимиз илгариги китобийликдан қутулиб, жонли халқ тили базасига ўтди. — ЎТА

3. Муайян моддий нарсалар тўплами, мажмуи; захираси.

Озуқа базаси. Ем-хашак базаси. Хомашё базаси.

Мустаҳкам озуқа базасини вужудга келтирмай туриб, чорвачиликни ривожлантириш ҳақида ўйлаб ҳам бўлмайди. — Газетадан

4. Муайян хизматлар кўрсатиш ва керакли жиҳозлар билан таъмин этиб туриш мақсадида барпо қилинган махсус жой, макон.

Туристлар базаси. Авиация базаси. Ҳарбий-денгиз базаси. Спорт базаси.

Ўқувчилар туристик базаларда дам олишни бошлаб юбордилар. — Газетадан

Пойтахтимиз ва Республиканинг бир қатор шаҳарларидаги йирик спорт базалари Спартакиада ихтиёрида бўлади. — Газетадан

Болалар майдон-чалари, спорт комплекси, спорт-байдарка базаси қурилди. — Газетадан

5. Моддий захиралар сақланадиган бино, иншоот; омбор.

Таъминот базаси. Савдо базаси.

Жуман ака чойнак-пиёла олгани стансияга тушса, базага бир вагон мол келиб, омбор мудири юк тушириш билан банд экан. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар

Нормамат узоқ йиллар раён нефт базасида ишлади. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
баъзи
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Ёлғиз ҳолда ёки бир сўзи билан ишлатилиб, бир турдаги ёки ҳар хил нарса, кимса, воқеа-ҳодисалардан айримларини, бутундан бўлакни ажратиб кўрсатиш учун қўлланади.◆

Баъзи (бир) нарсалар. Баъзи (бир) одамлар. Баъзи (бир) кунлар.

Гулнор [Унсиннинг] бурнини, пешонасини ва баъзи ҳаракатларини Ёʻлчига ўхшатди. — Ойбек, Танланган асарлар

Оғайнида ҳам оғайни бор. Баъзи оғайни бўлади, жонингга жонини мих қилиб қоқиб ташлайди. — А. Қаҳҳор, Оғайнилар

2. Айрим киши, нарса ва шу кабиларни ифодалайди.

Атрофда одам тўпланди. Баъзилар ачинарди, баъзилар — томошабин. — Ойбек, Танланган асарлар

Хотинларнинг баъзилари қизиққанларидан чачвонларини қия очиб, Ёʻлчига яширинча мўралашади. — Ойбек, Танланган асарлар

Буни эшитиб, баъзилар қотиб-қотиб кулар, баъзилар бўғилар эди. — А. Қаҳҳор, Асарлар.

  • Баъзи вақт(ларда) Баъзида, баъзан, гоҳо, гоҳида. Ҳеч нимадан хабарсиз Унсин, баъзи вақт: — Нега акамни кўрмайман, тоғам қаёққа юборган,— деб Гулнордан сўрайди. — Ойбек, Танланган асарлар
Тўлиқ мақола →
базм
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Мусиқа ва ўйинлар билан ўтказиладиган зиёфат, тўй, ўтириш; ўйин-кулги кечаси.

Қий-чув билан ўтган наҳорликдан сўнг ҳовлида яна базм бошланди. — Ойбек, Танланган асарлар

Дутор ёнига чилдирманинг чертмаги келиб қўшилгандан кейин, базм тағин ҳам жонланди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Табиб, сиз карнай-сурнай чалди-ринг, ноғоралар жарангласин, базм қурамиз. — Ёшлик

2. Табиатдаги жонли ва жонсиз нарсаларнинг кишига завқ берувчи хатти-ҳаракатларини ифодалайди.

Чумчуқлар дарахт шохларида ёздаги каби базм қуришган. — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

Кечаси ўрдаклар базми бошланади. — С. Аҳмад, Уфқ

Гулдурос, даҳшатли гулдурослар; чақмоқлар, чақинлар. Осмонларда чақмоқлар базми. — У. Қўчқоров, Ҳаяжонга кўмилган дунё

Олисдаги зовурда ёлғиз бақа аҳён-аҳёнда вақиллаб, шерикларини базмга чорлайди. — Гулдаста

Хилма-хил ёввойи гуллар теварагида капалаклар базм қуради, асашрилар ғувуллайди. — Ж. Абдуллахонов, Орият

  • Базми жамшид Катта базм, дабдабали, шоҳона базм. [Ҳусайн:] Ўҳў, базми жамшид қизиган экан-да, кулгиларингиз осмони фалакка кўтарилмоқда. — Уйғун ва И. Султон, Алишер НавоийКатта ҳовлининг тўридаги шийпонда базми жамшид авжида эди. — О. Ёқубов, Диёнат
  • Базм қурмоқ Ўйин-кулгили, кўнгилочар йиғилиш, ўтириш уюштирмоқ.
  • Қизлар базми Унинг [Кумушнинг] вужуди қизлар базми ичида бўлса ҳам, хаёли аллақаёқларда учиб юргандек, кўзлари ўйнагувчи қизларда бўлса ҳам, ҳақиқатда бошқа бир нарсани кўргандек. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тўлиқ мақола →
баъзан
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

рвш. 1. Ҳамма вақт ҳам эмас, ҳар замон-ҳар замонда, аҳён-аҳёнда, гоҳ-гоҳида.

Ёʻлчи: Хўжайинларникига бориб турасизми? [Абдишукур:] Баъзан бориб тураман. — Ойбек, Танланган асарлар

Ҳа, баъзан шундай шўхлик ҳам қилиб туриш керак. — П. Турсун, Ўқитувчи

У [меъмор] баъзан кампирга ҳам дағдаға қилиб қоларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Айрим ҳолларда, баъзи вақтларда.

Баъзан Гулнорнинг юраги тошиб, бутун дардини, яраларини Унсинга очишни истайди. — Ойбек, Танланган асарлар

Меъмор баъзан шундай узоқ хаёлларга борарди. — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Гапнинг уюшиқ бўлакларини боғлаш учун қўлланади.

[Ёʻлчи] Баъзан Қоратойнинг ишхонасида, баъзан чойхонада тунаб юрди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ёʻлчи баъзан ёлғиз, баъзан ўз ёнига бировни ҳамроҳ қилиб, қанча жар, қанча қўрғон ва қулоқларни кезиб, сув келтирар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →
базис
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от 1. Асос, негиз., 2.

2. Жамият тараққиётининг маълум тарихий босқичида юзага келадиган ишлаб чиқариш муносабатлари йиғиндиси.

Базис жамият тараққиётининг муайян босқичидаги иқтисодий тузумдир. — Газетадан

3. Ер юзининг маълум жойидан жуда аниқ қилиб бевосита ўлчаб олинадиган асосий чизиқ.

Жисм кузатилган икки нуқтани бирлаштирувчи тўғри чизиқ кесмаси базис дейилади. — Астрономия

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 65 →

Таърифлар ичида

5 та
КЎКАРМОҚ

1. кóгерив, кóклев, бóртив, óсив, óнив, нáл тутıв; 2. авис. жайнав, гúлленив, қулпıрıв; раважланıв; 3. кóгерив, бозарıв (тери, тúр-тúс ҳаққıнда); 4. айнíв, бузıлıв, баз б

АЗАҚ

адашган, ёʻлдан озган, хато қилувчи, дайди – заблудившийся – вагрант. Азақ ят баз эрсä айïтю керäк – Адашган ёт, бегоналар бўлса сўраб-суриштириш керак – Если

Эртаклар

39 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Ақл билан бахт
Халқ оғзаки ижоди

Ақл ва Бахт дўст бўлиб, бир ўтинчининг ҳаётига аралашади. Бахт ўтинчига омад келтирса, Ақл унга қийин вазиятлардан чиқишга ёрдам беради.

Айиқполвон
Халқ оғзаки ижоди

Уч опа-сингил оталарининг золимлигидан қочиб, ҳар бири ўз ёʻлига равона бўлади. Кенжа қиз Иқбол айиқ билан турмуш қуриб, Айиқполвон исмли ўғил кўради.

Бахтли кал
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўтинчи калнинг саргузаштлари, унинг топқирлиги ва сеҳрли кучлар ёрдамида қийинчиликларни енгиб ўтиши ҳикоя қилинади. Кал подшоҳнинг ҳийлал

Беш жонлини бежон қилган Баҳодир
Халқ оғзаки ижоди

Қўрқоқ ва дангаса Баҳодирнинг тасодифан қаҳрамонга айланиши ҳақидаги эртак. Унинг омади ва айёрлиги уни турли хавфли вазиятлардан қандай қутқариши тасвирла

Ботир
Халқ оғзаки ижоди

Ботир исмли йигит ўзининг зукколиги ва мардлиги билан девларни енгиб, улардан тегирмон ва кўп миқдорда ун олади. Бу эртак қийин вазиятларда ҳам ақлни ишлат

Ҳаммасини кўриш · 39 →

Шева материаллари

21 та
ағабий
Қорақалпоғистон Республикаси · жўрабоши

Жўрабоши; базмни бошқарувчи шахс

базак кўрпача
Самарқанд вилояти · қуроқ кўрпача

безакли, қуроқ кўрпача

базаллиқ
Хоразм вилояти · бозор куни қилинадиган харажат

бозор куни қилинадиган харажат

базар қаррïсï
Қорақалпоғистон Республикаси · тўққиз-ўн яшар қўйлар
базарба
Навоий вилояти · кучли

кучли, бақувват

Ҳаммасини кўриш · 21 →

Ташқи ресурслар

1 та
Lex.uz
Меъёрий ҳужжатлар

Ўзбекистон қонун ҳужжатларининг расмий миллий базаси.