Поиск

ot Umumxalq tilining adabiy tildan maʼlum lisoniy xususiyatlari bilan farq qiluvchi mahalliy yoki ijtimoiy koʻrinishi; lahja.

Alisher Navoiy asarlari leksikasida turli dialektlarga oid koʻplab soʻzlarning ishlatilishi ham uning toʻplovchilik faoliyatidan nishonadir. — OʻTA

sft. Dialekt — lahjaga, shevaga oid.

Dialektal soʻz.

Oʻzbek tili dialektal jihatdan rang-barang va boydir. — OʻTA

Adabiy til dialektal xususiyatlarni nivelirovka qiladi, eski sistemalarni esa buzadi. — OʻTA

sft. 1. Dialektikaga asoslangan.

Dialektik falsafa. Dialektik tafakkur.

2. Dialektik materializm,

Zotan, chinakam badiiy asarda gʻoyaviylik, tipiklik, emotsionallik va ijtimoiy amaliyot bilan aloqadorlik dialektik yaxlitlikni tashkil qiladi. — OʻTA.

ot 1. fls. Tabiat, kishilik jamiyati va tafakkur taraqqiyotining umumiy qonuniyatlari haqidagi fan.

2. fls. Tabiat va jamiyatning abadiy harakatlanib va oʻzgarib turuvchi ichki ziddiyatlari, qarama-qarshiliklarini ochish hamda bu ziddiyat va qarama-qarshiliklar oʻrtasidagi doimiy aloqadorlik va kurash mohiyatini aniqlashdan iborat falsafiy metod.

Materialistik dialektika.

3. Biror narsaning harakati, rivojlanishi, taraqqiyot jarayoni.

Tarix dialektikasi.

Endi bilsam, dialektika faqat kitobda emas, modda bor joyning hammasida bor ekan. — P. Qodirov, Uch ildiz

Mana, siz bilan biz ham dialektika qonuniyatlariga boʻysunib, katta hayot yoʻlini bosib oʻtdik. — H. Gʻulom, Zamin yulduzlari

ot 1. Biror lahjaga (shevaga) xos boʻlgan lisoniy unsurlar (soʻz, qoʻshimcha va shu kabilar).

Badiiy asarlarda oʻzbek sheva va dialektlariga oid boʻlgan soʻzlar — dialektizmlar uchrab turadi.

2. Umumiy adabiy tilga lahjalardan kirgan soʻz va boshqa xil lisoniy birliklar.

ot Tilning lahja va shevalarini oʻrganuvchi mutaxassis; shevashunos.

Oʻzbek dialektologlari keyingi yillari anchagina ishlarni amalga oshirishdi. — UTA