Қидирув

1. Ўзгалардан махфий тутилган ёки ўзгаларга номаълум бўлган бирор иш, ран, нарса ва б

Ҳарбий сир. Юракдаги сир. Сир сақламоқ. Сир тутмоқ. Сирни ошкора қилмоқ. Душманнинг кулгани — сирингни билгани — Мақол

Ўз дўстим деб сир айтма, дўстингнинг ҳам дўсти бор — Мақол

Отабек нима деб айтишга сўз тополмай қолди. Чунки юрак сирини ифода қиларлик жумла топиш мумкин эмас эди. А — Қодирий, Ўтган кунлар

Аҳмад юрагида яшириб юрган сир туну кун, бир дақиқа ҳам унга тинчлик бермасди — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

2. Ҳали очилмаган, аникданмаган, илм-фан ҳали ўрганиб етмаган, инсон учун ҳали номаълум нарса

Коинот сирлари

Ойга учирилган иккинчи ракета космос сирларини билишга дойр қимматли маълумотлар берди — "Фан ва турмуш"

Олимларнинг ушбу ҳолдан Чимирилди қошлари. Бу қанақа сир бўлди, деб Томом қотди бошлари — А. Орипов, Йиллар армони

Одамзод доимо дунё сирларини билишга ҳаракат қилиб келган — "Фан ва турмуш"

3. Бирор соҳа ёки фаолият турининг ўзигагина хос бўлган хусусият; малака

-Бўтам, сиз кошинпазлик ҳунаридаги ҳамма сирларни диққат билан ўрганганмидингиз?[деб сўради Меъмор] — Мирмуҳсин, Меъмор

Бадиий ижод сирларига, ижод психологиясига қизиқиш оммавий маънавий эҳтиёжга айланиб қолган экан, уни ўрганиш фойдали — У. Норматов, Талант тарбияси

фл. 1. Устини мато билан таранг қилиб қопламоқ.

Диванни қизил духоба билан сирмоқ.

2. Гавдага ёпишиб таранг турмоқ (кийим ҳақида).

[Аъзам] Бир келса, Таманнонинг ўзи ёлғиз. Худди бир маҳал кўрганидай, баданга сириб тикилган шим ва кофтада. Шуҳрат, — Жаннат қидирганлар

3. Маҳкам қилиб боғламоқ.

Уста., чорси-сини белига сириб боғлаб, минбарга чиқди. — С. Аҳмад, Ҳодивой

4. Арқонни калта қилиб боғламоқ, қантариб қўймоқ.

Отни устунга сириб боғламоқ.

от 1. Асло, асти, мутлақо, ҳеч.

Бунинг сира иложи ёʻқ.

Аҳмад бу гапни сира кутмаган эди, ток ургандек эти жимирлашиб кетди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Авжи қиш вақти бўлса ҳам, ерда сира қор ёʻқ. — С. Зуннунова, Янги директор

У ўтирганлардан сира ман тортмасдан шеърини баланд овоз билан ёддан ўқиди. — К. Яшин, Ҳамза

2. фақат бўлишсиз феъл билан) (Ҳеч қачон, ҳеч вақт.

Энди бу ерга сира келмайман.

Бари бир, мен Гулнор опани унутмайман сира, уни кўргани тез-тез келиб тураман. — Ойбек, Танланган асарлар

Канал очилган кун эсингизда борми? Каналдан оққан чироқлар кўз олдимдан сира кетмайди. Бу ўйин эмас, халқнинг орзуси эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. фақат сўроқ гапларда Бирор марта, ҳеч.

— Шаҳодат муфтингизнинг афтига сира қарайсизми. Шоирингизнинг пичингларини пайқайсизми? — деди Анвар Султоналига. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Сиз отамисиз, нимасиз ахир, ўғлингизни тийиб олиш сира эсингизга келадими? — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от 1. Санъатнинг акробатика, гимнастика, масхарабозлик, иллюзионизм, дорбозлик, жонглёрлик, ҳайвонлар ўргатиш, ўйнатиш ва шу кабилар жанрлар (томошаларни) ўз ичига олган тури.

[Искандар[ Олти-етти ёшларда отасидан етим қолиб, кўчманчи сирк артистлари билан кўп шаҳарларни кезган. — Ш. Ризо, Қор ёғди, излар босилди

2. Санъатнинг шу турини томошабинларга кўрсатиш билан шуғулланадиган муассаса ва унинг биноси.

Тошкент сирки.

Улар сирк олдидан ўтиб, аллақандай ариқчалардан ҳатлашди. — П. Қодиров, Уч илдиз

сир, асроррусчасекретинглизчаsecret

Қалï тутмаса бу битигčи сўзüг, беги сирри аčлур бу ўртäр ўзüг Котиб тилини тиймаса, бегининг сирини очса, бу эса ёнини ўртайди

Қалï тутмаса бу битигčи сўзüг, беги сирри аčлур бу ўртäр ўзüг Если писарь не будет держать язык за зубами, секрет его бека раскоется, и это будет жечь его самого

Қалï тутмаса бу битигčи сўзüг, беги сирри аčлур бу ўртäр ўзüг If the clerk does not keep his mouth shut, the secret of his ruler is unraveled, and this will burn himself

от 1. Нарсаларнинг ташқи томони, ташқи юзи.

Ер сирти. Ой сирти. Сирти кўк идиш. Мол оласи сиртида, одам оласи ичида. — Мақол

Бу чойнакнинг сирти ажойиб нақшлар билан безатилган экан. — Олтин олма

Кун тиғ тортиб, дарёнинг у томонидаги адирларнинг сирти тўқ яшил, жилғалари қора тусга кирди. А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Нарса ёки кимсанинг ташқи қиёфаси, кўриниши; зоҳирий томони.

Сирти ялтироқ, ичи қалтироқ. — Мақол

Сирингни сиртингга чиқарма. — Мақол

Демак, у сиртдан ҳуснга қанчалик бой бўлса, маънавий жиҳатдан ҳам шунча бой экан-ку! — К. Яшин, Ҳамза

Булар сиртдан мағрурдек кўринадилар. Бироқ бу мағрурликка кирмайди, буни кибр дейилади. — Шукрулло, Сайланма

3. Ташқари, чет.

Душманнинг сиртида эмас, ичида бўл. — Мақол

Синалмаган отнинг сиртидан ўтма. — Мақол

Зумрад ҳануз сиртда ийманиб турарди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Мен қўл қўйиб, муҳр босар эдим-у, лекин сиртдан туриб сизларга ёрдам берганим мақбул. — Ж. Шарипов, Хоразм

Ёʻқ, шоир ҳиссини бўлмайди алдаб, Сиртдан баҳо бериб бўлмас кишига. — Шукрулло, Сайланма

4. мат. Геометрик шаклнинг ташқи юзи, умумий қисми.

Шар сирти. Силиндрнинг ён сирти. Ботиқ сирт. Уюрма сирт.

Фанда сиртнинг хусусиятларини ўрганувчи бутун бошли ёʻналишлар мавжуд. — Фан ва турмуш

5. геогр. Тизма тоғ чўққилари.

Агар мана шу Музлоқ тоғнинг чўккалаган нор туянинг ўркачига ўхшаган сиртига чиқилса, кишининг кўзи олдида бир-бирига зид икки дунё очилади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча