гр. pausis — тугаш, тўхташ сўзидан
Nutq davomida bir qadar toʻxtab oʻtish, tinim olish. Pauza nutqning hamma turi — jonli soʻzlashuv va badiiy nutqqa xos boʻlib, u mazmuniy hamda ritmik turlarga boʻlinadi. Fikrni ifodalashning asosiy vositasi boʻlgan mazmuniy pauza maqsadga muvofiq holda tugal nutq birliklari, yaʼni gap boʻlaklari yoki gaplardan soʻng keladi. Ritmik pauza esa ikki xil boʻlib, ular sheʼriy nutqqa xosdir. Ulardan biri — sheʼriy misralar oʻrtasida, muayyan nutq parchalaridan soʻng qatʼiy pozitsiyada keladi va bunday pauza sezura (q.) deb yuritiladi. Ikkinchisi sheʼriy misralar oxiridagi pauza. U sezuraga nisbatan choʻziqroq boʻladi va har bir sheʼriy misra oxirini qayd etadi. Sheʼriy nutqdagi ritmik pauza sheʼrning emotsional-ekspressiv kuchini oshiradi. Masalan, Hamid Olimjonning sheʼridan, pauza