Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «dek» — результатов: 212: с: Русский

Фильтр

Словарные статьи

52
Декаданс русский

фр. decadance — тушкунлик сўзидан

XIX asrning oxiri va XX asrning boshlarida falsafa, estetika va sanʼatdagi tushkunlikni, mazmunsiz sanʼatni, fahshni kuylovchi oqim. Bu oqim XIX asrning oxiridagi burjua jamiyatining chiriy boshlashi bilan bogʻliq holda yuzaga keldi. Dekadentlar oʻz ijodida insonning dunyoni oʻzgartira olish qudratiga ishonchsizlikni, real hayot oldida ojizlikni targʻib qildilar. «Dekadent» termini Fransiyada simvolist-shoirlar toʻgaragida yuzaga keldi. Simvolizm butun Yevropa sheʼriyatida keng tarqalgach, dekadentlik ham shu qatori Umumevropa adabiyotiga tarqaldi. Taniqli simvolistlar A. Rembo, R. M. Rilke, P. Verlen, S. Mallarme, E. Verxarn, M. Meterlink, S. George, F. Sologub, Z. Gippius, D. Merejkovskiy, A. Beliy kabi yozuvchilar bir vaqtning oʻzida dekadentlikning ham taniqli namoyandalari edilar. XX asr boshlarida unanimizm, futurizm, ekspressionizm, imajinizm, akmeizm kabi norealistik oqimlar yuzaga kelgach, dekadentlar bu oqimlar bilan ham yaqin aloqada boʻldilar. Natijada dekadentlik termini koʻp maʼnolilik kasb etdi. Dekadentlar oʻzlarini yangi estetik va etik boylik yaratuvchi paygʻambarlar deb bildilar. Ular sanʼatning ijtimoiy hayot bilan bogʻliqligini inkor qildilar va «sanʼat sanʼat uchun» shiorini ilgari surdilar. Shuning uchun modernizm oqimi ham dekadentlarning qarashini qabul qildi. Koʻpgina dekadentlar oʻzlarini XIX asrning ikkinchi yarmidagi estetik isyonkorlar sifatida tutdilar. Yevropa dekadentligining otasi F. Nitsshe shu maʼnoda XIX asr filosoflari ichida alohida ajralib turadi. U oʻz taʼlimotini dekadentlikka qarshi isyon deb atasa ham, aslida dekadentlik doirasidan tashqariga chiqa olmadi., dekadans, dekadentlik

Полная статья →

Показать все · 52 →

В определениях

3
С (со) русский

предлог с род., вин., тв. п. I с род. п. 1. chiqish, qo‘zg‘alish o‘rnini ifodalaydi; взять книгу с полки tokchadan kitob olmoq; встать со стула stuldan turmoq, упасть с к

Сказки

134
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Aqlli, idrokli, zehnli
Устное народное творчество

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Attang
Устное народное творчество

Bu ertakda shahzoda oʻz sevgilisining "attang"ni topib kelish shartini bajarish uchun sarguzashtlarga duch keladi. U tushida koʻrgan cholning armonini roʻyobga

Показать все · 134 →

Диалектные материалы

23
bazbayağï
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · avvalgidek
belcha
Andijon viloyati · belcha

Etikdoʻzlikda charmning ortiqcha joylarini kesish uchun pichoqdek asbob; ekinlarni oʻtash kurakchasi; koʻmirkurakcha; mix uchini qayiruvchi asbob

buzbaqa
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · muzdek, sovuq (odam tanasiga nisbatan)
chundalaq
Qashqadaryo viloyati · hiqildoq

bo‘yinning bo‘g‘iz qismida oldinga chiqib, yutinganda qimirlagandek bo‘lib ko‘rinadigan bo‘g‘izlovning uch qismi

Показать все · 23 →